છેલ્લા મહિનાથી વૈશ્વિક ક્રિપ્ટો માર્કેટમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થઈ રહ્યો છે. ઓક્ટોબરથી કુલ બજાર મૂલ્ય આશરે ૩ ટ્રિલિયન ડોલર ઘટી ગયું છે. રૂપિયાની દ્રષ્ટિએ, ક્રિપ્ટો માર્કેટમાં આશરે રૂ. ૧૦૦ લાખ કરોડનું નુકસાન થયું છે. ઓક્ટોબરમાં બજાર મૂલ્ય, જે લગભગ ૪.૨૮ ટ્રિલિયન ડોલર હતું, તે હવે ઘટીને ૨.૯૫ ટ્રિલિયન ડોલર થઈ ગયું છે. ક્રિપ્ટો માર્કેટમાં બધા સિક્કાઓમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. ખાસ કરીને બિટકોઈનમાં ગયા મહિનામાં વિનાશક ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.
હાલમાં, બિટકોઈન કુલ ક્રિપ્ટો માર્કેટમાં આશરે ૫૮% હિસ્સો ધરાવે છે, ઇથેરિયમ ૧૨%, અને અન્ય તમામ ક્રિપ્ટોકરન્સી સંયુક્ત રીતે ફક્ત ૩૦% હિસ્સો ધરાવે છે. જોકે, ગયા મહિનામાં બિટકોઈનની કિંમતમાં તીવ્ર ઘટાડો થયો છે. ૭ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૫ ના રોજ તે ₹૧૧ મિલિયનના ઉચ્ચતમ સ્તર પર પહોંચ્યું હતું, પરંતુ હવે તે ઘટીને માત્ર ₹૭.૬ મિલિયન થઈ ગયું છે. આ ફક્ત એક મહિનામાં ₹૩.૪ મિલિયન અથવા ૩૦% થી વધુનો મોટો ઘટાડો દર્શાવે છે. બિટકોઇનની સાથે, ઇથેરિયમ અને સોલાના જેવી અન્ય મુખ્ય ક્રિપ્ટોકરન્સી પણ ઘટી ગઈ છે. ઉદાહરણ તરીકે, ઇથેરિયમ ₹૪.૧૫ મિલિયનથી ઘટીને માત્ર ₹૨.૪૮ મિલિયન થઈ ગયું છે.
વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં અનિશ્ચિતતા અને યુએસ ફેડરલ રિઝર્વની વ્યાજ દર નીતિ અંગેની મૂંઝવણને કારણે લોકો ક્રિપ્ટો જેવા જોખમી રોકાણોમાંથી પૈસા ઉપાડી રહ્યા છે. વધુમાં, ઘણા લોકો લોન લઈને બિટકોઇન ખરીદે છે, અને ભાવ ઘટતાની સાથે જ તેમની પાસે માર્જિન આવરી લેવા માટે પૈસા નથી. એક્સચેન્જો આપમેળે તેમના હોલ્ડિંગ્સ વેચી દે છે, અને આ ચક્ર ચાલુ રહે છે, જે ઘટાડાને વેગ આપે છે. બિટકોઇનના સૌથી પહેલા અને સૌથી મોટા રોકાણકારોમાંના એક ઓવેન ગુન્ડેને ૨૧ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૫ ની વચ્ચે ૧૧,૦૦૦ બિટકોઇન વેચ્યા, જેની કિંમત આશરે ₹૧.૩ લાખ કરોડ હતી. આટલા મોટા રોકાણકાર દ્વારા કરવામાં આવેલા વેચાણથી બજાર પર વધુ દબાણ આવ્યું.
બિટકોઇન શું છે?
બિટકોઇનને ડિજિટલ ગોલ્ડ પણ કહેવામાં આવે છે. આ એક એવું ચલણ છે જે કોઈપણ બેંક કે સરકાર દ્વારા નિયંત્રિત નથી, સંપૂર્ણપણે સ્વતંત્ર અને વિકેન્દ્રિત છે. આ કોઈ ભૌતિક સિક્કો કે નોટ નથી, પરંતુ એક ડિજિટલ કોડ છે જે તમારા મોબાઇલ કે કમ્પ્યુટરના ડિજિટલ વોલેટમાં રહે છે. તમે તેને સેકન્ડોમાં ઇન્ટરનેટ દ્વારા વિશ્વમાં ગમે ત્યાં, કોઈપણ વ્યક્તિને મોકલી શકો છો. ફક્ત 21 મિલિયન બિટકોઇન જ બનાવવામાં આવશે, જે તેને ઇન્ટરનેટના પોતાના મર્યાદિત અને સ્વતંત્ર નાણાં બનાવશે.
ઇથેરિયમ, રિપલ અને સોલાના જેવી ક્રિપ્ટોકરન્સીને પણ નોંધપાત્ર નુકસાન થયું છે જે આ મુજબ સમજી શકાય.
ઇથેરિયમ: 7.53% ઘટીને 2799 ડોલર
રિપલ: 7% ઘટીને 1.97 ડોલર
સોલાના: 7.28% ઘટીને 132 ડોલર
કાર્ડાનો: 7.87% ઘટીને 0.42 ડોલર
ક્રેશનું વાસ્તવિક કારણ શું છે?
બજાર વિશ્લેષકો માને છે કે ક્રિપ્ટો વેચાણ પાછળ ઘણા મુખ્ય પરિબળો છે, જેમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:
રોકાણકારોની જોખમ લેવાની ક્ષમતા નબળી પાડવી
ચુસ્ત નાણાકીય પરિસ્થિતિઓ
ટ્રેઝર યીલ્ડમાં વધારો
ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા વ્યાજ દરમાં ઘટાડામાં વિલંબનો ભય
આ બધા મેક્રો ઇકોનોમિક પરિબળોને કારણે ઉચ્ચ-અસ્થિરતાવાળી સંપત્તિઓ માટે નોંધપાત્ર નુકસાન થયું છે, જેમાં ક્રિપ્ટો બજાર સૌથી વધુ પ્રભાવિત થયું છે