ભારતે પાકિસ્તાન પર વોટર સ્ટ્રાઇક શરૂ કરી છે. આવનારા સમયમાં, પડોશી દેશ પાણીના એક એક ટીપા માટે તરસશે. ખાસ કરીને ઉનાળા દરમિયાન પાણીની અછત પ્રબળ બનશે. કેન્દ્ર સરકારે ચેનાબ-બિયાસ લિંક ટનલ પ્રોજેક્ટને મંજૂરી આપી છે. આ પ્રોજેક્ટ હેઠળ, ચેનાબ નદીનું પાણી એક ટનલ દ્વારા બિયાસ નદીમાં પહોંચાડવામાં આવશે. આનાથી ઉનાળા દરમિયાન હિમાચલના પડોશી રાજ્યોમાં પાણીની અછત દૂર થશે.

હિમાચલ પ્રદેશના આદિવાસી જિલ્લા લાહૌલ-સ્પિતિના બરફથી ઢંકાયેલા પર્વતો વચ્ચે, એક એન્જિનિયરિંગ ક્રાંતિ થવા જઈ રહી છે જે આવનારા સમયમાં દેશની ભૂગોળ અને જળ નીતિમાં પરિવર્તન લાવશે. નેશનલ હાઇડ્રોઇલેક્ટ્રિક પાવર કોર્પોરેશન (એનએચપીસી) દ્વારા જાહેર કરાયેલ રૂ.2,352.17 કરોડનો ચેનાબ-બિયાસ લિંક ટનલ પ્રોજેક્ટ ફક્ત કોંક્રિટ અને ટનલ માળખું નથી, પરંતુ આધુનિક ભારતનો એક મહત્વાકાંક્ષી પ્રોજેક્ટ છે જે રણની તરસ છીપાવવા અને પડોશી પાકિસ્તાનના હૃદયના ધબકારા વધારવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.

દરિયાની સપાટીથી હજારો ફૂટ ઉપર સ્થિત, કોકસરમાં શિયાળા દરમિયાન તાપમાન માઈનસ 20 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી ઘટી જાય છે. થીજી ગયેલી ચંદ્રા (ચેનાબ) નદી પાસે ભારે મશીનરી ચલાવવી અને પર્વતમાંથી ટનલ ખોદવી એ કોઈ ચમત્કારથી ઓછું નહીં હોય. એનએચપીસી એન્જિનિયરો માટે, આ પ્રોજેક્ટ દેશના સૌથી મુશ્કેલ અને પડકારજનક કામગીરીમાંનો એક બનવા જઈ રહ્યો છે.

આ પ્રોજેક્ટનું સૌથી રસપ્રદ પાસું તેના ભૂરાજકીય પરિણામો છે. પાકિસ્તાન સિંધુ જળ સંધિ હેઠળ ચેનાબના પાણી પર નજર રાખી રહ્યું છે. જોકે, ભારત હવે તેની રાજદ્વારી અને તકનીકી ક્ષમતાઓનો ઉપયોગ કરીને આ પાણીને પાકિસ્તાન તરફ વહેવા દેવાને બદલે ટનલ દ્વારા તેના પોતાના દેશના અન્ય રાજ્યોમાં વાળી રહ્યું છે. લાહૌલની ચંદ્રા નદી શિયાળા દરમિયાન સંપૂર્ણપણે થીજી જાય છે, જેના કારણે જીવન સ્થગિત થઈ જાય છે. ઉનાળા દરમિયાન, મે થી સપ્ટેમ્બર સુધીના પાંચ મહિના, જ્યારે સૂર્ય હિમનદીઓ પીગળે છે, ત્યારે નદી પાણીના મોટા પૂરથી બેકાંઠે થઈ જાય છે.

આ પ્રોજેક્ટ આ જાદુઈ સમયનો લાભ ઉઠાવશે. ઉનાળાના આ પાંચ મહિનાઓ દરમિયાન, જ્યારે દેશના મેદાની વિસ્તારો તીવ્ર ગરમી અને દુષ્કાળથી તબાહ થઈ જાય છે, ત્યારે આ ટનલ ચિનાબ નદીના પાણીને બિયાસ નદીમાં વાળશે. ચોમાસાની ઋતુ દરમિયાન બિયાસ નદીના પ્રચંડ પૂર ઘણીવાર કુલ્લુ અને મંડીમાં વિનાશ સર્જે છે. આ પ્રોજેક્ટ હેઠળ બનાવવામાં આવી રહેલી બેરેજ અને આધુનિક પાણી ડાયવર્ઝન સિસ્ટમ બિયાસ નદીના પાણીના સ્તરને સંતુલિત કરવામાં મદદ કરશે.

વરસાદની ઋતુ દરમિયાન, નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પૂર અટકાવવા અને સૂકા સમયગાળા દરમિયાન પાણીની અછતને પહોંચી વળવા માટે પાણીના પ્રવાહને નિયંત્રિત કરવામાં આવશે. રાજ્ય વીજળી બોર્ડના 126 મેગાવોટના લાર્જી ડેમ, બીબીએમબીના દહર, પોંગ અને ભાખરા ડેમ પર પણ વીજ ઉત્પાદન વધશે.

આ સમગ્ર પ્રોજેક્ટનું સૌથી સુંદર પરિણામ દેશના ખોરાક પ્રદાતાઓના ચહેરા પર સ્મિત હશે. ટનલમાંથી બિયાસ નદીમાં વહેતું પાણી પછી પંજાબના હરિકે બેરેજ સુધી પહોંચશે, જ્યાં દેશની સૌથી લાંબી ઇન્દિરા ગાંધી નહેર નીકળે છે. ઉનાળાના મહિનાઓમાં, જ્યારે રાજસ્થાનના થાર રણ અને હરિયાણાના ખેતરોને પાણીની સૌથી વધુ જરૂર હોય છે, ત્યારે પર્વતોમાંથી વહેતું પાણીનો આ પ્રવાહ ત્યાંના પાકને પુનર્જીવિત કરશે. નિઃશંકપણે, આ ટનલ પ્રોજેક્ટ ભારતના આત્મનિર્ભર અને મજબૂત પાણી વ્યવસ્થાપનની નવી ગાથા લખશે.