28 ફેબ્રુઆરીએ પશ્ચિમ એશિયામાં શરૂ થયેલા સંઘર્ષ બાદ, દરિયાઈ વેપાર અને શિપિંગ ગતિવિધિઓ પર નજીકથી નજર રાખવામાં આવી રહી છે. દરમિયાન, મહત્વપૂર્ણ માહિતી બહાર આવી છે કે સંઘર્ષ શરૂ થયો ત્યારથી ભારત માટે કાર્ગો વહન કરતા 50 ભારતીય અને વિદેશી ધ્વજવાળા જહાજો હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાંથી પસાર થયા છે. દરમિયાન, 198 ભારતીય ખલાસીઓ સાથે નવ ભારતીય જહાજો હાલમાં હોર્મુઝની પશ્ચિમે પર્સિયન ગલ્ફ ક્ષેત્રમાં જ અટવાયા છે.
શિપિંગ મંત્રાલયના એક અધિકારીએ વર્તમાન પરિસ્થિતિ સ્પષ્ટ કરી છે. આ જહાજો ફસાયેલા નથી, પરંતુ હાલમાં આ ક્ષેત્રમાં વેપાર અથવા કામગીરીમાં રોકાયેલા છે. જોકે, ભારતના જહાજો હોર્મુઝની સામુદ્રધુની દ્વારા પશ્ચિમ એશિયામાં જવા માટે નવા માલ લેવા માટે રાહ જોઈ રહ્યા છે કે કેમ તે અંગે કોઈ અપડેટ નથી. દરમિયાન, શિપિંગ ઉદ્યોગના સૂત્રો માને છે કે શિપિંગ કંપનીઓને આ વિસ્તારમાં તેમના પુનઃમાર્ગોની યોજના બનાવવામાં થોડો વધુ સમય લાગી શકે છે.
અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, તણાવ વચ્ચે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી સુરક્ષિત રીતે પસાર થયેલા જહાજોની સંખ્યામાં ૫૦ જહાજો સુરક્ષિત રીતે પસાર થયા તેમાંથી ૧૮ ભારતીય ધ્વજવાળા જહાજો હતા, જ્યારે બાકીના ૩૨ વિદેશી ધ્વજવાળા જહાજો હતા. ચૌદ જહાજો એલપીજી પરિવહન કરતા હતા જ્યારે ૧૨ ક્રૂડ ઓઇલ ટેન્કર હતા. બાકીના જહાજોમાં બે એલએનજી કેરિયર્સ અને એક કન્ટેનર જહાજનો સમાવેશ થાય છે.
પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ ફરી એકવાર ચરમસીમાએ પહોંચ્યો છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં ત્રણ વ્યાપારી જહાજો પરના હુમલા બાદ, અમેરિકાએ ગઈકાલે ઈરાન પર અનેક શક્તિશાળી લશ્કરી હુમલાઓ શરૂ કર્યા હતા. વધુમાં, અમેરિકાએ કડક વલણ અપનાવ્યું છે, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલ વેચવાનો ઈરાનનો લાઇસન્સ રદ કર્યો છે. આ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં યુદ્ધ ફરી શરૂ થયું છે.
યુએસ સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (સેન્ટકોમ)એ આ હુમલાઓની પુષ્ટિ કરી છે. યુએસએ તેમને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા જહાજો પર ઈરાનના "બિનઉશ્કેરણીજનક અને ખતરનાક" હુમલાઓનો સીધો જવાબ ગણાવ્યો છે. યુએસ અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આ હવાઈ હુમલાઓમાં ઈરાનની હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલીઓ, દરિયાકાંઠાની દેખરેખ પ્રણાલીઓ, સપાટીથી હવામાં પ્રહાર કરતી મિસાઈલ સાઇટ્સ, એન્ટી-શિપ ક્રુઝ મિસાઈલો, ડ્રોન લોન્ચ સાઇટ્સ અને બંદર સુવિધાઓને નિશાન બનાવવામાં આવી હતી. યુએસએ ઈરાનની કાર્યવાહીને ગયા મહિને બંને દેશો વચ્ચે થયેલા યુદ્ધવિરામ કરારનું સ્પષ્ટ ઉલ્લંઘન ગણાવ્યું છે, જેનાથી શાંતિ કરારના ભવિષ્ય પર ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા થયા છે.
યુએસ હુમલાઓ પછી તરત જ ઈરાની રાજ્ય મીડિયાએ દક્ષિણ ઈરાનના ઘણા ભાગોમાં જોરદાર વિસ્ફોટોની જાણ કરી હતી. અહેવાલો અનુસાર, બંદર શહેર સિરિક, કેશ્મ આઇલેન્ડ અને બંદર અબ્બાસના વિસ્તારોમાં અનેક વિસ્ફોટો સાંભળવામાં આવ્યા હતા. સીરિયામના તાહેરોઈ પિયર વિસ્તારમાં પણ પ્રોજેક્ટાઇલ લેન્ડ થયાના અહેવાલો છે. જો કે, હજુ સુધી કોઈ નુકસાન કે જાનહાનિની કોઈ સત્તાવાર પુષ્ટિ મળી નથી.
હોર્મુઝમાં નિશાન બનાવવામાં આવેલા ત્રણ જહાજોમાં કતારના એલએનજી ટેન્કર 'અલ રકિયત' અને સાઉદી ધ્વજવાળા ટેન્કર 'વેદયાન'નો સમાવેશ થાય છે. ડ્રોન હુમલો કતારના જહાજના એન્જિન રૂમ પાસે થયો હતો.
કતારના વિદેશ મંત્રાલયે તેને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનું ગંભીર અને સ્પષ્ટ ઉલ્લંઘન ગણાવ્યું હતું અને આ આક્રમક કૃત્ય માટે ઈરાનને સંપૂર્ણપણે જવાબદાર ઠેરવ્યું હતું. કતારએ ઈરાની ડેપ્યુટી એમ્બેસેડરને પણ પોતાનો વિરોધ નોંધાવવા માટે બોલાવ્યા હતા. સાઉદી અરેબિયાએ આ હુમલાઓની સખત નિંદા કરી હતી, અને કહ્યું હતું કે તે આંતરરાષ્ટ્રીય નેવિગેશન અને વૈશ્વિક ઉર્જા પુરવઠાની સુરક્ષા માટે મોટો ખતરો છે.
બીજી બાજુ, ઈરાને આ હુમલાઓ માટે અમેરિકાને દોષી ઠેરવ્યું છે. ઈરાનનો દાવો છે કે સ્ટ્રેટ દ્વારા નવો માર્ગ ખોલવાનો અમેરિકાનો પ્રયાસ બંને પક્ષો દ્વારા હસ્તાક્ષરિત સમજૂતી પત્રનું ઉલ્લંઘન કરે છે.
ઈરાની વિદેશ મંત્રાલયે ચેતવણી આપી છે કે કરારનું કોઈપણ યુએસ ઉલ્લંઘન ગંભીર પરિણામો ભોગવશે અને ઈરાન તેના રાષ્ટ્રીય હિતો અને સુરક્ષાના રક્ષણ માટે તમામ જરૂરી અને નિર્ણાયક પગલાં લેશે. ઈરાન એ પણ કહે છે કે તેને સુરક્ષા પૂરી પાડવા માટે સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા જહાજો પાસેથી ફી વસૂલવાનો અધિકાર છે, પરંતુ ઓમાન અને પશ્ચિમી દેશોએ આ દાવાને નકારી કાઢ્યો છે.