વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પોતાના વિદેશ પ્રવાસ (G7 શિખર સંમેલન) પરથી ભારત પરત ફરતાની સાથે જ એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને હાઈ-લેવલ બેઠકની અધ્યક્ષતા કરશે. આ બેઠકમાં કેબિનેટ કક્ષાના તમામ વરિષ્ઠ મંત્રીઓથી લઈને તમામ જુનિયર (રાજ્યકક્ષાના) મંત્રીઓ પણ ફરજિયાતપણે સામેલ થવાના છે. અચાનક તમામ મંત્રીઓને આગામી દિવસોમાં દિલ્હીની બહાર ન જવા અને રાજધાનીમાં જ ટકેલા રહેવાનો આદેશ મળતાં આ મીટિંગને લઈને સસ્પેન્સ અને ઉત્સુકતા ચરમસીમાએ પહોંચી છે. વૈશ્વિક અને આંતરિક પરિસ્થિતિઓને જોતા આ બેઠકમાં દેશની સુરક્ષા અને આર્થિક સ્થિતિ સાથે જોડાયેલા મહત્વપૂર્ણ પાસાઓ પર મંત્રીઓ સમક્ષ વિસ્તૃત વિગતો રાખવામાં આવશે.

૧. મિડલ ઈસ્ટનું સૈન્ય સંકટ અને ભારત પર આર્થિક અસર

આ બેઠકનો સૌથી મોટો અને સંવેદનશીલ એજન્ડા અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલો તણાવ અને હોર્મુઝની ખાડીનું સંકટ છે. પશ્ચિમ એશિયામાં સર્જાયેલી સૈન્ય અસ્થિરતા વૈશ્વિક અર્થતંત્રને હચમચાવી રહી છે, ત્યારે ભારત સરકાર સતત એ વાત પર નજર રાખી રહી છે કે આ યુદ્ધ જેવી સ્થિતિની દેશમાં કાચા તેલ (Crude Oil) ની કિંમતો, વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈન અને સ્થાનિક મોંઘવારી પર શું અસર પડી શકે તેમ છે.

પીએમ મોદીના વિદેશ પ્રવાસ દરમિયાન આ ગંભીર મુદ્દાને પહોંચી વળવા માટે રક્ષામંત્રી રાજનાથ સિંહની આગેવાનીમાં એક હાઈ-પાવર ગ્રુપ બનાવવામાં આવ્યું છે. આ વિશેષ ગ્રુપમાં ગૃહમંત્રી અમિત શાહ, નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ અને પેટ્રોલિયમ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરી સામેલ છે, જેઓ ૨૪ કલાક પળપળની સ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યા છે. જો કે, રક્ષામંત્રીએ દેશવાસીઓને ભરોસો આપ્યો છે કે ભારતમાં ક્રૂડ ઓઈલ અને એલપીજીનો પૂરતો સ્ટોક ઉપલબ્ધ હોવાથી હાલ તુરંત ગભરાવાની કોઈ જરૂર નથી. આ બેઠકમાં વૈશ્વિક કટોકટી વચ્ચે દેશની આર્થિક સાર્વભૌમત્વ જાળવી રાખવાની રણનીતિ ઘડવામાં આવશે.

૨. મોદી સરકાર ૩.૦ નું પ્રથમ કેબિનેટ વિસ્તરણ અને ફેરબદલ

બીજી તરફ, રાજકીય ગલિયારાઓમાં સૌથી મોટી ચર્ચા એ વાતની છે કે આગામી ૧૦ જૂને મોદી સરકાર ૩.૦ ના શાસનનું એક વર્ષ પૂર્ણ થઈ રહ્યું છે. આ ઐતિહાસિક પૂર્વે જૂનના બીજા સપ્તાહમાં કેબિનેટમાં બહુ મોટો ફેરબદલ અથવા વિસ્તરણ જોવા મળી શકે છે. રાજકીય વિશ્લેષકોના મતે, વહીવટી પ્રક્રિયાને વધુ વેગ આપવા અને આગામી રાજકીય સમીકરણોને સાધવા માટે અનેક મંત્રીઓના વિભાગો બદલાય તેવી પ્રબળ શક્યતા સેવાઈ રહી છે.

આથી જ, ગુરુવારે યોજાનારી આ હાઈ-લેવલ બેઠકને આગામી કેબિનેટ વિસ્તરણની પૂર્વતૈયારી અને મંત્રીઓના રિપોર્ટ કાર્ડની સમીક્ષા સાથે જોડીને જોવામાં આવી રહી છે. પીએમ મોદી તમામ મંત્રીઓના એક વર્ષના કામકાજની સમીક્ષા કરશે અને ભવિષ્યના રોડમેપ અંગે કડક સૂચનાઓ આપી શકે છે.

૩. આંતરિક સુરક્ષા અને સંગઠનાત્મક માળખા પર મંથન

આ મહત્વપૂર્ણ બેઠકમાં માત્ર વિદેશી મોરચે જ નહીં, પરંતુ દેશની આંતરિક સુરક્ષા અને વિવિધ રાજ્યોમાં ચાલી રહેલી યોજનાઓની પ્રગતિ અંગે પણ ચર્ચા થવાની સંભાવના છે. કાશ્મીરથી લઈને પૂર્વોત્તર રાજ્યોની સુરક્ષા વ્યવસ્થા અને સરહદી વિસ્તારોમાં ચાલી રહેલા ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સની સમીક્ષા પણ આ બેઠકના એજન્ડામાં સામેલ હોઈ શકે છે.

વડાપ્રધાન મોદી હંમેશાં પરિણામલક્ષી શાસન પર ભાર મૂકે છે. સરકારના એક વર્ષના કાર્યકાળ દરમિયાન કયા મંત્રાલયે કેવું પ્રદર્શન કર્યું છે અને જનતા સુધી યોજનાઓ કેટલી ઝડપથી પહોંચી છે, તેનો હિસાબ આ બેઠકમાં લેવાઈ શકે છે. તમામ મંત્રીઓને દિલ્હીમાં જ હાજર રહેવાનો વ્હીપ જેવો આદેશ એ સંકેત આપે છે કે સરકાર કોઈ મોટો અને ચોંકાવનારો નિર્ણય લેવાની તૈયારીમાં છે.

૪. વૈશ્વિક મંચ પર ભારતની ભૂમિકા અને આગામી વ્યૂહરચના

પીએમ મોદી G7 શિખર સંમેલનમાં વિશ્વના ટોચના નેતાઓ સાથે મુલાકાત કરીને પરત ફર્યા છે. આ પ્રવાસ દરમિયાન વૈશ્વિક નેતાઓ સાથે થયેલી વ્યાપારિક, વ્યૂહાત્મક અને રાજદ્વારી ચર્ચાઓનો ચિતાર પણ તેઓ કેબિનેટ સમક્ષ રજૂ કરશે. બદલાતા વૈશ્વિક સમીકરણોમાં ભારત પોતાની સ્થિતિ કેવી રીતે મજબૂત રાખી શકે તે માટે તમામ મંત્રાલયોએ પરસ્પર તાલમેલ સાધીને કામ કરવું પડશે.

આ હાઈ-પ્રોફાઈલ બેઠક બાદ કેબિનેટમાં મોટા ફેરફારોના ભણકારા વાગી રહ્યા છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે પીએમ મોદીની આ મેગા બેઠક બાદ દેશની આર્થિક નીતિઓમાં કેવા સુધારા થાય છે અને કેબિનેટ વિસ્તરણમાં કયા નવા ચહેરાઓને સ્થાન મળે છે તથા કોની રજા થાય છે. દિલ્હીના રાજકીય વાતાવરણમાં હાલ ભારે ઉત્તેજના વ્યાપેલી છે.