એક સમય હતો જ્યારે લોકો રોકાણ અને વધુ તેમજ સલામત વળતર માટે બેંકો તરફ વળ્યા હતા, પરંતુ હવે પરિસ્થિતિ બદલાઈ રહી છે. રેટિંગ એજન્સી ક્રિસિલના એક અહેવાલમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે લોકો હવે તેમની બચત ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ અથવા સેવિંગ્સ એકાઉન્ટ્સમાં રાખતા નથી. તેના બદલે, તેઓ વધુ વળતર મેળવવા માટે શેરબજાર અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડ જેવા રોકાણોમાં રોકાણ કરી રહ્યા છે. ક્રિસિલે જણાવ્યું હતું કે બેંકિંગ સિસ્ટમમાં થાપણોનું માળખું ઝડપથી બદલાઈ રહ્યું છે. ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટમાં ઘટાડો અને ચાલુ અને બચત ખાતા બેલેન્સના ઘટતા હિસ્સા સાથે આ પરિવર્તન વધુ સ્પષ્ટ થઈ રહ્યું છે. એજન્સી માને છે કે આ વલણ મધ્યમથી લાંબા ગાળામાં બેંકો માટે એક મોટો પડકાર ઉભો કરી શકે છે, ખાસ કરીને રોકડની તંગી અથવા પ્રવાહિતા સંકટ આવી શકે.

બેંક થાપણ વધારવા માંગે છે અને લોકો પૈસા રોકતા નથી

ક્રિસિલના મતે, થાપણદારો હવે વધુ વળતર મેળવવા માંગે છે. લોકો પરંપરાગત બેંક થાપણોમાંથી મૂડી બજારો, મ્યુચ્યુઅલ ફંડો અને અન્ય રોકાણ વિકલ્પો તરફ વળી રહ્યા છે. આ બેંક થાપણ વૃદ્ધિ પર દબાણ લાવી રહ્યું છે. એજન્સી જણાવે છે કે જ્યારે આ પરિવર્તન બેંકિંગ સિસ્ટમની પરિપક્વતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે, તે થાપણ સ્થિરતાને પણ નબળી બનાવી શકે છે.ડેટા અનુસાર, થાપણ આધારમાં ઘરેલુ ક્ષેત્રનો હિસ્સો માર્ચ 2020 માં 64 ટકાથી ઘટીને માર્ચ 2025 માં 60 ટકા થઈ ગયો છે. ક્રિસિલનો અંદાજ છે કે આગામી વર્ષોમાં સ્થાનિક યોગદાન વધુ ઘટી શકે છે. આનાથી બેંકોના ઉધાર ખર્ચ પર સીધી અસર પડશે, કારણ કે તેમને થાપણદારોને આકર્ષવા માટે ઊંચા વ્યાજ દરો ઓફર કરવા પડી શકે છે.

થાપણોમાં સુધારો કરવા બેન્કોને નાણા મંત્રાલયનું સુચન

તાજેતરમાં, નાણા મંત્રાલયે બેંકોને થાપણોમાં સુધારો કરવા અને સૂક્ષ્મ, નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગો અને કૃષિ ક્ષેત્રને ધિરાણ વધારવા વિનંતી કરી. મંત્રાલયના એક અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે થાપણોમાં સુધારો કરવાથી બેંકોને અર્થતંત્રના મુખ્ય ક્ષેત્રોને ધિરાણ આપવામાં પણ મદદ મળશે.