ભારતીય રસોઈમાં મીઠું (નમક) એક અનિવાર્ય હિસ્સો છે, જેના વિના ગમે તેટલી સારી વાનગી પણ ફિક્કી લાગે છે. હાલમાં બજારમાં સાદું સફેદ આયોડિન યુક્ત મીઠું, સિંધાલૂણ (રોક સોલ્ટ), હિમાલયન પિંક સોલ્ટ અને કાળું મીઠું (બ્લેક સોલ્ટ) જેવા અનેક વિકલ્પો ઉપલબ્ધ હોવાથી લોકો

મૂંઝવણમાં મુકાઈ જાય છે કે રોજિંદા ઉપયોગ માટે કયું શ્રેષ્ઠ છે.
ઇન્સ્ટાગ્રામ પર જાણીતા નિષ્ણાત ડૉ. જયેશ શર્માએ આ અંગેની ભ્રામક માન્યતાઓને દૂર કરતો એક મહત્વપૂર્ણ ખુલાસો કર્યો છે.

શું કોઈ એક નમક બીજા કરતાં વધુ હેલ્ધી છે?
ડૉ. શર્માના જણાવ્યા અનુસાર, કોઈ એક ચોક્કસ પ્રકારનું મીઠું બીજા કરતાં ઘણું વધારે ગુણકારી છે તેવું માનવું તદ્દન ખોટું છે.
મુખ્ય ઘટક સમાન:- ભલે તે સિંધાલૂણ હોય, પિંક સોલ્ટ હોય કે સાદું સફેદ મીઠું, આ બધામાં ૯૭% થી ૯૯% સુધી સોડિયમ ક્લોરાઇડ (Sodium Chloride) જ હોય છે. એટલે કે બધાનું મૂળભૂત તત્વ એકસરખું જ છે.
એક્સ્ટ્રા મિનરલ્સનો ભ્રમ: જે નમકોમાં ૮૪ જેટલા વધારાના મિનરલ્સ હોવાનો દાવો કરવામાં આવે છે, તેની માત્રા વાસ્તવમાં આખા નમકના માત્ર ૧ ટકા કે તેનાથી પણ ઓછી હોય છે. આટલી અલ્પ માત્રા આપણા શરીરની પોષણની જરૂરિયાતો પર કોઈ મોટી સકારાત્મક અસર પાડી શકતી નથી.
વધુ પડતા સેવનથી નુકસાનનું જોખમએક્સ્ટ્રા મિનરલ્સ મેળવવાની લાલચમાં જો કોઈ વ્યક્તિ આ નમકનું વધુ સેવન કરવા લાગે, તો શરીરમાં સોડિયમનું પ્રમાણ વધી જાય છે. આ વધારાનું સોડિયમ સ્વાસ્થ્યને ફાયદો કરવાને બદલે હાઈ બ્લડ પ્રેશર (હાયપરટેન્શન) અને હૃદયરોગ (હાર્ટ એટેક) જેવી ગંભીર સમસ્યાઓનું જોખમ નોંધપાત્ર રીતે વધારી દે છે.

શું કાળું નમક વધુ સારો ઓપ્શન છે?
કાળા નમક વિશે ડૉક્ટરે જણાવ્યું કે તેમાં અન્ય નમકની સરખામણીએ સોડિયમનું પ્રમાણ થોડું ઓછું એટલે કે આશરે ૯૦% જેટલું હોય છે. બાકીનો ૧૦% હિસ્સો સલ્ફરના સંયોજનોનો હોય છે, જે તેને એક વિશિષ્ટ સુગંધ અને સ્વાદ આપે છે.

પાચનની સમસ્યાઓ
સલ્ફરનું વધુ પ્રમાણ સંવેદનશીલ પેટ ધરાવતા લોકોમાં ગેસ થવો, એસિડિટી, પેટ ફૂલવું (Bloating) જેવી પાચન સંબંધી તકલીફો ઊભી કરી શકે છે.
નિષ્કર્ષ: કાળા નમકનો ઉપયોગ ક્યારેક-ક્યારેક સ્વાદ બદલવા કે ચાર્ટ-ચટણી પૂરતો કરવો યોગ્ય છે, પરંતુ રોજિંદા નિયમિત ભોજન માટે તેને બેસ્ટ ઓપ્શન માની શકાય નહીં.વળી, આપણા શરીરમાં આયોડિનની ઉણપ ન થાય (જેનાથી થાઈરોઈડ જેવી બીમારીઓ થાય છે) તે માટે યોગ્ય પ્રમાણમાં આયોડિન યુક્ત સાદા મીઠાનો આહારમાં સમાવેશ કરવો જ હિતાવહ છે.