ભારતમાં સોનાની ખરીદીને મોટો ફટકો પડ્યો છે. તાજેતરમાં સરકારે આયાત જકાતમાં વધારો કર્યા બાદ, દેશભરમાં માંગમાં લગભગ 70% ઘટાડો થયો છે. ઝવેરીઓ અને બુલિયન વેપારીઓ કહે છે કે વધેલી ડ્યુટી, ફુગાવો અને નબળી ગ્રાહક માંગ લોકોને નવું સોનું ખરીદવાથી રોકી રહી છે. ભારત વિશ્વના સૌથી મોટા સોનાના ગ્રાહકોમાંનું એક છે, અને માંગમાં આ નોંધપાત્ર ઘટાડો બજાર માટે એક મહત્વપૂર્ણ સંકેત તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે.

કયા સરકારી નિર્ણયથી રમત બદલાઈ ગઈ?

મે મહિનામાં, સરકારે સોના પરની આયાત જકાત 6% થી વધારીને 15% કરી. આ નિર્ણય સોનાની આયાત ઘટાડવા અને વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડાર પર દબાણ ઓછું કરવા માટે કહેવામાં આવ્યું હતું. જોકે, તેની સીધી અસર સોનાના ભાવ પર પડી, જેના કારણે સ્થાનિક બજારમાં સોનું વધુ મોંઘું થયું. ડ્યુટી વધારા પછી સોના પરનો એકંદર કરનો બોજ નોંધપાત્ર રીતે વધ્યો છે, જે ખરીદદારોના હિતમાં ઘટાડો કરી રહ્યો હોય તેવું લાગે છે.

માંગ 25 ટનથી ઘટીને 7.5 ટન થઈ ગઈ

ઉદ્યોગના ડેટા અનુસાર, ૨૭ મેના રોજ પૂરા થયેલા પખવાડિયામાં દેશની સોનાની માંગ ઘટીને લગભગ ૭.૫ ટન થઈ ગઈ છે, જે ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળામાં લગભગ ૨૫ ટન હતી. આ ખરીદીમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો દર્શાવે છે. ઈન્ડિયા બુલિયન એન્ડ જ્વેલર્સ એસોસિએશનના અધિકારીઓ કહે છે કે ડ્યુટી વધારા પછી, બજારની માંગમાં લગભગ ૭૦% ઘટાડો થયો છે.

જવાબદાર કોણ?

મીડિયા અહેવાલો સૂચવે છે કે સોનાની માંગમાં ઘટાડા પાછળ આયાત ડ્યુટીમાં વધારો એકમાત્ર કારણ નથી. પેટ્રોલ અને ડીઝલના વધતા ભાવ, ખાદ્ય ફુગાવો અને ઘરગથ્થુ બજેટ પર વધતો દબાણ પણ લોકોને સોનું ખરીદવાથી રોકી રહ્યા છે. જ્યારે ઘરગથ્થુ ખર્ચનો મોટો ભાગ આવશ્યક ખર્ચ પર ખર્ચવામાં આવે છે, ત્યારે લોકો સોના જેવી મોટી ખરીદી મુલતવી રાખવાનું પસંદ કરે છે. આ જ કારણ છે કે બજારમાં ગ્રાહકોની સંખ્યા ઘટી રહી છે.

હળવા વજનના દાગીનાની માંગ

ઝવેરીઓના મતે, ગ્રાહકો હવે ભારે અને મોંઘા દાગીનાને બદલે હળવા વજનના દાગીના ખરીદી રહ્યા છે. ઘણા લોકો તેમના જૂના દાગીના વેચીને રોકડ એકત્ર કરી રહ્યા છે, જ્યારે નવા દાગીનાની ખરીદી મુલતવી રાખી રહ્યા છે. દક્ષિણ ભારત સહિત ઘણા મુખ્ય બજારોમાં, ગ્રાહકો વધુને વધુ ઓછી કિંમતના અને હળવા વજનના દાગીના તરફ વળી રહ્યા છે.