નીટ પેપર લીક કેસમાં જવાબદારી અને શિક્ષણ મંત્રીના રાજીનામાનો આગ્રહ રાખતા સીજેપીના વિરોધ પ્રદર્શનોએ હવે ગંભીર વળાંક લીધો છે. કેન્દ્રીય વહીવટીતંત્રે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેઓ કોઈપણ સમયે સીજેપીના પ્રતિનિધિઓ સાથે આ બાબતે ચર્ચા કરવા તૈયાર છે. જોકે, વિરોધીઓનું કહેવું છે કે જો સરકાર ખરેખર આ મુદ્દાનો ઉકેલ લાવવા માંગતી હોય, તો પ્રતિનિધિઓએ જંતર-મંતર પર આવવું જોઈએ અથવા તટસ્થ સ્થળે વાતચીત કરવી જોઈએ. આ તણાવ વચ્ચે, સીજેપીએ આજે રાષ્ટ્રવ્યાપી શાંતિપૂર્ણ શેરી વિરોધ પ્રદર્શનની જાહેરાત કરી છે. ચાલો જાણીએ કે ભારત પહેલાં કયા દેશોમાં જંતર-મંતર પર વિરોધ પ્રદર્શન જોવા મળ્યા.
બાંગ્લાદેશના યુવાનોએ હસીના સરકારને પાડી દીધી
બાંગ્લાદેશમાં 2024માં સમાન ઐતિહાસિક યુવા વિરોધ પ્રદર્શન જોવા મળ્યું. સરકારી નોકરીઓમાં ભેદભાવપૂર્ણ અનામત નીતિનો વિરોધ કરવા વિદ્યાર્થીઓ રસ્તા પર ઉતર્યા હતા. આ આંદોલન ઝડપથી દેશભરમાં ફેલાઈ ગયું અને અત્યંત હિંસક બન્યું. અશાંતિ અને ભારે દબાણ વચ્ચે, તત્કાલીન વડા પ્રધાન શેખ હસીનાને રાજીનામું આપીને ભારતમાં આશ્રય મેળવવા માટે દેશ છોડીને ભાગી જવાની ફરજ પડી હતી. આ આંદોલનને વિશ્વની પ્રથમ સફળ જેન-ઝી ક્રાંતિ તરીકે બિરદાવવામાં આવી હતી.
નેપાળમાં પણ સરકાર ઉથલાવી
2025માં, વહીવટી ભ્રષ્ટાચાર અને સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પરના પ્રતિબંધોથી ગુસ્સે થયેલા નેપાળના યુવાનોએ સીધા સંસદ ભવન તરફ કૂચ કરી. વિરોધીઓ અને સુરક્ષા દળો વચ્ચે હિંસક અથડામણોમાં પોલીસ ગોળીબારમાં 20 લોકો માર્યા ગયા અને 200થી વધુ લોકો ઘાયલ થયા. ગુસ્સે ભરાયેલા વિરોધીઓએ નાયબ વડા પ્રધાન વિષ્ણુ પ્રસાદ પર પણ હુમલો કર્યો. ચારે બાજુથી વધતા દબાણ સામે ઝૂકીને, તત્કાલીન વડા પ્રધાન કે.પી. શર્મા ઓલીને રાજીનામું આપવાની ફરજ પડી.
થાઇલેન્ડમાં શિનાવાત્રાએ પદ છોડ્યું
જુલાઇ 2025માં, કંબોડિયા સાથેના ગુપ્ત સંદેશાવ્યવહાર અને લશ્કરી દુર્વ્યવહારના અહેવાલો સામે આવતા થાઇલેન્ડમાં રાજકીય સંકટ વધુ ઘેરું બન્યું. હજારો યુવાનો વિરોધમાં રસ્તા પર ઉતર્યા, જેના કારણે વ્યાપક વિરોધ થયો. રાજકીય ઉથલપાથલ અને જાહેર આક્રોશ વચ્ચે, કાનૂની પ્રક્રિયા ઝડપી બની અને ઓગસ્ટ 2025 માં, કોર્ટના આદેશને પગલે, તત્કાલીન વડા પ્રધાન ફેથોંગથાંગ શિનાવાત્રાને પદ પરથી દૂર કરવામાં આવ્યા. આ સમગ્ર આંદોલને સ્પષ્ટ કર્યું કે યુવાનો સરકારી કામગીરીમાં પારદર્શિતા અને નીતિશાસ્ત્ર સાથે સમાધાન કરવા તૈયાર નથી.
કેન્યાથી શ્રીલંકા સુધી આર્થિક નીતિઓ પર યુવાનો ગુસ્સે
યુવાનોના નેતૃત્વમાં મોટા ફેરફારો વિશ્વના અન્ય ભાગોમાં પણ જોવા મળ્યા છે. કેન્યામાં સરકારના વિવાદાસ્પદ કરવેરા વધારવાના નાણાકીય બિલ સામે રાષ્ટ્રવ્યાપી વિરોધ પ્રદર્શનો થયા. તેવી જ રીતે, શ્રીલંકા, ઇન્ડોનેશિયા અને પેરુ જેવા દેશોમાં, નવી પેઢી ગંભીર આર્થિક કટોકટી, અનિયંત્રિત ફુગાવા અને પેન્શન નિયમોમાં ફેરફારનો વિરોધ કરવા માટે રસ્તા પર ઉતરી હતી. ભારતથી કેન્યા સુધીના આ આંદોલનો પાછળનું મુખ્ય કારણ યુવાનોનો અસંતોષ હતો.