દેશમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના સતત વધી રહેલા ભાવોથી પરેશાન વાહનચાલકો માટે ટૂંક સમયમાં જ ખૂબ જ સારા અને રાહતના સમાચાર આવી શકે તેમ છે. ઇંધણના આ તોતિંગ ભાવોને પહોંચી વળવા અને વિદેશી તેલની આયાત પર ભારતની નિર્ભરતા ઘટાડવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે કેન્દ્ર સરકાર હવે ઇલેક્ટ્રિક ટુ-વ્હીલર ક્ષેત્ર પર મોટો દાવ લગાવવાની પૂરજોશમાં તૈયારી કરી રહી છે. વિવિધ અહેવાલો અનુસાર, સરકાર પોતાની મહત્વાકાંક્ષી ‘પીએમ ઇ-ડ્રાઇવ’  યોજના હેઠળ ઇલેક્ટ્રિક સ્કૂટર અને બાઇક ખરીદવા પર મળતી સબસિડીની રકમમાં મોટો વધારો કરે તેવી પ્રબળ શક્યતા છે. ભારે ઉદ્યોગ મંત્રાલય આ યોજના માટે કેન્દ્ર સરકાર પાસે વધારાના ભંડોળની માંગણી કરવાનું આયોજન કરી રહ્યું છે, જેથી વધુમાં વધુ લોકોને પેટ્રોલ વાહનો છોડીને ઇવી અપનાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરી શકાય.

પીએમ ઇ-ડ્રાઇવ યોજના માટે રૂ.૧૦,૯૦૦ કરોડની ફાળવણી

કેન્દ્ર સરકારે ચાલુ નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ સુધી પીએમ ઇ-ડ્રાઇવ યોજના હેઠળ ઇલેક્ટ્રિક ટુ-વ્હીલર સબસિડી આપવા માટે આશરે રૂપિયા ૧૦,૯૦૦ કરોડનું બજેટ ફાળવ્યું છે. ઓટોમોબાઈલ ઉદ્યોગની રજૂઆતો અને માંગણીઓને ધ્યાનમાં રાખીને અગાઉ આ યોજનાના સમયગાળાને જુલાઈ મહિના સુધી લંબાવવામાં આવ્યો હતો. હવે બહાર આવેલા એક નવા અહેવાલમાં દાવો કરાયો છે કે, સરકાર આ ઇવી ક્રાંતિને વધુ મજબૂત અને વેગવંતી બનાવવા ઈચ્છે છે. જો કે, આ યોજના માટે કેટલું વધારાનું ભંડોળ મંજૂર કરવામાં આવશે તેની આખરી રકમ હજુ સુધી સત્તાવાર રીતે જાહેર કરવામાં આવી નથી. મંત્રાલયના આંતરિક સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, છેલ્લા બે મહિનાથી કઈ-કઈ કલ્યાણકારી યોજનાઓને આગળ ધપાવવાની છે તે અંગે ઉચ્ચ સ્તરીય ચર્ચા ચાલી રહી છે, જેમાં ઇલેક્ટ્રિક ટુ-વ્હીલર સેક્ટર આ યાદીમાં સૌથી ટોચના સ્થાને રહ્યું છે.

પશ્ચિમ એશિયાનો તણાવ અને ક્રૂડ ઓઇલની ચિંતા

ભારત સરકાર દ્વારા ઇવી સેક્ટર પર આટલું મોટું ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા પાછળનું મુખ્ય કારણ આંતરરાષ્ટ્રીય રાજનીતિ અને આર્થિક દબાણ છે. ખરેખર, પશ્ચિમ એશિયા (Middle East) માં લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા રાજકીય તણાવ અને યુદ્ધ જેવી સ્થિતિને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલ (કાચા તેલ) ના ભાવમાં સતત ભારે અસ્થિરતા અને વધઘટ જોવા મળી રહી છે, જેણે ભારતની ચિંતામાં મોટો વધારો કર્યો છે. ભારત પોતાની જરૂરિયાતનું આશરે ૮૦ ટકાથી વધુ તેલ વિદેશથી આયાત કરે છે. આથી જ્યારે પણ વૈશ્વિક બજારમાં તેલ મોંઘું થાય છે, ત્યારે દેશમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ આપોઆપ વધી જાય છે. આ ચક્રવ્યૂહમાંથી બહાર નીકળવા માટે સરકાર ઈચ્છે છે કે ભારતીય નાગરિકો ધીમે-ધીમે ઇલેક્ટ્રિક વાહનો તરફ વળે, જેથી તેલની આયાતનું બિલ ઘટે અને દેશના અર્થતંત્ર પરનું દબાણ હળવું થાય.

આંકડામાં દેખાયો બદલાવ: પેટ્રોલ વાહનોનું વેચાણ ઘટ્યું, ઇવી વધ્યા

બજારના તાજેતરના આંકડાઓ પણ એ સાબિત કરે છે કે ગ્રાહકોની માનસિકતા બદલાઈ રહી છે અને હવે ઇવી એ માત્ર કોઈ અખતરો કે ટ્રેન્ડ નથી પરંતુ લોકોની જરૂરિયાત બની રહ્યા છે. મે મહિનાના પ્રથમ પખવાડિયાના આંકડા મુજબ, દેશમાં ઇલેક્ટ્રિક ટુ-વ્હીલરના રજીસ્ટ્રેશનમાં ૧૩.૫ ટકાનો શાનદાર વધારો નોંધાયો છે. તેની સામે આશ્ચર્યજનક રીતે પરંપરાગત પેટ્રોલથી ચાલતા ટુ-વ્હીલરના એકંદર વેચાણમાં ૫.૫ ટકાનો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. આ ટ્રેન્ડ સ્પષ્ટ દર્શાવે છે કે મધ્યમ વર્ગ હવે પેટ્રોલના ખર્ચથી કંટાળીને ઇલેક્ટ્રિક સ્કૂટરને વધુ પસંદ કરી રહ્યો છે. દેશની જાણીતી ઇવી કંપની 'એથર એનર્જી'ના ચીફ બિઝનેસ ઓફિસર રવનીત સિંહ ફોકેલાએ આ અંગે જણાવ્યું હતું કે, એક સમય હતો જ્યારે દરેક ઘરમાં પેટ્રોલ બાઇક કે સ્કૂટર હોવું અનિવાર્ય મનાતું હતું, પરંતુ આજે બદલાતા સમય સાથે હવે દરેક ભારતીય પરિવાર પોતાના ઘરે ઓછામાં ઓછું એક EV રાખવાની ઈચ્છા ધરાવે છે.

માત્ર ૩૦થી ૫૦ પૈસા પ્રતિ કિલોમીટરનો ખર્ચ

ઓટો સેક્ટરના નિષ્ણાતોના મતે, ભારતીય પરિવારોમાં ઇલેક્ટ્રિક સ્કૂટર્સ હવે 'સેકન્ડ વ્હીકલ' એટલે કે ઘરના બીજા વાહન તરીકે ખૂબ જ ઝડપથી લોકપ્રિય થઈ રહ્યા છે. રોજિંદા કામકાજ જેવા કે ઓફિસે જવા-આવવા, બાળકોને શાળાએ મૂકવા-લેવા કે નજીકના બજારમાંથી ઘરવખરીની ખરીદી કરવા માટે લોકો ઇવીને શ્રેષ્ઠ અને આર્થિક વિકલ્પ માની રહ્યા છે. આ લોકપ્રિયતા પાછળનું સૌથી મોટું આકર્ષણ તેનો અત્યંત ઓછો રનિંગ કોસ્ટ (વપરાશ ખર્ચ) છે. જ્યાં પેટ્રોલ સ્કૂટર ચલાવવાનો ખર્ચ પ્રતિ કિલોમીટર ઘણો વધારે આવે છે, તેની સામે ઇલેક્ટ્રિક સ્કૂટર માત્ર ૩૦ થી ૫૦ પૈસા પ્રતિ કિલોમીટરના નજીવા ખર્ચે ચાલે છે. આ ઉપરાંત, પેટ્રોલ પંપ પર લાંબી કતારોમાં ઊભા રહેવામાંથી મુક્તિ અને રાત્રે આરામથી ઘરે જ વાહન ચાર્જ કરી લેવાની સુવિધા ગ્રાહકોને ખૂબ જ આકર્ષી રહી છે.

ઓલા, એથર અને ટીવીએસ જેવી બ્રાન્ડ્સને થશે મોટો ફાયદો

જો આગામી દિવસોમાં કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા સબસિડીની રકમમાં સત્તાવાર વધારો કરવામાં આવશે, તો બજારમાં ઉપલબ્ધ ઇલેક્ટ્રિક સ્કૂટરોના ભાવમાં હજુ પણ મોટો ઘટાડો થઈ શકે છે. સરકારના આ સંભવિત પગલાથી દેશની અગ્રણી ઇવી ઉત્પાદક બ્રાન્ડ્સ જેવી કે ઓલા ઇલેક્ટ્રિક, એથર એનર્જી, ટીવીએસ આઈક્યુબ અને બજાજ ચેતકના વેચાણને જબરદસ્ત બૂસ્ટ મળશે અને આ કંપનીઓના શેરોમાં પણ રોકાણકારોની ખરીદી વધશે. આ સાથે જ દેશમાં ચાર્જિંગ સ્ટેશનોના નેટવર્ક (ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર) અને નવી બેટરી ટેકનોલોજીના રિસર્ચમાં પણ મોટો સુધારો જોવા મળશે. ટૂંકમાં કહીએ તો, ભારતની ઇવી ક્રાંતિ હવે તેના આગામી સૌથી મોટા અને સુવર્ણ તબક્કામાં પ્રવેશી રહી છે, જ્યાં સરકાર, ઉદ્યોગો અને ગ્રાહકો ત્રણેય મળીને દેશને પ્રદૂષણમુક્ત અને સસ્તી ગતિશીલતા તરફ આગળ ધપાવી રહ્યા છે.