મ્યુચ્યુઅલ ફંડ (Mutual Fund) માં એસઆઈપી (SIP - સુવ્યવસ્થિત રોકાણ યોજના) કરનારા મોટાભાગના રોકાણકારોના મનમાં હંમેશા એક પ્રશ્ન ઘુમરાતો હોય છે કે, ‘મહિનાની કઈ તારીખે એસઆઈપી રાખવાથી સૌથી વધુ વળતર (Return) મળી શકે?’ ઘણા લોકોને એવું લાગે છે કે મહિનાની શરૂઆતમાં, મધ્યમાં કે પગાર થાય તે જ દિવસે રોકાણ કરવાથી લાંબા ગાળે મોટો ફાયદો થાય છે.

પરંતુ, વ્હાઇટઓક મ્યુચ્યુઅલ ફંડ (WhiteOak Mutual Fund) દ્વારા બીએસઈ સેન્સેક્સ (BSE Sensex TRI) ના પાછલા ૩૦ વર્ષના આંકડાઓનો એક ઊંડો અભ્યાસ કરવામાં આવ્યો છે, જેના પરિણામો અત્યંત ચોંકાવનારા છે. આ રિપોર્ટ અનુસાર, એસઆઈપીની તારીખ બદલવાથી કે માર્કેટની વધ-ઘટ જોઈને રોકાણ કરવાથી વળતરમાં કોઈ ખાસ મોટો તફાવત પડતો નથી.

વ્હાઇટઓક મ્યુચ્યુઅલ ફંડ દ્વારા ઓગસ્ટ ૧૯૯૬ થી એપ્રિલ ૨૦૨૬ સુધીના આશરે ૩૦ વર્ષના ગાળામાં અલગ-અલગ તારીખો પર કરવામાં આવેલા એસઆઈપી રોકાણનો વિસ્તૃત અભ્યાસ કરવામાં આવ્યો હતો. આ રિપોર્ટ દર્શાવે છે કે એસઆઈપીમાં ટાઈમિંગનું એટલું મહત્વ નથી, જેટલું લોકો વિચારે છે.

સૌથી સારા અને સૌથી ખરાબ દિવસ વચ્ચે કેટલો તફાવત?
અભ્યાસ દરમિયાન એ જાણવાનો પ્રયત્ન કરાયો કે જો કોઈ વ્યક્તિ દર મહિને શેરબજારના સૌથી શ્રેષ્ઠ દિવસે અને કોઈ વ્યક્તિ સૌથી ખરાબ દિવસે રોકાણ કરે, તો ૩૦ વર્ષ પછી બંનેના વળતરમાં કેટલો ફેર પડે છે:

પરફેક્ટ ટાઈમિંગ (શ્રેષ્ઠ દિવસ): જે રોકાણકારે દર મહિને માર્કેટના સૌથી સાચા અને નીચલા સ્તરે એસઆઈપી કરી, તેને ૩૦ વર્ષમાં ૧૩.૮૦ ટકા XIRR રિટર્ન મળ્યું.

ખરાબ ટાઈમિંગ (ખરાબ દિવસ): જેણે દર મહિને સૌથી ખોટા કે ઊંચા સ્તરે રોકાણ કર્યું, તેને પણ ૧૩.૩૨ ટકા વળતર મળ્યું.

તફાવત: આ બંને પરિસ્થિતિઓ વચ્ચે માત્ર ૦.૪૮ ટકા જેટલો મામૂલી તફાવત જોવા મળ્યો છે. બીજી તરફ, જે ગ્રાહકો માર્કેટની ચિંતા કર્યા વગર દર મહિને કોઈ એક નક્કી તારીખે નિયમિત રોકાણ કરતા રહ્યા, તેમને પણ સરેરાશ ૧૩.૫૮ ટકા જેટલું શાનદાર વળતર મળ્યું છે.

અલગ-અલગ તારીખોનું ગણિત
રિપોર્ટમાં મહિનાની અલગ-અલગ તારીખોના આધારે મળેલા વળતરનું વિશ્લેષણ પણ રજૂ કરવામાં આવ્યું છે, જે દર્શાવે છે કે મહિનાની શરૂઆત, મધ્ય કે અંતમાં રોકાણ કરવાથી વળતરમાં કોઈ મોટો ફેરફાર થતો નથી:

દર મહિનાની ૧ તારીખે એસઆઈપી કરવાથી ૧૩.૫૯ ટકા વળતર મળ્યું.

દર મહિનાની ૧૦ તારીખે રોકાણ કરવાથી ૧૩.૫૫ ટકા વળતર મળ્યું.

દર મહિનાની ૨૦ તારીખે એસઆઈપી કરવાથી ૧૩.૫૮ ટકા વળતર મળ્યું.

દર મહિનાની ૨૮ તારીખે રોકાણ કરવાથી ૧૩.૬૧ ટકા વળતર મળ્યું.

આ આંકડા સ્પષ્ટ કરે છે કે તમે મહિનાની ગમે તે તારીખ પસંદ કરો, તમારું લાંબા ગાળાનું વળતર ૧૩.૫૫ ટકા થી ૧૩.૬૧ ટકાની આસપાસ જ રહે છે.

રોકાણકારો માટે શું છે મોટી શીખ?
આ ૩૦ વર્ષના ઐતિહાસિક ડેટા પરથી રોકાણકારોને એક બહુ મોટો પાઠ શીખવા મળે છે કે, શેરબજારમાં એસઆઈપીની સફળતાનો આધાર ‘માર્કેટના ટાઈમિંગ’ (Market Timing) પર નહીં, પરંતુ ‘માર્કેટમાં વિતાવેલા સમય’ (Time in the Market) પર રહેલો છે.

જ્યારે પણ બજારમાં મોટી વધ-ઘટ કે ઘટાડો આવે, ત્યારે એસઆઈપી રોકવાની કે તારીખ બદલવાની ભૂલ ન કરવી જોઈએ. જે રોકાણકાર કોઈ પણ જાતના ડર વગર, સંપૂર્ણ આર્થિક શિસ્ત (Financial Discipline) સાથે લાંબા ગાળા માટે નિયમિત રોકાણ ચાલુ રાખે છે, તેને આશરે એટલું જ ઉત્તમ વળતર મળે છે જેટલું બજારના કોઈ નિષ્ણાતને મળતું હોય છે. તેથી, તમારા પગાર અથવા આવકની તારીખ મુજબ અનુકૂળ હોય તેવી કોઈ પણ એક તારીખ નક્કી કરી રોકાણ ચાલુ રાખવું એ જ સૌથી સમજદારીભર્યો નિર્ણય છે.