કેન્દ્ર સરકારે રાષ્ટ્રીય આરોગ્ય ખાતા 2022-23 રિપોર્ટ બહાર પાડ્યો છે. રિપોર્ટ મુજબ, છેલ્લા દસ વર્ષમાં આરોગ્ય ક્ષેત્ર પર સરકારી ખર્ચમાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો છે. જ્યારે 2013-14માં સરકારી આરોગ્ય ખર્ચ આશરે રૂ.1.30 લાખ કરોડ હતો, તે 2022-23માં રૂ.3.85 લાખ કરોડ સુધી પહોંચ્યો હતો. રિપોર્ટ મુજબ, દેશના જીડીપીમાં આરોગ્ય પર સરકારી ખર્ચનો હિસ્સો પણ વધ્યો છે. 2013-14માં તે 1.15 ટકા હતો અને હવે તે વધીને 1.43 ટકા થયો છે.

નવી જીડીપી શ્રેણી મુજબ, આ આંકડો 1.48 ટકા છે. સૌથી મોટી રાહત સામાન્ય માણસ માટે છે. તબીબી સારવાર પર ખિસ્સામાંથી ખર્ચમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે. 2013-14માં, કુલ આરોગ્ય ખર્ચના 64.2 ટકા વ્યક્તિઓ દ્વારા ઉઠાવવામાં આવતા હતા, જે હવે ઘટીને 43.4 ટકા થઈ ગયા છે.

સરકાર જણાવે છે કે આયુષ્માન ભારત, સરકારી આરોગ્ય વીમા યોજનાઓ અને સાર્વત્રિક આરોગ્ય કવરેજ તરફના પ્રયાસોની અસર હવે દેખાઈ રહી છે. કુલ આરોગ્ય ખર્ચમાં સરકારી આરોગ્ય ખર્ચનો હિસ્સો પણ 28.6 ટકાથી વધીને 43.7 ટકા થયો છે. કોવિડ-19 રોગચાળા દરમિયાન આરોગ્ય ખર્ચમાં રેકોર્ડ વધારો જોવા મળ્યો હતો. 2021-22માં, સરકારે કોવિડ વ્યવસ્થાપન, કટોકટી પ્રતિભાવ અને વિશ્વના સૌથી મોટા રસીકરણ અભિયાન પર ભારે ખર્ચ કર્યો હતો. પરિણામે, તે સમયગાળા દરમિયાન ખાનગી ખર્ચ ઘટીને 39.4 ટકા થયો છે.

અહેવાલમાં એમ પણ જણાવાયું છે કે પ્રાથમિક આરોગ્ય સેવાઓ પર સરકારી ખર્ચ બમણાથી વધુ થયો છે. આ ખર્ચ 2013-14માં આશરે રૂ.50,000 કરોડથી વધીને 2022-23માં રૂ.1.4 લાખ કરોડ થયો છે. આરોગ્ય વીમા અને સામાજિક સુરક્ષા યોજનાઓ પર ખર્ચ પણ વધ્યો છે. સરકારી આરોગ્ય વીમા અને સામાજિક સુરક્ષા યોજનાઓનો હિસ્સો 6 ટકાથી વધીને 9.9 ટકા થયો છે. ખાનગી આરોગ્ય વીમાનો હિસ્સો પણ 3.4 ટકાથી વધીને 9.2 ટકા થયો છે.