ભારતના અર્થતંત્ર માટે સારા સમાચાર છે. ત્રીજા ક્વાર્ટરના GDP આંકડા અપેક્ષા કરતા સારા રહ્યા છે. ચાલુ નાણાકીય વર્ષના ત્રીજા ક્વાર્ટર (ઓક્ટોબર-ડિસેમ્બર)માં દેશનો આર્થિક વિકાસ દર 7.8% હતો. આ ડેટા દર્શાવે છે કે વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓ વચ્ચે પણ ભારતીય અર્થતંત્રે સારું પ્રદર્શન કર્યું છે. પ્રભાવશાળી GDP વૃદ્ધિ પાછળ ઉત્પાદન, સેવાઓ અને રોકાણ પ્રવૃત્તિમાં સુધારો મુખ્ય પરિબળો માનવામાં આવે છે.
સરકારે સમગ્ર નાણાકીય વર્ષ 2025-26 (FY26) માટે 8.6 ટકાનો નોમિનલ GDP વૃદ્ધિ દરનો અંદાજ લગાવ્યો છે. નોમિનલ GDPમાં ફુગાવાની અસર પણ શામેલ છે, તેથી આ આંકડો સરકારની આવક સ્થિતિ માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. ઉચ્ચ નોમિનલ વૃદ્ધિ કર સંગ્રહમાં વધારો અને નાણાકીય વ્યવસ્થાપનમાં સહાય કરવાની શક્યતા છે.
અર્થતંત્ર મજબૂત બને છે
દરમિયાન, નાણા મંત્રાલયના ડેટા અનુસાર, એપ્રિલ-જાન્યુઆરી સમયગાળા માટે રાજકોષીય ખાધ રૂ.15.585 લાખ કરોડના સુધારેલા પૂર્ણ-વર્ષના લક્ષ્યાંકના 63 ટકા સુધી પહોંચી ગઈ છે. આ ખાધ સ્તરને સામાન્ય રીતે નાણાકીય વર્ષના આ તબક્કે સંતુલિત ગણવામાં આવે છે, જે દર્શાવે છે કે સરકાર ખર્ચ અને આવક વચ્ચે સંતુલન જાળવવા માટે પ્રયત્નશીલ છે. અગાઉ, બીજા ક્વાર્ટર (Q2)માં ભારતનો GDP વૃદ્ધિ દર 7.6% નોંધવામાં આવ્યો હતો, જ્યારે ચાલુ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ ક્વાર્ટરમાં GDP વૃદ્ધિ દર 8.2% હતો.
સુધારેલા આધાર વર્ષ હેઠળ GDP આંકડા જાહેર કરવામાં આવ્યા
ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) એ ત્રીજા ક્વાર્ટરમાં આશરે 6.8% વૃદ્ધિ દરનો અંદાજ લગાવ્યો હતો, જ્યારે સરકારના નાણા વિભાગે આશરે 7% વૃદ્ધિ દરનો અંદાજ લગાવ્યો હતો. ત્રીજા ક્વાર્ટરના GDP પરિણામો નાણાકીય વર્ષ 2022-23 ને આધાર વર્ષ તરીકે ઉપયોગ કરીને તૈયાર કરવામાં આવ્યા હતા. એ નોંધવું જોઈએ કે વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી અને આર્થિક બાબતો મંત્રાલય (MoSPI) દર પાંચ વર્ષે આધાર વર્ષ સુધારવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.
નવી ગણતરીઓ અનુસાર, ત્રીજા ક્વાર્ટર (ઓક્ટોબર-ડિસેમ્બર)માં ભારતનો વાસ્તવિક GDP રૂ.84.54 લાખ કરોડ હતો, જે વાર્ષિક ધોરણે 7.8 ટકા વૃદ્ધિ દર્શાવે છે. સરકારે જણાવ્યું હતું કે નવી શ્રેણીમાં GST ડેટા, કોર્પોરેટ નાણાકીય અહેવાલ, સર્વેક્ષણો અને ડિજિટલ આર્થિક પ્રવૃત્તિ સહિત વિવિધ સ્ત્રોતોનો સમાવેશ થાય છે, જે GDP આંકડાઓની ચોકસાઈ અને વ્યાપકતામાં વધારો કરે છે. આ ફેરફાર આર્થિક વિશ્લેષણને વધુ વાસ્તવિક અને સમકાલીન આર્થિક માળખા માટે સુસંગત બનાવે છે.