૧૯૬૦માં એક વૈજ્ઞાનિકે એક ચોંકાવનારી આગાહી કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે પૃથ્વી પર માનવ સભ્યતા ૧૩ નવેમ્બર, ૨૦૨૬ના રોજ સમાપ્ત થઈ શકે છે. આ કોઈ ધાર્મિક કે અંધશ્રદ્ધાળુ ભવિષ્યવાણી નહોતી પણ તે સંપૂર્ણપણે ગણિત અને વિજ્ઞાન પર આધારિત હતી. અમેરિકન ભૌતિકશાસ્ત્રી હેઇન્ઝ વોન ફોર્સ્ટરે તેમની ટીમ સાથે મળીને આ અભ્યાસ હાથ ધર્યો હતો. તે એક પ્રખ્યાત વિજ્ઞાન જર્નલમાં પ્રકાશિત થયો હતો.

હેઇન્ઝ વોન ફોર્સ્ટરે વિશ્વની વસ્તી વૃદ્ધિની ગણતરી કરી હતી. તેમણે જોયું કે માનવ વસ્તી ઝડપથી વધી રહી છે. તેમણે એક ગાણિતિક સૂત્ર વિકસાવ્યું અને આગાહી કરી કે જો વસ્તી આ દરે વધતી રહેશે તો ૧૩ નવેમ્બર, ૨૦૨૬ સુધીમાં તે એવા સ્તરે પહોંચી જશે જ્યાં પૃથ્વી તેને ટકાવી રાખવામાં અસમર્થ રહેશે.

તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે આટલી મોટી વસ્તી ખોરાક, પાણી, જગ્યા અને સંસાધનોની અછત તરફ દોરી જશે. આનાથી ભયંકર યુદ્ધો, દુષ્કાળ, રોગચાળો અને પર્યાવરણીય વિનાશ થઈ શકે છે. તેમણે તેને કયામતનો દિવસ કહ્યું હતું.

વોન ફોર્સ્ટરે દલીલ કરી હતી કે વસ્તી વૃદ્ધિ વિનાશક દરે વધી રહી છે. પહેલાં, તે ધીમે ધીમે વધતી હતી, પરંતુ 20મી સદીમાં, દવા, આરોગ્યસંભાળ અને ખાદ્ય ઉત્પાદનમાં સુધારો થવાને કારણે, વસ્તી ઝડપથી વધી. તેમણે ગણતરી કરી હતી કે જો આ દર ચાલુ રહેશે, તો પૃથ્વીની વહન ક્ષમતા એક દિવસ ખતમ થઈ જશે.

પૃથ્વી પર વસ્તી વધી જશે, તેના કરતાં વધુ વસ્તી હશે. પરિણામે સંસાધનોની અછત અને વ્યાપક વિનાશ થશે. રસપ્રદ વાત એ છે કે, તેમના દ્વારા આગાહી કરાયેલો કયામતનો દિવસ શુક્રવાર, 13 નવેમ્બર, 2026 છે. ઘણા લોકો આ તારીખને અશુભ તારીખ માને છે. જોકે, વૈજ્ઞાનિકે આ તારીખની ગણતરી અંધશ્રદ્ધા નહીં, પણ ગણિતના આધારે કરી હતી.

હવે, ૧૩ નવેમ્બર, ૨૦૨૬, થોડા મહિના જ દૂર છે. વિશ્વની વસ્તી પહેલાથી જ આઠ અબજને વટાવી ગઈ છે. વૈજ્ઞાનિકો કહે છે કે વોન ફોર્સ્ટરની ચોક્કસ તારીખ ખોટી હોઈ શકે છે, પરંતુ તેમની ચેતવણી મહત્વપૂર્ણ રહે છે. આજે, આપણે આબોહવા પરિવર્તન, ગ્લોબલ વોર્મિંગ, પ્રદૂષણ, પાણીની અછત અને ખાદ્ય સુરક્ષાનો સામનો કરી રહ્યા છીએ. ઘણા દેશોમાં દુષ્કાળ, પૂર અને દુષ્કાળ વધી રહ્યા છે. વોન ફોર્સ્ટરે ૬૬ વર્ષ પહેલાં આ જ ચેતવણી આપી હતી.

આધુનિક નિષ્ણાતો કહે છે કે 2026માં દુનિયા અચાનક ખતમ થવાની શક્યતા ખૂબ જ ઓછી છે. જો કે, જો આપણે ઝડપથી સુધારો નહીં કરીએ, તો આગામી વર્ષોમાં મોટા સંકટ આવી શકે છે. જો વસ્તી નિયંત્રણ, પર્યાવરણીય સંરક્ષણ, ટકાઉ વિકાસ અને સંસાધનોના યોગ્ય ઉપયોગ પર ધ્યાન આપવામાં નહીં આવે, તો વોન ફોર્સ્ટરની કેટલીક આગાહીઓ સાચી પડી શકે છે. મોટા પાયે યુદ્ધો, દુષ્કાળ અથવા કુદરતી આફતો આવી શકે છે.

વોન ફોર્સ્ટરના સમયમાં પણ, કેટલાક લોકોએ મોટા પરિવારો પર કર લાદવાનું, કુટુંબ નિયોજનને પ્રોત્સાહન આપવાનું અને પર્યાવરણના રક્ષણ માટે કડક પગલાં લેવાનું સૂચન કર્યું હતું. આ જ વિચારો આજે પણ ચર્ચામાં છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર અને ઘણા દેશો આબોહવા પરિવર્તનનો સામનો કરવા, ગ્રીન એનર્જી અપનાવવા અને વસ્તી સંતુલન પ્રાપ્ત કરવા માટે કામ કરી રહ્યા છે.

૨૦૨૬ વોન ફોર્સ્ટરની ચોક્કસ તારીખ હોય કે ન હોય, તે આપણા માટે ચિંતન કરવાની તક છે. આપણે આપણી આદતો બદલવી જોઈએ. આપણે વધુ બાળકો પેદા કરવાથી, પ્રકૃતિનું શોષણ કરવાથી અને પ્રદૂષણ કરવાથી દૂર રહેવું જોઈએ. જો આપણે સાવચેતી રાખીએ, તો ૨૦૨૬ આપત્તિનું નહીં, પણ સુધારાનું વર્ષ બની શકે છે. પરંતુ જો આપણે તેને અવગણતા રહીશું, તો આવનારા વર્ષો ખૂબ મુશ્કેલ બની શકે છે.