દેશના મોટાભાગના ભાગો એપ્રિલ મહિનાથી તીવ્ર ગરમીનો અનુભવ કરી રહ્યા છે, જેના કારણે નોંધપાત્ર તકલીફો વધી રહી છે. ઉત્તર, મધ્ય અને પૂર્વ ભારતના ઘણા વિસ્તારોમાં તાપમાન 43થી 44 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી પહોંચી ગયું છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ (આઇએમડી)એ આગામી દિવસોમાં વધુ ગરમીના મોજાની ચેતવણી આપી છે. જોકે, આ તીવ્ર ગરમી વચ્ચે, કેટલાક આશ્વાસન આપનારા સમાચાર સામે આવ્યા છે. નવી હવામાન આગાહી સૂચવે છે કે આ વર્ષે દક્ષિણ પશ્ચિમ ચોમાસુ સામાન્ય કરતાં વહેલું આવી શકે છે. આનાથી મે મહિનાના અંત સુધીમાં દક્ષિણ ભારતના ઘણા ભાગોમાં સારો વરસાદ પડી શકે છે.

યુરોપિયન સેન્ટર ફોર મીડિયમ-રેન્જ વેધર ફોરકાસ્ટિંગ અનુસાર, ચોમાસાની શરૂઆત વહેલા થવાના સંકેતો છે. ગયા વર્ષે, 2025માં ચોમાસું 27થી 29 મે દરમિયાન કેરળમાં આવવાની આગાહી કરવામાં આવી હતી, પરંતુ તે વધુ મોડું થયું હતું. તેવી જ રીતે, આ વખતે, એવા સંકેતો છે કે ચોમાસું નિર્ધારિત સમય કરતા વહેલું આવી શકે છે. આંદામાન અને નિકોબાર ટાપુઓ ચોમાસામાં પહોંચનારા પ્રથમ છે. આ વખતે, એવો અંદાજ છે કે 18થી 25 મે દરમિયાન ત્યાં ચોમાસું શરૂ થઈ શકે છે. હાલમાં, હવામાન મોડેલ સૂચવે છે કે હિંદ મહાસાગરમાંથી ભેજવાળા પવનો વધુ તીવ્ર બની રહ્યા છે, જે બંગાળની ખાડી અને આંદામાન સમુદ્ર પર રચાય છે. આ પવનો તે સમયે આ વિસ્તારોમાં સામાન્ય કરતાં 30 થી 60 મીમી વધુ વરસાદ લાવી શકે છે.

ઉષ્ણકટિબંધીય સિસ્ટમ કેવી રીતે બને છે?

આંદામાન ટાપુઓની ઉત્તરે ઉષ્ણકટિબંધીય સિસ્ટમ બનવાની 20 થી 40 ટકા શક્યતા છે. આવી સિસ્ટમો સામાન્ય રીતે ચોમાસાને આગળ વધારવામાં મદદ કરે છે, વધુ ભેજ ખેંચે છે અને વરસાદની પ્રક્રિયાને વેગ આપે છે. ત્યારબાદ ચોમાસું 25 મે અને 1 જૂન વચ્ચે આગળ વધવાની અપેક્ષા છે. આ સમયગાળા દરમિયાન, દક્ષિણપૂર્વ અરબી સમુદ્ર પર મજબૂત પશ્ચિમી પવનો ફૂંકાઈ શકે છે, જે ભેજને સીધા ભારતના દક્ષિણપશ્ચિમ કિનારા તરફ લઈ જશે. આનાથી કેરળ અને તમિલનાડુના દક્ષિણ ભાગોમાં સામાન્ય કરતાં વધુ વરસાદ પડી શકે છે.

દક્ષિણ ભારત માટે મહત્વપૂર્ણ સમાચાર

આ સમાચાર દક્ષિણ ભારત માટે મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે અહીંના ઘણા વિસ્તારો ખેતી અને પાણી માટે ચોમાસા પર આધાર રાખે છે. જો વરસાદ વહેલો આવે છે, તો લોકોને ગરમીથી રાહત મળશે અને ખેતી સમયસર શરૂ થઈ શકે છે. હવામાનને અસર કરતા કેટલાક મુખ્ય પરિબળો પણ આ વખતે ચોમાસાની તરફેણમાં હોય તેવું લાગે છે. આમાંથી એક હિંદ મહાસાગર ડાયપોલ (IOD) છે. જ્યારે હિંદ મહાસાગરના પશ્ચિમ ભાગમાં પાણી પૂર્વીય ભાગ કરતા ગરમ હોય છે, ત્યારે તેને સકારાત્મક IOD કહેવામાં આવે છે. આવી સ્થિતિમાં, ભારત તરફ વધુ ભેજ વહે છે, અને ચોમાસુ સામાન્ય રીતે વધુ મજબૂત હોય છે. આ વખતે, એવી આગાહી કરવામાં આવી છે કે IOD ચોમાસાને અનુકૂળ થઈ શકે છે.

ચોમાસા પર ભારે ગરમીની અસર

આ વર્ષની શરૂઆતમાં થયેલી તીવ્ર ગરમી ચોમાસા પર પણ અસર કરી શકે છે. વધેલી ગરમીને કારણે, સમુદ્રમાંથી પવન વહેલા સક્રિય થઈ શકે છે, જેના કારણે ચોમાસાના વહેલા આગમનની શક્યતા વધી શકે છે. હવામાન નિષ્ણાતો કહે છે કે જો સમુદ્ર અને વાતાવરણીય પરિસ્થિતિઓમાં કોઈ મોટા ફેરફારો નહીં થાય, તો ચોમાસુ 25 મેની આસપાસ ભારતમાં આવી શકે છે. વર્તમાન સંકેતો સૂચવે છે કે આ વર્ષે ચોમાસુ સામાન્ય કરતાં વહેલું આવી શકે છે. જોકે દેશના ઘણા ભાગોમાં હજુ સુધી ગરમીથી રાહત મળી નથી, જો આ આગાહીઓ સાચી સાબિત થાય, તો દક્ષિણ ભારતના લોકોને આગામી દિવસોમાં નોંધપાત્ર રાહત મળી શકે છે.