અલ નિનોની અસરથી યુરોપ અને અમેરિકામાં ફરી એકવાર હિટવેવનું જોખમ વધ્યું છે. વિશ્વ હવામાન સંગઠન (ડબલ્યુએમઓ) અને વિવિધ હવામાન એજન્સીઓની ચેતવણીઓ અનુસાર, ઝડપથી વિકસતા અલ નિનો આ ખંડોમાં અસામાન્ય રીતે ઊંચા તાપમાનનું કારણ બની રહ્યા છે. દિવસ દરમિયાન તીવ્ર ગરમીની સાથે રાત્રિઓ પણ ગરમ રહેશે, જે લોકોના સ્વાસ્થ્ય માટે ગંભીર ખતરો ઉભો કરશે. 

23 જૂનથી યુરોપમાં શરૂ થયેલા હિટવેવે ઘણા દેશોને પોતાની ઝપેટમાં લીધા છે. 23 જૂને ફ્રાન્સમાં સરેરાશ તાપમાન 29.3 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સાથે સૌથી ગરમ દિવસ નોંધાયો હતો. ઘણા વિભાગોમાં રેડ એલર્ટ જારી કરવામાં આવ્યા છે. સ્પેનના કેટલાક વિસ્તારોમાં 44 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી તાપમાન રહેવાની શક્યતા છે.

સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડ, બ્રિટન, જર્મની અને ઇટાલી સહિત 20થી વધુ દેશોમાં રેડ એલર્ટ જારી કરવામાં આવ્યા છે. ડબલ્યુએમઓના પ્રાદેશિક કેન્દ્ર અનુસાર આગામી બે અઠવાડિયામાં પશ્ચિમ, મધ્ય અને દક્ષિણ યુરોપમાં હિટવેવની શક્યતા છે. તાપમાન સામાન્ય કરતા 3 થી 10 ડિગ્રી વધુ રહેવાની ધારણા છે, ઘણી જગ્યાએ તાપમાન 40 ડિગ્રી સેલ્સિયસથી વધુ પહોંચશે. 

સૌથી મોટી ચિંતા ગરમીની રાતો છે. ઉષ્ણકટિબંધીય રાતો એવી રાતો હોય છે જ્યારે તાપમાન 20 ડિગ્રી સેલ્સિયસથી નીચે આવતું નથી. ડબલ્યુએમઓ અને વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠન (ડબલ્યુએચઓ)ના નિષ્ણાતોના મતે, દિવસ દરમિયાન ગરમ થયા પછી શરીર ઠંડુ થવું જોઈએ, પરંતુ ગરમ રાતો શરીરને આરામ મેળવવાથી રોકે છે. આ હૃદય પર દબાણ વધારે છે અને ઊંઘમાં ખલેલ પહોંચાડે છે. વૃદ્ધો, બાળકો, સગર્ભા સ્ત્રીઓ અને બહાર કામ કરતા લોકો સૌથી વધુ પ્રભાવિત થાય છે. 

યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના મિડવેસ્ટ, ડીપ સાઉથ અને સાઉથવેસ્ટ પ્રદેશોમાં પણ ભારે ગરમી પડવાની આગાહી છે. નેશનલ વેધર સર્વિસે ચેતવણી આપી છે કે આગામી દિવસોમાં ભારે ગરમીનું જોખમ રહેશે. દિવસ તો ગરમ રહેશે જ, પણ રાત પણ અસામાન્ય રીતે ગરમ રહેશે, જેના કારણે શરીર સ્વસ્થ થઈ શકશે નહીં. હવામાન સેવાએ લોકોને સતર્ક રહેવા, ખાસ કરીને સંવેદનશીલ જૂથોની સંભાળ રાખવા વિનંતી કરી છે.

લાંબી ગરમી અને ગરમ રાત ગરમીનો તણાવ વધારે છે. પરસેવા અને લોહીના પ્રવાહ દ્વારા શરીર ઠંડુ થાય છે, પરંતુ ભેજ અને સતત ગરમી આ પ્રક્રિયામાં વિક્ષેપ પાડે છે. આનાથી થાક, ચક્કર, ઉલટી અને ગંભીર કિસ્સાઓમાં મૃત્યુ પણ થઈ શકે છે. શહેરોમાં, શહેરી ગરમી ટાપુની અસરને કારણે તાપમાન વધુ હોય છે. 

ડબલ્યુએમઓ મુજબ, જૂની ઇમારતો, ઓછી હરિયાળી અને વધુ કોંક્રિટને કારણે શહેરો ગ્રામીણ વિસ્તારો કરતાં વધુ ગરમ થાય છે. યુએન સેક્રેટરી-જનરલ એન્ટોનિયો ગુટેરેસે લંડન ક્લાઇમેટ વીકમાં જણાવ્યું હતું કે આપણે પહેલાથી જ રેકોર્ડ પર 11 સૌથી ગરમ વર્ષ જોયા છે, અને અલ નીનોની અસર પરિસ્થિતિને વધુ ખરાબ કરશે. 

ડબલ્યુએમઓએ બધા માટે પ્રારંભિક ચેતવણી પહેલ હેઠળ સમયસર ચેતવણીઓ પર ભાર મૂક્યો છે. ડબલ્યુએચઓના સહયોગથી ગરમી-સ્વાસ્થ્ય પ્રારંભિક ચેતવણી પ્રણાલીઓ વિકસાવવામાં આવી રહી છે. 

વૈજ્ઞાનિકો ચેતવણી આપી રહ્યા છે કે ગ્લોબલ વોર્મિંગને કારણે ગરમીના મોજા વધુ સામાન્ય અને ખતરનાક બની રહ્યા છે. યુરોપ અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં, આ ફક્ત હવામાનની ઘટના નથી, પરંતુ આબોહવા સંકટનો એક ભાગ છે. વધુ સારી આગાહી, શહેરી આયોજન, હરિયાળા આવરણમાં વધારો અને જાહેર જાગૃતિની જરૂર છે.

અલ નીનોને કારણે યુરોપ અને અમેરિકામાં પ્રસરી રહેલી ભારે ગરમી આપણને આબોહવા પરિવર્તનની વાસ્તવિકતાની યાદ અપાવે છે. દિવસ અને રાતના તાપમાનમાં વધારો, આરોગ્ય જોખમો અને આર્થિક નુકસાન એ આવનારી પરિસ્થિતિની ચેતવણી છે. સમયસર તૈયારી અને આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગ દ્વારા જ આપણે આ કટોકટીને દૂર કરી શકીએ છીએ.