ભારત વૈશ્વિક અર્થતંત્રનું નવું પાવરહાઉસ બનવા માટે કોઈ કસર છોડી રહ્યું નથી. દેશના બજેટને જોઈને આપણે આ જોઈ શકીએ છીએ. ભારતના નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે 583.5 બિલિયન ડોલર અથવા રૂ. 53.5 લાખ કરોડનું બજેટ જાહેર કર્યું. નોંધપાત્ર વાત એ છે કે આ વાર્ષિક બજેટ વિશ્વભરના 165 દેશોના જીડીપી કરતાં પણ વધુ છે. આનો અર્થ એ થયો કે 165 દેશોનો જીડીપી પણ ભારત એક વર્ષમાં તેના દેશને ચલાવવા માટે જે ખર્ચ કરે છે તેના કરતાં ઓછો છે. ગયા વર્ષે, દેશનું બજેટ રૂ.50 લાખ કરોડથી ઓછું હતું.
જો આપણે દેશના વાર્ષિક બજેટ વિશે વાત કરીએ, તો તે રૂ.53.5 લાખ કરોડ અથવા રૂ.583.5 બિલિયન છે. જ્યારે ગયા વર્ષે, દેશનું વાર્ષિક સુધારેલું બજેટ રૂ.50 લાખ કરોડથી ઓછું હતું. આંકડાકીય રીતે, આ પહેલી વાર છે જ્યારે દેશનું વાર્ષિક બજેટ રૂ.50 લાખ કરોડને વટાવી ગયું છે. નાણાકીય વર્ષ 2025 નું બજેટ રૂ.48.21 લાખ કરોડ હતું. તે પહેલાં, નાણાકીય વર્ષ 2023 નું બજેટ રૂ.45 લાખ કરોડ હતું. નાણાકીય વર્ષ 2022 નું બજેટ રૂ.39.45 લાખ કરોડ હતું. આનો અર્થ એ છે કે દેશના બજેટમાં દર વર્ષે નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો છે.
મોદી સરકારના કાર્યકાળનું આ 13મું પૂર્ણ બજેટ હતું. ત્યારથી, બજેટ ખર્ચમાં લગભગ ત્રણ ગણો વધારો થયો છે. મોદીનું પહેલું પૂર્ણ બજેટ જુલાઈ 2014 માં રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું. તે સમયે, દેશનું બજેટ રૂ.17.95 લાખ કરોડ હતું. નાણાકીય વર્ષ 2027 નું બજેટ રૂ.53.50 લાખ કરોડ હોવાનો અંદાજ છે. આનો અર્થ એ છે કે બજેટમાં પહેલાથી જ ત્રણ ગણો વધારો જોવા મળ્યો છે. ટકાવારીની દ્રષ્ટિએ, તે 200% વધારો દર્શાવે છે. આગામી વર્ષોમાં વધુ વધારો થવાની અપેક્ષા છે.
નોન-ડેટ આવક અને કુલ ખર્ચ અનુક્રમે રૂ.36.5 લાખ કરોડ અને રૂ.53.5 લાખ કરોડ હોવાનો અંદાજ છે. કેન્દ્ર સરકારની ચોખ્ખી કર આવક રૂ.28.7 લાખ કરોડ હોવાનો અંદાજ છે. કુલ બજાર ઉધાર રૂ.17.2 લાખ કરોડ હોવાનો અંદાજ છે, અને ડેટેડ સિક્યોરિટીઝમાંથી ચોખ્ખી બજાર ઉધાર રૂ.11.7 લાખ કરોડ હોવાનો અંદાજ છે. નોન-ડેટ આવક માટે સુધારેલ અંદાજ રૂ.34 લાખ કરોડ છે, જેમાંથી કેન્દ્ર સરકારની ચોખ્ખી કર આવક રૂ.26.7 લાખ કરોડ છે. કુલ ખર્ચ માટે સુધારેલ અંદાજ રૂ.49.6 લાખ કરોડ છે, જેમાંથી મૂડી ખર્ચ આશરે રૂ.11 લાખ કરોડ છે.
નોંધનીય છે કે, ૨૦૨૭ ના નાણાકીય વર્ષનું બજેટ ૧૬૫ દેશોના જીડીપી કરતા વધારે છે. ભારતની ૨૬મી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા પછી, અન્ય કોઈ દેશનો જીડીપી ભારતના વાર્ષિક બજેટ જેટલો મોટો નથી. નોંધનીય છે કે, વિશ્વની ૨૭મી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા સિંગાપોરનો કુલ જીડીપી $૫૭૪.૧૮૫ બિલિયન છે, જ્યારે દેશનું બજેટ $૫૮૩ બિલિયનથી વધુ છે. વિશ્વની ૨૮મી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા UAE નો જીડીપી $૫૬૯.૦૯૭ બિલિયન છે.