વિવાદમાં રહેવા ટેવાયેલી પંજાબ નેશનલ બેંક ફરી વાર ચર્ચામાં આવી છે અને બેંક સુત્રોએ 2,434 કરોડનું લોન કૌભાંડ થયાની જાણ રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયાને કરતા હડકંપ મચી ગયો છે. શુક્રવારે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયાને શ્રી ઇક્વિપમેન્ટ ફાઇનાન્સ લિમિટેડ અને શ્રી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ફાઇનાન્સ લિમિટેડના ભૂતપૂર્વ પ્રમોટર્સ દ્વારા કરવામાં આવેલા કુલ ₹2,434 કરોડના કથિત લોન છેતરપિંડીની જાણ કરવામાં આવી. જો કે પીએનબીએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ બંને ખાતાઓમાં બાકી રહેલી સંપૂર્ણ રકમ સામે 100% જોગવાઈ પહેલાથી જ કરવામાં આવી છે, જેની બેંકની બેલેન્સ શીટ પર કોઈ વધારાની અસર થશે નહીં. આશરે ₹32,700 કરોડના કુલ નાણાકીય દેવા સાથે, બંને કંપનીઓએ નાદારી અને નાદારી કોડ હેઠળ રિઝોલ્યુશન પ્રક્રિયામાંથી પસાર થઈ છે. ડિસેમ્બર 2023 માં, તેમને નેશનલ એસેટ રિકન્સ્ટ્રક્શન કંપની લિમિટેડ દ્વારા હસ્તગત કરવામાં આવ્યા હતા, જે હવે તેમના નવા પ્રમોટર છે.

રીઝર્વ બેન્કે અગાઉ બન્ને કંપનીઓનું વિસર્જન કર્યું હતું

નોંધનીય છે કે ઓક્ટોબર 2021માં,રીઝર્વ બેન્કે એસઆઈએફએલ અને તેની સંપૂર્ણ માલિકીની પેટાકંપની, એસઈએફએલના બોર્ડને કથિત ગેરવહીવટ અને નાણાકીય અનિયમિતતાને કારણે વિસર્જન કર્યું હતું. અગાઉ, કોલકાતા સ્થિત કનોરિયા પરિવાર બંને કંપનીઓ ચલાવતો હતો. બોર્ડ હટાવ્યા બાદ, રીઝર્વ બેન્કે એ બંને કંપનીઓ સામે કાર્યવાહી શરૂ કરી. શ્રી ગ્રુપે 1989 માં એસેટ-ફાઇનાન્સિંગ નોન-બેંકિંગ ફાઇનાન્સિયલ કંપની તરીકે તેની સફર શરૂ કરી હતી. તે સમયગાળા દરમિયાન હેમંત કનોરિયાને એસઆઈએફએલLનો મુખ્ય ચહેરો માનવામાં આવતો હતો.

નાણાકીય પ્રદર્શન મજબૂત હોવાનો પીએનબીનો દાવો

આ દરમિયાન, પીએનબીનું નાણાકીય પ્રદર્શન મજબૂત રહ્યું છે. બેંકે નાણાકીય વર્ષ 2025-26 ના સપ્ટેમ્બર ક્વાર્ટરમાં સ્ટેન્ડઅલોન ચોખ્ખા નફામાં 14 ટકાનો વધારો નોંધાવ્યો છે, જે ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળામાં ₹4,303 કરોડ હતો. જુલાઈ-સપ્ટેમ્બર ક્વાર્ટરમાં બેંકનો કાર્યકારી નફો ₹7,227 કરોડ હતો. એપ્રિલ-સપ્ટેમ્બર સમયગાળા દરમિયાન તે વધીને ₹14,308 કરોડ થયો. આ આંકડા અનુક્રમે 5.46 ટકા અને 6.51 ટકાની વાર્ષિક વૃદ્ધિ દર્શાવે છે. આ ઘટના ફરી એકવાર ક્રેડિટ મોનિટરિંગ, જોખમ વ્યવસ્થાપન અને કોર્પોરેટ ગવર્નન્સ અંગે બેંકિંગ ક્ષેત્રમાં વધતા નિયમનકારી કડકાઈને પ્રકાશિત કરે છે.

પીએનબી સાથે ₹2,434 કરોડની છેતરપિંડી થઈ કેરી રીતે તે મોટો સવાલ

દેશની સૌથી જૂની અને સૌથી વિશ્વસનીય જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોમાંની એક, પંજાબ નેશનલ બેંક ફરી એકવાર હેડલાઇન્સમાં છે. દુઃખની વાત છે કે, આ વખતે ચર્ચાનું કારણ કોઈ નવી યોજના નથી, પરંતુ એક મોટો કૌભાંડ છે. અહેવાલમાં, બેંકે આને "ઉધાર લેવાની છેતરપિંડી" તરીકે વર્ગીકૃત કરી છે, જેનો સીધો અર્થ એ છે કે લોન પ્રાપ્તિ અથવા તેના ઉપયોગ દરમિયાન નોંધપાત્ર છેતરપિંડી કરવામાં આવી હતી.

આટલી મોટી રકમની ઉચાપત કેવી રીતે થઈ શકે તે સમજવું મહત્વપૂર્ણ છે. બેંકિંગની દ્રષ્ટિએ, જ્યારે કોઈ કંપની કોઈ ચોક્કસ પ્રોજેક્ટ અથવા પ્રોજેક્ટ માટે બેંક પાસેથી લોન લે છે, પરંતુ પૈસા ખર્ચવાને બદલે, તેને અન્ય પ્રોજેક્ટ્સમાં વાળે છે અથવા અન્ય કંપનીઓમાં વાળે છે, ત્યારે તેને છેતરપિંડી ગણવામાં આવે છે.

૧૯૮૯માં સ્થપાયેલા શ્રે ગ્રુપ વિશે વાત કરીએ તો, તે મુખ્યત્વે બાંધકામમાં વપરાતી મશીનરીને ધિરાણ આપતું હતું. જોકે, સમય જતાં, કંપનીના દેવાનો બોજ વધતો ગયો અને તે પૈસા ચૂકવવામાં નિષ્ફળ ગઈ. પરિસ્થિતિ એટલી વણસી ગઈ કે ઓક્ટોબર ૨૦૨૧માં રીઝર્વ બેન્કે એ પોતે જ હસ્તક્ષેપ કરવો પડ્યો. ગવર્નન્સ લેપ્સ અને આશરે ₹૨૮,૦૦૦ કરોડના ડિફોલ્ટને કારણે સેન્ટ્રલ બેંકે કંપનીના બોર્ડને વિસર્જન કર્યું. જોકે નેશનલ એસેટ રિકન્સ્ટ્રક્શન કંપની દ્વારા રિઝોલ્યુશન પ્લાનને પાછળથી મંજૂરી આપવામાં આવી હતી, પરંતુ તપાસ હજુ પણ ચાલુ છે.

પીએનબીમાં કૌભાંડોનો લાંબો ઇતિહાસ

પીએનબી અગાઉ 2018 માં નીરવ મોદી અને મેહુલ ચોક્સી સાથે સંકળાયેલા ખૂબ જ પ્રસિદ્ધ કૌભાંડમાં ફસાઈ હતી.. તે સમયે, હજારો કરોડ રૂપિયાના લેટર ઓફ અંડરટેકિંગનો દુરુપયોગ થયો હતો, જેનાથી સમગ્ર બેંકિંગ સિસ્ટમ હચમચી ગઈ હતી. જો કે, વર્તમાન કેસ અલગ છે. આ કોર્પોરેટ લોન અનિયમિતતાઓની ચિંતા કરે છે, ટ્રેડ ફાઇનાન્સની નહીં. રાહતની વાત એ છે કે બેંકે સમયસર આને ઓળખી કાઢ્યું અને નિયમો અનુસાર તેની જાણ કરી.શેરબજાર પર તેની અસર અંગે, સમાચાર પ્રકાશિત થાય તે પહેલાં શેરમાં થોડો ઘટાડો જોવા મળ્યો. જો કે, છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં, બેંકના શેરે રોકાણકારોને પ્રભાવશાળી 144% વળતર આપ્યું છે.