રશિયાના વિરોધ પક્ષના પ્રખર નેતા એલેક્સી નવલનીના રહસ્યમય મોતને લઈને આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં ભૂકંપ આવ્યો છે. યુનાઇટેડ કિંગડમ (UK), ફ્રાન્સ અને જર્મની સહિત પાંચ યુરોપીય દેશોએ રશિયાની પુતિન સરકાર પર ગંભીર આરોપ લગાવતા કહ્યું છે કે નવલનીનું કુદરતી મૃત્યુ નથી થયું, પરંતુ તેમને ઝેર આપીને મારી નાખવામાં આવ્યા છે. આ તપાસમાં નવલનીના શરીરમાંથી ‘એપિબેટિડાઈન’ (Epibatidine) નામનું ઘાતક તત્વ મળી આવ્યું છે.

શું છે આ ‘એપિબેટિડાઈન’ ઝેર?
વૈજ્ઞાનિક તપાસમાં જે ખુલાસો થયો છે તે મુજબ, આ ઝેર કુદરતી રીતે રશિયામાં ક્યાંય જોવા મળતું નથી. તે મુખ્યત્વે દક્ષિણ અમેરિકામાં જોવા મળતા અત્યંત ઝેરી દેડકાઓમાંથી મળે છે. યુરોપીય દેશોના વિદેશ મંત્રાલયોએ પુષ્ટિ કરી છે કે આ પ્રકારના વિદેશી ઝેરનો ઉપયોગ સ્પષ્ટપણે સૂચવે છે કે આ કોઈ સામાન્ય ગુનો નથી, પરંતુ વ્યવસ્થિત રીતે ઘડાયેલું કાવતરું છે.

બ્રિટન અને યુરોપીય દેશોની કડક પ્રતિક્રિયા
યુનાઇટેડ કિંગડમના વિદેશ મંત્રાલયે એક સત્તાવાર નિવેદનમાં જણાવ્યું છે કે, રશિયાની સરકાર વિરોધ પક્ષના નેતાના વધતા પ્રભાવથી ડરેલી હતી, તેથી જ તેમને ટાર્ગેટ કરવા માટે આ જીવલેણ ટોક્સિનનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. આ પાંચેય દેશોએ સંયુક્ત રીતે નિર્ણય લીધો છે કે તેઓ રશિયા વિરુદ્ધ ‘ઓર્ગેનાઈઝેશન ફોર ધ પ્રોહિબિશન ઓફ કેમિકલ વેપન્સ’ (OPCW) માં ફરિયાદ નોંધાવશે. તેમના મતે, આ કેમિકલ વેપન્સ કન્વેન્શનનું ખુલ્લું ઉલ્લંઘન છે.

પત્ની યુલિયા નવલનાયાનો આક્રોશ
એલેક્સી નવલનીની પત્ની યુલિયા નવલનાયાએ શનિવારે (14 ફેબ્રુઆરી) મ્યુનિક સિક્યુરિટી કોન્ફરન્સમાં ભાવુક પરંતુ મક્કમ નિવેદન આપ્યું હતું. તેમણે કહ્યું કે, "બે વર્ષ પહેલા મેં શંકા વ્યક્ત કરી હતી કે વ્લાદિમીર પુતિને મારા પતિની હત્યા કરી છે, ત્યારે તે માત્ર મારા શબ્દો હતા. પરંતુ આજે વૈજ્ઞાનિક પુરાવાઓએ સાબિત કરી દીધું છે કે 2024માં આર્કટિક જેલમાં તેમની હત્યા કરવામાં આવી હતી. આ એક વૈજ્ઞાનિક રીતે સાબિત થયેલી હકીકત (Science-proven fact) છે."

આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે રશિયા
આ નવા ઘટસ્ફોટ બાદ રશિયા પર આંતરરાષ્ટ્રીય દબાણ વધી રહ્યું છે. નવલનીને જેલમાં જે રીતે ટ્રીટ કરવામાં આવ્યા અને હવે તેમના શરીરમાંથી મળેલા ઝેરના અંશોએ રશિયન ન્યાય પ્રણાલી અને માનવાધિકાર પર મોટા સવાલો ઉભા કર્યા છે. આગામી દિવસોમાં પશ્ચિમી દેશો રશિયા પર વધુ કડક પ્રતિબંધો લાદે તેવી પૂરેપૂરી સંભાવના છે.