રાજકોટ શહેરમાં આવેલ ઓબ્ઝર્વેશન હોમ (બાળસુરક્ષા ગૃહ)માંથી એકસાથે ૧૧ જેટલા બાળ આરોપીઓ નાસી છૂટવાની સનસનાટીભરી ઘટના સામે આવી છે. આ સમગ્ર મામલે રાજકોટ જિલ્લા કલેક્ટર ઓમ પ્રકાશે પત્રકારોને વિગતવાર માહિતી આપતા જણાવ્યું હતું કે, આ ઘટના આજે સવારના આશરે ૯:૦૦ વાગ્યાની આસપાસ બની હતી. સુરક્ષા ગૃહની મજબૂત લોખંડની ગ્રીલ (જાળી) તોડીને આ બાળકો નાસી જવામાં સફળ રહ્યા હતા. જોકે, આ ૧૧ બાળકો પૈકી એક પાકિસ્તાની રાષ્ટ્રીયતા ધરાવતો બાળ આરોપી સ્વેચ્છાએ પરત ફરી આવ્યો છે, જ્યારે બાકીના ૧૦ ફરાર બાળકોની શોધખોળ હાલ યુદ્ધના ધોરણે શરૂ કરવામાં આવી છે.

કલેક્ટર ઓમ પ્રકાશના જણાવ્યા અનુસાર, રાજકોટના આ ઓબ્ઝર્વેશન હોમમાં સૌરાષ્ટ્રભરમાંથી કાયદાના સંઘર્ષમાં આવેલા અઢાર વર્ષથી ઓછી ઉંમરના કિશોરોને રાખવામાં આવે છે. આ સંસ્થામાં કુલ ૫૪ જેટલા બાળકો આશ્રય લઈ રહ્યા છે. જેમાંથી ૧૧ બાળકોએ નાસી જવા માટે ખૂબ જ સુનિયોજિત અને ચોક્કસ પ્લાનિંગ કર્યું હતું. હોમમાં કુલ પાંચ મોટા રૂમ આવેલા છે, જેમાંથી એક તરફના ત્રણ રૂમની ઉપર લાગેલા સીસીટીવી કેમેરાને બાળકોએ ભાગતા પહેલા તોડી નાખ્યા હતા જેથી તેમની ગતિવિધિઓ કેપ્ચર ન થઈ શકે. ત્યારબાદ બાળકોએ એકત્રિત થઈને રૂમની મજબૂત જાળીને પણ કોઈક રીતે તોડી પાડી હતી અને ત્યાંથી બહાર નીકળી ગયા હતા.

બાળકોની નાસી જવાની પદ્ધતિ વિશે વધુ વિગતો આપતા તંત્ર દ્વારા જણાવાયું છે કે, બાળકોએ ત્યાં ફરજ પરના ગાર્ડને સંપૂર્ણપણે ડિસ્ટ્રેક્ટ (ધ્યાન ભંગ) કર્યા હતા. એક બાળકે પોતે ઈજાગ્રસ્ત થયો છે અને તેને વાગ્યું છે તેવો નાટક કરીને ગાર્ડને પોતાની પાસે બોલાવ્યો હતો. ગાર્ડ અને સંસ્થાના કર્મચારીઓ આ બાળકો સાથે હંમેશા મિત્રતાપૂર્ણ વ્યવહાર રાખતા હોવાથી, ગાર્ડ તે બાળકને પટ્ટી બાંધવા કે પ્રાથમિક સારવાર આપવા લાગ્યો હતો. બરાબર આ જ તકનો લાભ ઉઠાવીને પૂર્વ આયોજિત પ્લાન મુજબ બાળકો ત્યાંથી ભાગી છૂટ્યા હતા. આ ઘટનામાં જે પાકિસ્તાની બાળ આરોપી પરત આવ્યો છે, તેની પૂછપરછ કરીને પણ અન્ય બાળકોની દિશા મેળવવા માટે પોલીસ તંત્ર સક્રિય બન્યું છે.

અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે, જુવેનાઇલ જસ્ટિસ એક્ટના નિયમો અનુસાર આ બાળસુરક્ષા ગૃહમાં ગંભીર પ્રકારના ગુનાઓ એટલે કે ૭ વર્ષ કે તેથી વધુ વર્ષની સજા થઈ શકે તેવા ગુનામાં સંડોવાયેલા બાળકોને જ રાખવામાં આવતા હોય છે. આ બાળકો વયસ્ક ન હોવાના કારણે કાયદાકીય મર્યાદાઓને લીધે અહીં ગાર્ડ્સ યુનિફોર્મ (વર્ધી) વગર એટલે કે સિવિલ ડ્રેસમાં તૈનાત હોય છે. હોમમાં ત્રણ શિફ્ટમાં સુરક્ષા વ્યવસ્થા ગોઠવવામાં આવે છે અને દરેક શિફ્ટમાં બે-બે ગાર્ડ ફરજ બજાવતા હોય છે. કલેક્ટરે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે સરકાર અને વહીવટી તંત્રનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય આ બાળકોમાં ભય પેદા કરવાનો નથી, પરંતુ તેમને સુધારીને સમાજની મુખ્ય ધારામાં પાછા લાવવાનો છે, જેના કારણે અહીં જેલ જેવી કડક પોલીસ સુરક્ષા હોતી નથી.

હાલમાં નાસી છૂટેલા ૧૦ બાળ આરોપીઓને ઝડપી પાડવા માટે રાજકોટ શહેર પોલીસ દ્વારા અલગ-અલગ સ્પેશિયલ ટીમો બનાવવામાં આવી છે. પોલીસ ટેકનોલોજી, હ્યુમન ઇન્ટેલિજન્સ તેમજ આસપાસના વિસ્તારોના સીસીટીવી ફૂટેજના આધારે કડક તપાસ ચલાવી રહી છે. કલેક્ટરે જણાવ્યું કે તપાસની ગુપ્તતા અને બાળકોને ઝડપથી પકડવાની વ્યૂહરચનાના ભાગરૂપે પોલીસની ટીમોની ચોક્કસ સંખ્યા કે ચોક્કસ લોકેશન અત્યારે જાહેર કરી શકાય તેમ નથી. એકવાર આ તમામ બાળકો પોલીસના સકંજામાં આવી જશે, ત્યારબાદ તેમને નિયમ અનુસાર જુવેનાઇલ જસ્ટિસ બોર્ડ  સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવશે. હાલ આ ઘટનાને પગલે સમગ્ર વહીવટી અને પોલીસ તંત્રમાં દોડધામ મચી ગઈ છે.