આજના સમયમાં રિવોર્ડ પોઈન્ટ્સ, કેશબેક અને 'અત્યારે ખરીદો, પછી ચૂકવો'ની લાલચમાં આપણે ક્રેડિટ કાર્ડનો વધુ પડતો ઉપયોગ તો કરી લઈએ છીએ, પરંતુ અસલી તણાવ ત્યારે શરૂ થાય છે જ્યારે મહિનાના અંતે બિલ આવે છે. જો કોઈ કારણસર બિલ ન ભરી શકાય, તો સામાન્ય માણસના મનમાં સૌથી મોટો ડર એ હોય છે કે- "શું પોલીસ ઘરે આવશે? શું મારે જેલ જવું પડશે?" ચાલો જાણીએ આ અંગેના સાચા નિયમો શું છે.

શું ક્રેડિટ કાર્ડ ડિફોલ્ટ ગુનો છે?
સૌથી પહેલા એ સમજી લેવું જરૂરી છે કે જો તમે સમયસર ક્રેડિટ કાર્ડનું બિલ નથી ભરી શકતા, તો ભારતીય કાયદા મુજબ તમે ગુનેગાર સાબિત નથી થતા.

સિવિલ ડિસ્પ્યુટ (નાગરિક વિવાદ): ક્રેડિટ કાર્ડનું પેમેન્ટ ન કરી શકવું એ 'સિવિલ ડિસ્પ્યુટ' ના દાયરામાં આવે છે.

પોલીસ ધરપકડ: આ કોઈ 'ફોજદારી ગુનો' (Criminal Offense) નથી, તેથી માત્ર બિલ ન ભરવા બદલ પોલીસ તમને સીધી રીતે ધરપકડ કરી શકતી નથી કે જેલમાં મોકલી શકતી નથી.

બેંકની વસૂલાત પ્રક્રિયા કેવી હોય છે?
જ્યારે તમે બિલ ભરવામાં નિષ્ફળ જાઓ છો ત્યારે બેંક નીચે મુજબના તબક્કાવાર પગલાં લે છે:

કઈ સ્થિતિમાં જેલ થઈ શકે?
જોકે બિલ ન ભરવું એ સિવિલ મેટર છે, પરંતુ કેટલીક ખાસ સ્થિતિમાં કાયદો કડક બની શકે છે:

વિલફુલ ડિફોલ્ટર (Willful Defaulter): જો કોર્ટમાં એ સાબિત થઈ જાય કે તમારી પાસે પૈસા હોવા છતાં તમે 'જાણી જોઈને' બેંકને છેતરવાના ઈરાદે પેમેન્ટ નથી કરી રહ્યા, તો આ મામલો 'છેતરપિંડી' (Fraud) ની શ્રેણીમાં જઈ શકે છે. આવા કિસ્સામાં કોર્ટની અવમાનના અથવા છેતરપિંડીના આધારે જેલની સજા થઈ શકે છે.

મુશ્કેલીથી બચવા માટેનો '૩૦ ટકાનો નિયમ'
નાણાકીય નિષ્ણાતો દેવાના જાળમાં ફસાતા બચવા માટે એક સુવર્ણ નિયમ આપે છે: તમારી ક્રેડિટ લિમિટનો માત્ર ૩૦% જ ઉપયોગ કરો.

ઉદાહરણ: જો તમારી કાર્ડની લિમિટ ₹૧ લાખ છે, તો પ્રયત્ન કરો કે તમારો ખર્ચ ₹૩૦,૦૦૦ થી વધુ ન જાય.

ફાયદો: આનાથી તમે દેવાના બોજ હેઠળ દબાતા નથી, સિબિલ સ્કોર સારો રહે છે અને મહિનાના અંતે બિલ ચૂકવવામાં આર્થિક પરેશાની થતી નથી.