તાઇવાન મુદ્દે દુનિયાભરના દેશોને ધમકાવતા ચીનને વધુ એક આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે મોટો ઝટકો લાગ્યો છે. યુરોપના પ્રભાવશાળી દેશ ચેક ગણરાજ્યએ (Czech Republic) ચીનની દાદાગીરી સામે સખત વલણ અપનાવતા તેને તેની જ ભાષામાં સણસણતો જવાબ આપ્યો છે. ચેક ગણરાજ્યની સેનેટના અધ્યક્ષ મિલોસ વિસ્ટ્રચિલે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં બેઇજિંગને ચેતવણી આપતા જણાવ્યું છે કે, ચેક ગણરાજ્ય કયા દેશ સાથે કેવા સંબંધો રાખશે તે નક્કી કરવાનો ચીનને કોઈ જ અધિકાર નથી.

તાઇવાનની સત્તાવાર મુલાકાતે ગયેલા ચેક ગણરાજ્યના સંસદીય પ્રતિનિધિમંડળ અને સેનેટ અધ્યક્ષ મિલોસ વિસ્ટ્રચિલે ચીનના તમામ વિરોધ અને આપત્તિઓને સખત શબ્દોમાં ફગાવી દીધા છે. બેઇજિંગ દ્વારા પ્રાહ (Prague) અને તાઇપેઈ (Taipei) વચ્ચે વધી રહેલી નિકટતા સામે સત્તાવાર વિરોધ નોંધાવવામાં આવ્યો હતો, જેને ચેક નેતાએ સાર્વભૌમત્વ પર ત્રાપ સમાન ગણાવ્યો છે.

'બંને સાર્વભૌમ અને લોકશાહી દેશો છે'
તાઇવાનની સંસદમાં સ્પીકર હાન કુઓ-યૂ સાથે યોજાયેલી એક સંયુક્ત અખબારી યાદીમાં મિલોસ વિસ્ટ્રચિલે જણાવ્યું હતું કે, ચેક ગણરાજ્ય અને તાઇવાન બંને પોતપોતાની રીતે સાર્વભૌમ અને મજબૂત લોકતાંત્રિક દેશો છે, જેઓ પોતાના આંતરરાષ્ટ્રીય નિર્ણયો જાતે લેવા માટે સંપૂર્ણ સક્ષમ છે. તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે તેમનો દેશ પોતાના મિત્ર દેશોની પસંદગી પોતાની વિદેશ નીતિના આધારે કરશે અને આ બાબતે કોઈપણ વૈશ્વિક મહાસત્તા કે બાહ્ય દબાણના નિર્દેશો પર કામ કરશે નહીં.

ઉલ્લેખનીય છે કે, પ્રાહ સ્થિત ચીની દૂતાવાસે ચેક નેતાના આ પ્રવાસની આકરી ટીકા કરી હતી અને તેને ચીનની આંતરિક બાબતોમાં સીધો હસ્તક્ષેપ ગણાવ્યો હતો. ચીની દૂતાવાસે ચેક ગણરાજ્યને ‘વન ચાઇના’ (One China) નીતિનું સખત પાલન કરવાની પણ નસીહત આપી હતી. આ ટીકાનો વળતો જવાબ આપતા વિસ્ટ્રચિલે જણાવ્યું કે ચેક ગણરાજ્ય પોતાની સ્વતંત્ર વન ચાઇના નીતિને અનુસરે છે, નહીં કે બેઇજિંગ દ્વારા કરવામાં આવેલી તેની પક્ષપાતી વ્યાખ્યાને.

૮૦ ટકા સાંસદોનું સમર્થન અને લોકશાહીનો વિજય
સેનેટના અધ્યક્ષ વિસ્ટ્રચિલે એક મોટો ખુલાસો કરતા જણાવ્યું કે, તાઇવાનની યાત્રા પર આવતા પહેલાં તેમણે પોતાની સંસદ (સેનેટ) ના સભ્યો સાથે આ વિષય પર વિસ્તૃત ચર્ચા કરી હતી. આ ચર્ચા દરમિયાન ચેક ગણરાજ્યના ૮૦ ટકાથી વધુ સાંસદોએ તાઇવાન સાથે સૈદ્ધાંતિક અને રાજદ્વારી સંબંધો મજબૂત કરવાના પક્ષમાં પોતાનું સમર્થન આપ્યું હતું.

તેમણે ઉમેર્યું કે તાઇવાન અને ચેક ગણરાજ્ય વચ્ચેનું સહયોગાત્મક વલણ બંને પક્ષો માટે આર્થિક, સાંસ્કૃતિક અને રાજકીય રીતે અત્યંત ફાયદાકારક સાબિત થઈ રહ્યું છે. લોકતાંત્રિક દેશોએ કોઈપણ સરમુખત્યારશાહી કે દબાણ વશ થઈને પોતાની આંતરરાષ્ટ્રીય ભાગીદારીઓ સાથે બાંધછોડ કરવી જોઈએ નહીં.

તાઇવાને માન્યો આભાર
બીજી તરફ તાઇવાનની સંસદના અધ્યક્ષ હાન કુઓ-યૂએ મુશ્કેલ સમયમાં ચેક નેતા દ્વારા મળેલા આ અદભુત સમર્થનનું હાર્દિક સ્વાગત કર્યું હતું. તેમણે કહ્યું કે બંને દેશો વચ્ચે ઔપચારિક રાજદ્વારી સંબંધો ન હોવા છતાં, ચેક ગણરાજ્ય હંમેશા આંતરરાષ્ટ્રીય મંચો પર તાઇવાનના પક્ષમાં મજબૂતાઈથી ઊભું રહ્યું છે.

ઓગસ્ટથી શરૂ થશે સીધી ફ્લાઇટ્સ
આ દ્વિપક્ષીય સંબંધોને વધુ વેગ આપવા માટે તેમણે એક મહત્વની જાહેરાત કરતા જણાવ્યું કે, આગામી ઓગસ્ટ મહિનાથી તાઇપેઈ અને પ્રાહ વચ્ચે વધારાની સીધી હવાઈ સેવાઓ (Direct Flights) શરૂ થવા જઈ રહી છે. આ ઐતિહાસિક પગલાથી બંને દેશો વચ્ચે વ્યાપાર, પ્રવાસન, શિક્ષણ અને લોકસંપર્ક (People-to-People Contact) માં મોટો ઉછાળો આવશે, જે ચીન માટે એક મોટો રાજદ્વારી પરાજય માનવામાં આવી રહ્યો છે.