ડિજિટલ પેમેન્ટ્સને વધુ સુરક્ષિત બનાવવા માટે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (આરબીઆઇ)એ નવા ઇ-મેન્ડેટ નિયમો જારી કર્યા છે. ડિજિટલ પેમેન્ટ-ઇ-મેન્ડેટ ફ્રેમવર્ક 2026 તરીકે ઓળખાતી આ માર્ગદર્શિકા તાત્કાલિક લાગુ કરવામાં આવી છે. આ માર્ગદર્શિકા હવે રિકરિંગ વ્યવહારો માટે એડિશનલ ફેક્ટર ઓથેન્ટિકેશન (એએફએ) અથવા ઓટીપી જેવા સુરક્ષા મિકેનિઝમ્સને ફરજિયાત બનાવે છે.

ઈ-મેન્ડેટ શું છે?

ઈ-મેન્ડેટ વિશે વાત કરીએ તો ઈ-મેન્ડેટ એક એવી સુવિધા છે જે ગ્રાહકોને અગાઉથી પેમેન્ટ અધિકૃત કરવાની મંજૂરી આપે છે, જે ચોક્કસ સમયે આપમેળે ભંડોળ કાપે છે. આ રકમ નિશ્ચિત અથવા બદલતી હોઈ શકે છે, પરંતુ બદલતી રકમ માટે મહત્તમ મર્યાદા સેટ કરવાનો વિકલ્પ છે.

એએફએ (ઓટીપી) ક્યારે જરૂરી રહેશે?

પ્રતિ ટ્રાન્ઝેક્શન રૂ.15,000 સુધીનું પેમેન્ટ ઓટીપી વિના કરી શકાય છે.

રૂ.15,000થી વધુના વ્યવહારો માટે એએફએ (ઓટીપી) જરૂરી રહેશે.

વીમા, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ અને ક્રેડિટ કાર્ડ બિલ માટે, રૂ.1 લાખ સુધીનું પેમેન્ટ ઓટીપી વિના કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે.

સૂચનાઓ અને નિયંત્રણ

દરેક ટ્રાન્જેક્શનના ઓછામાં ઓછા 24 કલાક પહેલા ગ્રાહકોને સૂચિત કરવામાં આવશે.

આ સૂચનામાં વેપારીનું નામ, રકમ, તારીખ અને સમય સહિતની બધી માહિતી શામેલ હશે.

ગ્રાહકો એસએમએસ અથવા ઇમેઇલ દ્વારા સૂચનાઓ પ્રાપ્ત કરવાનું પસંદ કરી શકે છે.

ફેરફારો અને રદ કરવાના નિયમો શું છે?

જો તમારે તમારા ઈ-મેન્ડેટમાં ફેરફાર અથવા રદ કરવાની જરૂર હોય, તો એએફએ જરૂરી રહેશે.

ગ્રાહક કોઈપણ ટ્રાન્જેક્શનમાંથી બહાર નીકળી શકે છે.

નાપસંદ કરવાની પ્રક્રિયા એએફએ સાથે પણ માન્ય કરવામાં આવશે.

પ્રથમ ટ્રાન્જેક્શન કેવી રીતે થશે?

જો આપણે પ્રથમ ટ્રાન્જેક્શન વિશે વાત કરીએ તો તે હંમેશા એએફએ સાથે થશે.

જો પેમેન્ટ રજિસ્ટ્રેશન સમયે કરવામાં આવે છે, તો બંને પ્રક્રિયાઓ એકસાથે પૂર્ણ કરી શકાય છે.

કયા કિસ્સાઓમાં સૂચનાની જરૂર નથી?

ફાસ્ટેગ અને નેશનલ કોમન મોબિલિટી કાર્ડ બેલેન્સના સ્વતઃ-ભરપાઈ માટે નોંધાયેલા ઈ-મેન્ડેટ માટે, કોઈ પૂર્વ-વ્યવહાર સૂચનાની જરૂર નથી.