વિશ્વભરમાં શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ પર થતા સશસ્ત્ર હુમલાઓમાં ખૂબ જ ચિંતાજનક વધારો નોંધાયો છે, જેના કારણે નિર્દોષ બાળકોના અભ્યાસ માટેની શાળાઓ અને કોલેજો હવે યુદ્ધના ભયાનક મેદાનમાં ફેરવાઈ રહી છે. 'ગ્લોબલ કોએલિશન ટુ પ્રોટેક્ટ એજ્યુકેશન ફ્રોમ એટેક' દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા તાજેતરના વૈશ્વિક અહેવાલ મુજબ, વર્ષ ૨૦૨૪ અને ૨૦૨૫ દરમિયાન વિશ્વના ૮૩ દેશોમાં શૈક્ષણિક સંસ્થાઓને સીધી રીતે નિશાન બનાવવામાં આવી છે. આ ચોંકાવનારા અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે શાળાઓ પરના હુમલાઓમાં અગાઉની સરખામણીએ ૪૦ ટકાનો જંગી વધારો થયો છે, જેના કારણે વૈશ્વિક સ્તરે બાળકોના શિક્ષણ અને મૂળભૂત સુરક્ષા સામે મોટો ખતરો ઉભો થયો છે.
અહેવાલની વિગતવાર માહિતી અનુસાર, છેલ્લા બે વર્ષમાં વૈશ્વિક સ્તરે શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ પર હુમલાની કુલ ૮,૫૫૬ હિંસક ઘટનાઓ પ્રકાશમાં આવી છે. આ ભયાનક હુમલાઓના પરિણામે અંદાજે ૧૦,૬૦૦ થી વધુ વિદ્યાર્થીઓ, પ્રોફેસરો, શિક્ષકો અને અન્ય શૈક્ષણિક સ્ટાફના સભ્યો માર્યા ગયા, ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા અથવા તો વિવિધ સશસ્ત્ર જૂથો દ્વારા તેમનું અપહરણ કરવામાં આવ્યું છે. અહેવાલમાં વિશેષ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે કે શાળાઓ પર થતા હુમલાઓમાં શક્તિશાળી ભારે વિસ્ફોટકોનો વ્યાપક ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે. આ આધુનિક હથિયારોના પ્રયોગને કારણે મોટી સંખ્યામાં માસૂમ લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા છે અને શાળાઓની ઇમારતો બંદ કરવી પડી છે, જેના લીધે અનેક શૈક્ષણિક સંસ્થાઓને કાયમ માટે બંધ કરવાની ફરજ પડી છે.
જો હુમલાઓમાં થયેલી જાનહાનિના આંકડાઓની વાત કરીએ તો મ્યાનમાર, નાઇજીરીયા અને યમન જેવા અશાંત દેશોમાં સૌથી વધુ મૃત્યુઆંક નોંધાયો છે. અહેવાલ મુજબ, મ્યાનમાર, નાઇજીરીયા, યમન અને કેમેરૂન આ ચાર પ્રભાવિત દેશોમાં સામૂહિક રીતે ૧,૭૦૦થી વધુ વિદ્યાર્થીઓ અને શિક્ષકો માર્યા ગયા છે. નાઇજીરીયામાં અત્યાર સુધીમાં ૭૦૦ થી વધુ વિદ્યાર્થીઓના અપહરણના અહેવાલો મળ્યા છે, જ્યારે બીજી તરફ મ્યાનમારમાં ઓછામાં ઓછા ૮૦ શૈક્ષણિક સ્ટાફ અને વિદ્યાર્થીઓએ પોતાના અમૂલ્ય જીવ ગુમાવ્યા હોવાની પુષ્ટિ થઈ છે.
આ સશસ્ત્ર હુમલાઓનું એક વધુ કાળું પાસું એ છે કે તેમાં મહિલાઓ અને વિદ્યાર્થીનીઓને ખાસ કરીને સોફ્ટ ટાર્ગેટ બનાવીને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા છે. વિશ્વના ઓછામાં ઓછા ૧૧ જુદા જુદા દેશોમાં મહિલા શિક્ષિકાઓ અને ભણતી છોકરીઓ પર શૈક્ષણિક સંસ્થાઓની અંદર ઘાતકી હુમલાઓ કરવામાં આવ્યા છે. આ પાશવી હિંસાનું એક આઘાતજનક ઉદાહરણ નાઇજીરીયામાં જોવા મળ્યું હતું, જ્યાં ૧૭ નવેમ્બર ૨૦૨૫ના રોજ એક ચાલુ શાળા પર સશસ્ત્ર જૂથોએ હુમલો કરીને ૨૫ નિર્દોષ વિદ્યાર્થિનીઓનું બંદૂકની અણીએ અપહરણ કરી લીધું હતું. આ વૈશ્વિક અહેવાલ સ્પષ્ટપણે ચેતવણી આપે છે કે યુદ્ધ અને હિંસાના કારણે સમગ્ર વિશ્વમાં બાળકોનું ભવિષ્ય અંધકાર તરફ ધકેલાઈ રહ્યું છે અને વૈશ્વિક સમુદાયે આ અંગે તાત્કાલિક કડક આંતરરાષ્ટ્રીય પગલાં લેવાની જરૂર છે.