ભારતે સપ્ટેમ્બરમાં નવી દિલ્હીમાં યોજાનારી ૧૮મી બ્રિક્સ સમિટમાં ખાસ મહેમાન તરીકે ચીનની તરફેણ કરનાર બાંગ્લાદેશના વડા પ્રધાન તારિક રહેમાનને આમંત્રણ આપ્યું છે. બંને પડોશી દેશો વચ્ચેની કડવાશ દૂર કરવા અને સંબંધોને સામાન્ય બનાવવા માટે ભારત દ્વારા આ એક મહત્વપૂર્ણ રાજદ્વારી પગલા તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે.

ભારત આ વર્ષે ૧૨ અને ૧૩ સપ્ટેમ્બરે નવી દિલ્હીમાં બ્રિક્સ સમિટનું આયોજન કરી રહ્યું છે. જોકે બાંગ્લાદેશ બ્રિક્સનો સભ્ય કે નિરીક્ષક દેશ નથી, ભારતે તેને ખાસ મહેમાન તરીકે આમંત્રણ આપ્યું છે. બાંગ્લાદેશના નાયબ વિદેશ પ્રધાન શમા ઓબૈદ ઇસ્લામે ગુરુવારે ઢાકામાં આ વાતની પુષ્ટિ કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે ભારતીય પક્ષનો આમંત્રણ પત્ર વિદેશ મંત્રાલય દ્વારા પ્રાપ્ત થયો છે અને અંતિમ મંજૂરી માટે પ્રધાનમંત્રી કાર્યાલય (પીએમઓ)ને મોકલવામાં આવ્યો છે.

જો તારિક રહેમાન આ આમંત્રણ સ્વીકારે છે તો ફેબ્રુઆરી 2026માં તેમની પાર્ટી, બીએનપી દ્વારા સરકાર રચાયા પછી આ તેમની પહેલી ભારત મુલાકાત હશે. આનાથી વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને તારિક રહેમાન વચ્ચેની પહેલી દ્વિપક્ષીય વાટાઘાટોનો માર્ગ પણ મોકળો થશે.

અગાઉ, પીએમ મોદીએ તેમને લોકસભા સ્પીકર ઓમ બિરલા દ્વારા ભારત આવવાનું આમંત્રણ પણ આપ્યું હતું, જેમણે ફેબ્રુઆરીમાં રહેમાનના શપથ ગ્રહણ સમારોહમાં હાજરી આપી હતી. જોકે, સત્તા સંભાળ્યા પછી, રહેમાને તેમની પહેલી વિદેશ યાત્રાઓ માટે ભારતને બદલે મલેશિયા અને ચીન પસંદ કર્યું હતું.

મોહમ્મદ યુનુસના નેતૃત્વ હેઠળની લગભગ 15 મહિનાની વચગાળાની સરકાર દરમિયાન બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધો સૌથી નીચા સ્તરે પહોંચ્યા હતા. ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન શેખ હસીના ઓગસ્ટ 2024માં સત્તા ગુમાવ્યા બાદ ભારતમાં રહે છે અને ઢાકાની તેમના પ્રત્યાર્પણની સતત માંગ દ્વિપક્ષીય સંબંધોમાં મોટી બળતરા છે. તારિક રહેમાનની ચીનની મુલાકાતને તેમની બાંગ્લાદેશ પ્રથમ નીતિના ભાગ રૂપે જોવામાં આવી હતી, જે શેખ હસીનાની ભારતને પ્રાથમિકતા આપતી વિદેશ નીતિથી સંપૂર્ણપણે અલગ છે.

શેખ હસીનાની સરકારના પતન પછી બંને દેશો વચ્ચે ઉચ્ચ સ્તરીય સંપર્ક લગભગ બંધ થઈ ગયો છે. આવી સ્થિતિમાં, રહેમાનની ભારત મુલાકાત ઘણી રીતે મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.

ગંગા જળ સંધિની માન્યતા ૩૧ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૬ ના રોજ સમાપ્ત થાય છે. સમયમર્યાદા પહેલાં, બંને દેશોએ તેના નવીકરણ મુસદ્દા પર ચર્ચા કરીને તેને અંતિમ સ્વરૂપ આપવું જોઈએ.

બંને દેશો તેમના સંબંધોને મજબૂત બનાવવા માટે મોટા ફેરફારો કરી રહ્યા છે. ભારતે તાજેતરમાં ભાજપના નેતા દિનેશ ત્રિવેદીને ઢાકામાં તેના નવા હાઇ કમિશનર તરીકે નિયુક્ત કર્યા છે, જે એક રાજકીય નિમણૂક છે જે દર્શાવે છે કે ભારત આ સંબંધને કેટલું મહત્વ આપે છે. તે જ સમયે, બાંગ્લાદેશ પણ વર્તમાન રાજદૂત રિયાઝ હમીદુલ્લાહને બદલીને નવી દિલ્હીમાં તેના નવા હાઇ કમિશનર તરીકે અસદુલ્લાહ આલમ સ્યામની નિમણૂક કરવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે.