અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા ભીષણ સૈન્ય સંઘર્ષની વચ્ચે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને પોતાના જ દેશમાં ખૂબ મોટો રાજકીય આંચકો લાગ્યો છે. વિપક્ષી ડેમોક્રેટિક પાર્ટીના સાંસદોએ સંસદના ઉપલા ગૃહ ‘સેનેટ’માં ટ્રમ્પ પ્રશાસનના ૧.૧૫ ટ્રિલિયન ડોલરના વાર્ષિક સંરક્ષણ નીતિ ખરડા (Annual Defense Policy Bill) ને રોકી દીધો છે.

ડેમોક્રેટ્સનો આરોપ છે કે ટ્રમ્પ પ્રશાસને સંસદ (કોંગ્રેસ)ની પૂર્વ મંજૂરી વિના જ ઈરાન સામે યુદ્ધ શરૂ કરી દીધું છે અને અમેરિકી સૈનિકોના જીવ જોખમમાં મૂક્યા છે. આ મોટા રાજકીય અને સૈન્ય ઘર્ષણ અંગેનો સંપૂર્ણ વિગતવાર અહેવાલ નીચે મુજબ છે.

પશ્ચિમ એશિયા (મિડલ ઈસ્ટ) માં ફરી એકવાર ભડકેલી જંગની જ્વાળાઓ વચ્ચે વોશિંગ્ટનમાં રાજકીય ગરમાવો આવી ગયો છે. વાર્ષિક સંરક્ષણ બજેટને મંજૂરી ન મળવી એ ટ્રમ્પ સરકારની વિદેશ નીતિ અને સૈન્ય વ્યૂહરચના સામે એક મોટો અવરોધ માનવામાં આવી રહ્યો છે.

મંજૂરી, વ્યુહરચના કે બહાર નીકળવાના પ્લાન વગર જ યુદ્ધ શરૂ કર્યું: ચક શૂમર
ન્યૂયોર્કના સીનિયર સેનેટર અને સેનેટમાં ડેમોક્રેટિક પાર્ટીના ટોચના નેતા ચક શૂમરે ટ્રમ્પ સરકાર પર આકરા પ્રહારો કર્યા છે. સેનેટમાં સંબોધન કરતા તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું હતું કે, "રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે સંસદની કોઈ પરવાનગી લીધા વિના, કોઈ ચોક્કસ સૈન્ય વ્યૂહરચના વગર અને આ યુદ્ધમાંથી સહીસલામત બહાર નીકળવાના પ્લાન વગર જ ઈરાન સાથે જંગ છેડી દીધી છે." આ કારણોસર ડેમોક્રેટિક પક્ષે આ સંરક્ષણ ખરડાની વિરુદ્ધમાં મતદાન કરવાનો નિર્ણય કર્યો હતો.

બહુમતી હોવા છતાં બજેટ કેમ અટકી ગયું?
અમેરિકી સેનેટમાં આ મહત્વપૂર્ણ રાષ્ટ્રીય સંરક્ષણ સત્તાધિકરણ અધિનિયમ (NDAA) પસાર થઈ શક્યો નથી. જો કે, મતદાનની પ્રક્રિયા દરમિયાન આ બિલના પક્ષમાં ૫૦ અને વિરોધમાં ૪૬ મતો પડ્યા હતા. આમ, બહુમતી બિલની તરફેણમાં હોવા છતાં ૧૦૦ સભ્યોની સેનેટના નિયમો મુજબ, કોઈપણ સંરક્ષણ ખરડાને આગળ ધપાવવા માટે ઓછામાં ઓછા ૬૦ સભ્યોના સમર્થનની (મતોની) જરૂર હોય છે, જે આંકડો ટ્રમ્પ સરકાર મેળવી શકી નથી.

આ મતદાન પ્રક્રિયા દરમિયાન તમામ ડેમોક્રેટિક સાંસદોએ એકજુથ થઈને બિલની વિરુદ્ધમાં મતદાન કર્યું હતું. બીજી તરફ, રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પની પોતાની રિપબ્લિકન પાર્ટીમાં પણ ભંગાણ જોવા મળ્યું હતું. સાઉથ ડકોટાના રિપબ્લિકન સેનેટર જોન થ્યૂને પોતાની જ પાર્ટીના વલણથી વિરુદ્ધ જઈને આ બજેટ બિલની વિરુદ્ધમાં મતદાન કરીને ટ્રમ્પ પ્રશાસનને મુશ્કેલીમાં મૂકી દીધું હતું.

​​​​​​​ડેમોક્રેટ્સને કઈ વાતની ચિંતા સતાવી રહી છે?
રાજકીય વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે આ બજેટ પસાર થવું મુશ્કેલ જ હતું. ડેમોક્રેટિક સાંસદોને ડર છે કે જો પેન્ટાગોન (અમેરિકી રક્ષા મંત્રાલય)ના આ વિશાળ લશ્કરી બજેટને અત્યારે લીલી ઝંડી આપી દેવામાં આવે, તો તેનો અર્થ એવો નીકળશે કે સંસદે પણ ઈરાન સામેના યુદ્ધને સત્તાવાર રીતે સ્વીકૃતિ આપી દીધી છે. ડેમોક્રેટ્સ સંસદની પરવાનગી વિના આવા કોઈ યુદ્ધને પ્રોત્સાહન આપવા માંગતા નથી.

નોંધનીય છે કે, ચાલુ વર્ષે ૨૮ ફેબ્રુઆરીના રોજ ઈરાન પર અમેરિકા અને ઈઝરાયેલના સંયુક્ત હુમલા બાદ આ યુદ્ધની શરૂઆત થઈ હતી. છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં ઈરાની બંદરોની નૌસૈનિક નાકાબંધી અને અમેરિકાની નવી એર સ્ટ્રાઈકને કારણે આ સંઘર્ષ વધુ તીવ્ર બન્યો છે, અને બરાબર એ જ સમયે ટ્રમ્પ સરકારનું સંરક્ષણ બજેટ સંસદમાં અટવાઈ જતાં અમેરિકાની સૈન્ય ગતિવિધિઓ પર મોટી અસર થવાની સંભાવના છે.