વધતા જતા તાપમાન અને કાળઝાળ ગરમીના કારણે હાલમાં હીટ સ્ટ્રોક અને લૂ લાગવાના કિસ્સાઓમાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે. અતિશય તડકો અને ગરમ પવનોના લીધે લોકો ઝડપથી ડિહાઇડ્રેશનનો ભોગ બની રહ્યા છે. લૂ લાગવાને કારણે શરીરમાં અસ્વસ્થતા, ચક્કર આવવા, નબળાઈ અને તાવ જેવા લક્ષણો જોવા મળે છે. આવી પરિસ્થિતિમાં વડીલો દ્વારા વર્ષોથી અજમાવવામાં આવતો એક સરળ ઘરેલું ઉપાય શરીરના તાપમાનને તાત્કાલિક નિયંત્રિત કરવામાં ખૂબ જ અસરકારક સાબિત થાય છે.
શા માટે અસરકારક છે ભીના કપડાંનો પ્રયોગ?
જ્યારે ગરમીના કારણે શરીરનું તાપમાન સામાન્ય કરતાં વધી જાય છે, ત્યારે હીટ સ્ટ્રોકનું જોખમ વધે છે. આ સમયે ઠંડા પાણીમાં પલાળેલા કપડાં વડે શરીર લૂછવું એ એક ઉત્તમ ઉપાય છે. ભીનું કપડું ત્વચાના સંપર્કમાં આવતાની સાથે જ શરીરની આંતરિક ગરમીને શોષી લે છે, જેનાથી ગભરામણ અને માથાનો દુખાવો ધીમે-ધીમે ઓછા થાય છે. ખાસ કરીને માથા પર, ગરદન અને હાથ-પગ પર ઠંડી પટ્ટી રાખવાથી દર્દીને તાત્કાલિક રાહત અનુભવાય છે.
ઉપાય કરવાની યોગ્ય રીત
એક સ્વચ્છ અને નરમ સુતરાઉ (કોટન) કપડું પસંદ કરો.આ કપડાને સામાન્ય ઠંડા પાણીમાં બરાબર પલાળી લો.દર્દીના કપાળ, ગરદન, હાથ, પગ અને છાતીના ભાગે હળવા હાથે આ ભીનું કપડું લગાવો.દર ૫ થી ૧૦ મિનિટે કપડાને ફરીથી પાણીમાં પલાળીને પ્રક્રિયાનું પુનરાવર્તન કરો.દર્દીને પંખા નીચે અથવા કોઈ ઠંડી જગ્યાએ આરામ કરવા દો.શરીરની અંદર પાણીની અછત ન સર્જાય તે માટે ઓઆરએસ (ORS), લીંબુ પાણી અથવા સાદું પાણી આપતા રહો.
સાવચેતીઓ
શરીર પર ક્યારેય પણ અત્યંત બરફ જેવું ફ્રીજનું ઠંડું પાણી સીધું ન વાપરવું.લૂ નો ભોગ બનેલી વ્યક્તિને તાત્કાલિક તડકામાંથી હટાવી છાંયડાવાળી જગ્યાએ લઈ જવી.જો દર્દી બેભાન થવા લાગે, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ પડે કે તાવ ખૂબ વધી જાય, તો વિલંબ કર્યા વિના નજીકના ડોક્ટરનો સંપર્ક કરવો.નાના બાળકો અને વૃદ્ધોની રોગપ્રતિકારક શક્તિ ઓછી હોવાથી ઉનાળા દરમિયાન તેમની ખાસ કાળજી રાખવી.