વૈજ્ઞાનિક સાહિત્ય અને રિસર્ચ પેપર્સની દુનિયા એઆઇ દ્વારા ઉત્પન્ન થયેલા નકલી સંદર્ભો અથવા સાઇટેન્શન્સથી છલકાઈ રહી છે. એક નવા અભ્યાસ મુજબ, 2025 સુધીમાં આશરે 1,50,000 મનઘડંત અને બનાવટી સંદર્ભો વૈજ્ઞાનિક રેકોર્ડમાં પકડાયા છે. આમાંના મોટાભાગના નકલી સાઇટેન્શન પહેલા પ્રિપ્રિન્ટ તરીકે દેખાય છે અને પછીથી મુખ્ય પીઅર-સમીક્ષા જર્નલમાં દેખાય છે.

આ ચોંકાવનારી શોધ કોર્નેલ યુનિવર્સિટી, યુસીએલએ અને યુસી બર્કલેના સંશોધકો દ્વારા મોટા પાયે કરવામાં આવેલા અભ્યાસમાં કરવામાં આવી હતી. એલએલએમ હેલુસિનેશન્સ ઇન ધ વાઇલ્ડ શીર્ષક ધરાવતો આ અભ્યાસ 2019માં પ્રકાશિત થયો હતો.

આ અભ્યાસમાં, સંશોધકોએ 2020 અને 2025 વચ્ચે એઆરએક્સઆઇવી, બાયોઆરએક્સઆઇવી, એસએસઆરએન અને પબમેડ સેન્ટ્રલ જેવા મુખ્ય પ્લેટફોર્મ પર પ્રકાશિત થયેલા 2.5 મિલિયન સંશોધન પત્રોમાંથી આશરે 111 મિલિયન સાઇટેન્શન્સનું નજીકથી વિશ્લેષણ કર્યું હતું.

આ અભ્યાસમાં, સંશોધકોએ એવા સાઇટેન્શનોને ટ્રેક કર્યા જેમના શીર્ષકો સિમેન્ટિક સ્કોલર, ઓપનએલેક્સ અને ગૂગલ સ્કોલર જેવા મુખ્ય શૈક્ષણિક ડેટાબેઝ સાથે મેળ ખાતા ન હતા. 2022 પછીના વલણોની સરખામણી તે વર્ષ પહેલાંની બેઝલાઇન ભૂલ સાથે કરવામાં આવી હતી. આ સરખામણીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે સાઇટેન્શન્સમાં આ અચાનક વધારો મુખ્યત્વે એઆઇ ટૂલ્સ દ્વારા જનરેટ કરાયેલ બનાવટી અથવા નકલી ડેટાને કારણે હતો.

અભ્યાસ મુજબ, ચેટજીપીટીના જાહેરમાં લોન્ચ થયાના લગભગ 18 મહિના પછી, 2024ના મધ્યમાં નકલી ટાંકણામાં સૌથી તીવ્ર વધારો શરૂ થયો હતો. આવું એટલા માટે થયું કારણ કે આ સમયગાળા દરમિયાન, એઆઇ ટૂલ્સ ફક્ત ટાઇપિંગ સહાયકોથી ડાયરેક્ટ ટાંકણા-જનરેટિંગ એન્જિન સુધી વિકસિત થયા હતા.

ચિંતાજનક વાત એ છે કે, આ ભૂલ ફક્ત નકલી કે છેતરપિંડીવાળા કાગળો સુધી મર્યાદિત નથી. અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે આ નકલી સંદર્ભો ઘણીવાર ચાલાકીપૂર્વક અને ઓછી સંખ્યામાં કાયદેસર દેખાતા સંશોધન પત્રોમાં છુપાયેલા હોય છે.

આ સૂચવે છે કે ઘણા સંશોધકો આ એઆઇ-જનરેટેડ સંદર્ભોને તપાસ્યા વિના સીધા તેમના પોતાના કાગળોમાં નકલ કરી રહ્યા છે. જર્નલ્સમાં હાલમાં જે સુરક્ષા પગલાં છે તે આ છેતરપિંડીને રોકવામાં સંપૂર્ણપણે બિનઅસરકારક સાબિત થઈ રહ્યા છે.

બાયોમેડિકલ સંશોધન પત્રોના બીજા અભ્યાસમાં પણ બનાવટી સંદર્ભોમાં નોંધપાત્ર વધારો નોંધવામાં આવ્યો છે. માહિતી અનુસાર, જ્યારે 2023માં દર 2,828 બાયોમેડિકલ પેપરોમાંથી માત્ર એકમાં જ નકલી સંદર્ભો હતા, 2026ની શરૂઆતમાં આ પ્રમાણ ચિંતાજનક રીતે વધીને દરેક 277 પેપરોમાંથી એક થઈ ગયું છે. સંશોધકો ચેતવણી આપે છે કે આ સમસ્યા હવે સ્વ-મજબૂત બની રહી છે, જ્યાં એઆઇ સાધનો ભવિષ્યમાં નવા કાગળો લખવા માટે ઇન્ટરનેટ પરથી આ જૂના એઆઇ-જનરેટેડ નકલી સંદર્ભોનો ફરીથી ઉપયોગ કરશે, તેમને સાચા માનીને.