વોટ્સએપ દર મહિને સરેરાશ ૯.૮ મિલિયન ભારતીય એકાઉન્ટ બંધ કરી રહ્યું છે, એટલે કે લગભગ ૧ કરોડ. ભારત માટે આ ચિંતાજનક સ્થિતિ છે. એકાઉન્ટ બંધ થવાની સંખ્યા દર્શાવે છે કે ભારતીય મોબાઇલ નંબરનો મોટા પાયે દુરુપયોગ થઈ રહ્યો છે. છેતરપિંડી કરનારાઓ છેતરપિંડી કરવા માટે આ નંબરોનો ઉપયોગ કરે છે. ભારત સરકાર હવે ચિંતિત છે. સરકાર વોટ્સએપ સાથે ચર્ચા કરી રહી છે કે આ સમસ્યાને કેવી રીતે કાબુમાં લેવી. ભારત વોટ્સએપનું સૌથી મોટું બજાર છે, જેમાં લાખો યુઝર્સ છે. જોકે, છેતરપિંડીના કેસોમાં વધારાને કારણે સરકારે કડક પગલાં લેવાનું શરૂ કર્યું છે.

અહેવાલ (સંદર્ભ) માં જણાવાયું છે કે વોટ્સએપ તેના માસિક અહેવાલમાં બંધ થયેલા એકાઉન્ટ્સની સંખ્યા જાહેર કરે છે, પરંતુ ચોક્કસ વિગતો આપતું નથી. સરકાર કહે છે કે આ સાયબર છેતરપિંડી અને સ્પામ અટકાવવામાં અવરોધ ઉભો કરી રહ્યું છે. અધિકારીઓ કહે છે કે વોટ્સએપ પર બંધ કરાયેલા નંબરો ટેલિગ્રામ જેવી અન્ય એપ્લિકેશનો પર સ્થળાંતર કરે છે, જ્યાં તેનો ઉપયોગ છેતરપિંડી માટે પણ થાય છે. છેતરપિંડી કરનારાઓ દેશની અંદર અને બહાર બંને જગ્યાએથી ભારતીય નંબરોનો ઉપયોગ કરે છે. મોટાભાગની છેતરપિંડી વોટ્સએપ અને ટેલીગ્રામ જેવી ઓટીપી એપ્લિકેશનો પર થાય છે. એકવાર એકાઉન્ટ ખોલી નાખવામાં આવે પછી, સીમ કાર્ડની જરૂર રહેતી નથી, જેના કારણે છેતરપિંડી કરનારાઓને પકડવાનું મુશ્કેલ બને છે.

અધિકારીઓના મતે, ડિજિટલ ધરપકડ અને ઓળખ છેતરપિંડીના 95 ટકા કિસ્સાઓ વોટ્સએપ પર થાય છે. છેતરપિંડી કરનારાઓ લોકોને ડરાવીને પૈસા ઉઘરાવે છે. સરકાર ભારતીય નંબરોના વ્યાપક દુરુપયોગ અંગે ચિંતિત છે. એક અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે તેમને સુવિધા અને સુરક્ષા વચ્ચે સંતુલન જાળવવાની જરૂર છે. છેતરપિંડી અટકાવવા માટે, ખાતું ખોલવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતું સિમ કાર્ડ ક્યારે જારી કરવામાં આવ્યું હતું અને તેની કેવાયસી વિગતો સાચી છે કે છેતરપિંડી છે તે નક્કી કરવું મહત્વપૂર્ણ છે.

સરકાર વોટ્સએપ અને અન્ય પ્લેટફોર્મને છેતરપિંડીમાં સામેલ એકાઉન્ટ્સ બંધ કરવા માટે કહી રહી છે. ટેલિકોમ્યુનિકેશન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, સરકારી સૂચનાઓ પર આ વર્ષના નવેમ્બર સુધીમાં આશરે 2.9 મિલિયન વોટ્સએપ પ્રોફાઇલ અને ગ્રુપ્સ બંધ કરવામાં આવ્યા હતા. આ કિસ્સાઓમાં, સરકાર બંધ નંબરોથી વાકેફ છે. જો કે, જ્યારે વોટ્સએપ પોતે એકાઉન્ટ બંધ કરે છે, ત્યારે કોઈ માહિતી ઉપલબ્ધ નથી. અધિકારીઓ કહે છે કે વોટ્સએપ ફક્ત નંબરો પ્રદાન કરે છે, પરંતુ કયા નંબરો બ્લોક કરવામાં આવ્યા હતા તે જાહેર કરતું નથી. સરકાર ફક્ત નંબરો તેમની અધિકૃતતા ચકાસવા માંગે છે. તે વ્યક્તિગત માહિતી માંગી રહી નથી.

એક ભૂતપૂર્વ અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે માસિક અહેવાલ પ્લેટફોર્મ પર પારદર્શિતા અને જવાબદારી લાવવાનો હતો. હવે, સરકારને વધુ માહિતીની વિનંતી કરવાનો અધિકાર છે. વોટ્સએપ કહે છે કે તે એન્ડ-ટુ-એન્ડ એન્ક્રિપ્શનનો ઉપયોગ કરે છે, તેથી એકાઉન્ટ બંધ કરવાના નિર્ણયો વર્તન પર આધારિત હોય છે. શેરિંગ નંબરો સાથે ટેકનિકલ અને કાનૂની પડકારો છે. જોકે, અધિકારીઓ કહે છે કે કેટલાક કિસ્સાઓમાં માહિતી ન આપવી એ સુરક્ષા ચિંતાનો વિષય છે. છેતરપિંડી અટકાવવા માટે સરકાર વધુ કડક પગલાં લઈ શકે છે.