કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ લદ્દાખની સુંદરતા, શાંત ખીણો જોવા અને સાહસ માટે દર વર્ષે હજારો પ્રવાસીઓ તેની મુલાકાત લે છે. પરંતુ, કેટલાક એવા પણ છે જે આ ખૂબ જ શાંત અને સુંદર વિસ્તારની શાંતિને ખલેલ પહોંચાડે છે. હવે પહેલીવાર, તેમની સામે મોટી કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે. હકિકતમાં, પેંગોંગ તળાવ અને અન્ય સંરક્ષિત વન્યજીવન વિસ્તારોમાં હોબાળો મચાવવા, સ્ટંટ કરવા અને વન્યજીવનને ખલેલ પહોંચાડવા બદલ ચાર પ્રવાસીઓ પર કુલ બે લાખ રૂપિયાનો દંડ ફટકારવામાં આવ્યો છે. તેમની સામે 'ઓફ-રોડિંગ' માટે આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે. કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશમાં આવી ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ સામે આ પહેલી દંડાત્મક કાર્યવાહી છે.
એક અહેવાલ મુજબ, છેલ્લા બે અઠવાડિયામાં આ યાત્રાઓમાં ઉપયોગમાં લેવાયેલા ચાર વાહનો જપ્ત કરવામાં આવ્યા હતા. હિમાચલ, પંજાબ, ઉત્તર પ્રદેશ અને ચંદીગઢથી આવેલા પ્રવાસીઓએ પ્રતિ વ્યક્તિ રૂ.50,000નો દંડ ભર્યા બાદ રવિવારે વાહનોને મુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. સ
લદ્દાખના ચાંગથાંગ કોલ્ડ ડેઝર્ટ વન્યજીવન અભયારણ્યમાં જપ્ત કરાયેલા વાહનોમાંથી એક ટોયોટા ફોર્ચ્યુનર તિબેટીયન ચિંકારાનો પીછો કરતી હોય તેવો વીડિયો વાયરલ થયો હતો. આ હરણ એક લુપ્તપ્રાય પ્રજાતિ છે. તિબેટીયન હરણ દુર્લભ છે અને મોટાભાગે ચાંગથાંગ વિસ્તારમાં જોવા મળે છે.
લદ્દાખના સંરક્ષિત વન્યજીવન વિસ્તારો અને સંવેદનશીલ ઇકોલોજીકલ ઝોનમાં ગેરકાયદેસર ઓફ-રોડિંગ અને સ્ટંટ કરવા બદલ આ ભારે દંડ ફટકારવામાં આવ્યો હતો. લદ્દાખના ઇતિહાસમાં વન્યજીવન સંરક્ષણ કાયદા હેઠળ પ્રવાસીઓ સામે લેવાયેલી આ સૌથી કડક કાર્યવાહી છે.
ઑફ-રોડિંગનો અર્થ દૂરના વિસ્તારોમાં કાચી રસ્તાઓ અને અજાણ્યા ભૂપ્રદેશ પર વાહનો ચલાવવાનો થાય છે, જેમાં બરફ, સાંકડા જંગલી રસ્તાઓ અથવા ખડકાળ રસ્તાઓનો સમાવેશ થાય છે.
લદ્દાખમાં એક સરકારી પ્રવક્તાએ પુષ્ટિ આપી કે અન્યકૃત ઑફ-રોડિંગની વધતી જતી સમસ્યા સામે કડક કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવી છે, જેમાં પ્રવાસીઓ પર્યાવરણીય રીતે સંવેદનશીલ તળાવો અને નાળાઓમાં કાર ચલાવે છે. આ ચેતવણી લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર વીકે સક્સેનાની અપીલ સાથે આવી છે.
તેમણે પ્રવાસીઓ, સાહસિક ઉત્સાહીઓ અને વાહન માલિકોને સંરક્ષિત વન્યજીવ નિવાસસ્થાનોમાં પ્રવેશ ન કરવા, લુપ્તપ્રાય પ્રજાતિઓને ખલેલ પહોંચાડવા અને નાજુક ઇકોસિસ્ટમને નુકસાન ન પહોંચાડવા અપીલ કરી છે.
એલજી સક્સેનાએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે પર્યાવરણીય રીતે સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં ઓફ-રોડિંગ વન્યજીવન (સંરક્ષણ) અધિનિયમ, 1972 હેઠળ ગુનો છે. તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે ઉલ્લંઘન કરનારાઓ સામે કડક કાર્યવાહી ચાલુ રહેશે. આ સમસ્યા ફક્ત લદ્દાખ પૂરતી મર્યાદિત નથી.
જમ્મુ અને કાશ્મીરના પડોશી બડગામમાં, અધિકારીઓએ ગયા વર્ષે એક સોશિયલ મીડિયા પ્રભાવક સામે કેસ દાખલ કર્યો હતો. મધ્ય કાશ્મીરના લીલાછમ ઘાસના મેદાનો અને જંગલોમાં હાઇ-સ્પીડ અને શક્તિશાળી વાહનોના ઉપયોગ અંગે વ્યાપક જાહેર અને રાજકીય આક્રોશ પછી આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી.
૧૭ જૂનના રોજ, એક વીડિયોમાં ચાંગથાંગ અભયારણ્યની અંદર નુરબુ લા નજીક ફોર્ચ્યુનર ચલાવવામાં આવી રહ્યું હતું અને ડ્રાઇવર કથિત રીતે એક હરણનો પીછો કરી રહ્યો હતો. પોલીસ સાથે મળીને વન્યજીવન અધિકારીઓએ સર્ચ ઓપરેશન હાથ ધર્યું અને ૧૮ જૂનના રોજ નજીકના હેનલેમાં એક હોમસ્ટેની બહાર વાહન શોધી કાઢ્યું હતું.
૨૦ જૂનના રોજ, સોશિયલ મીડિયા પર બીજો એક વીડિયો સામે આવ્યો જેમાં કારાકોરમ (નુબ્રા-શ્યોક) વન્યજીવન અભયારણ્યની અંદર એક મહિન્દ્રા થારને નદીમાં ધકેલી દેવામાં આવી હતી, જેનાથી સંરક્ષિત વિસ્તારના કુદરતી નિવાસસ્થાન અને પર્યાવરણીય સંતુલન ખલેલ પહોંચ્યું હતું. બીજા દિવસે ખારુ નજીક વાહનને રોકીને જપ્ત કરવામાં આવ્યું હતું.
બાદમાં, ૨૧ જૂનના રોજ ચાંગથાંગ અભયારણ્યની અંદર પેંગોંગ તળાવના કિનારે હ્યુન્ડાઇ ક્રેટાને રસ્તા પરથી હાંકી કાઢવામાં આવતી દર્શાવતો એક વીડિયો સામે આવ્યો હતો. તે જ દિવસે ચાંગલા પાસ નજીક ઉલ્લંઘન કરનારાઓની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.
૨૩ જૂનના રોજ, વન્યજીવન કર્મચારીઓએ મહિન્દ્રા થારને પેંગોંગ તળાવમાં ધકેલી દેતા જોયો, સંભવતઃ સ્ટંટ તરીકે. આનાથી મહત્વપૂર્ણ વન્યજીવન નિવાસસ્થાનને નુકસાન થયું અને પાણી પ્રદૂષિત થયું. ત્યારબાદ તરત જ એસયુવી જપ્ત કરવામાં આવી હતી.