એક ચોંકાવનારા નવા સંશોધનમાં જાણવા મળ્યું છે કે માનવ મગજ ધીમે ધીમે પ્લાસ્ટિકથી ઢંકાયેલું થઈ રહ્યું છે. આનો અર્થ એ છે કે પ્લાસ્ટિક ફક્ત આપણી આસપાસની હવા, પાણી અને ખોરાક સુધી જ નહીં, પરંતુ આપણા શરીરના વિવિધ ભાગોમાં પણ પહોંચી ગયું છે.

આ અભ્યાસ મુજબ શબપરીક્ષણ દરમિયાન એકત્રિત કરવામાં આવેલા સામાન્ય માનવ મગજના નમૂનાઓમાં આઠ વર્ષ પહેલાંના નમૂનાઓ કરતાં નોંધપાત્ર રીતે વધુ નેનોપ્લાસ્ટિક હતા. આ જથ્થો લગભગ એક ચમચી જેટલો હતો. આ અભ્યાસના મુખ્ય વૈજ્ઞાનિક મેથ્યુ કેમ્પેને જણાવ્યું હતું કે મૃતદેહોમાંથી મગજના નમૂનાઓમાં કિડની અને લીવર કરતાં સાત થી 30 ગણા વધુ નેનોપ્લાસ્ટિક (પ્લાસ્ટિકના નાના ટુકડા) હતા. આ જથ્થો લગભગ એક ચમચી જેટલો છે.

આ જથ્થો ૨૦૧૬ માં શબપરીક્ષણ દરમિયાન એકત્રિત કરવામાં આવેલા મગજના નમૂનાઓ કરતાં આશરે ૫૦ ટકા વધારે છે. આનો અર્થ એ છે કે આજે આપણા મગજમાં ૯૯.૫ ટકા મગજ છે, અને બાકીનું પ્લાસ્ટિક છે. વૈજ્ઞાનિકો માને છે કે પ્લાસ્ટિક માપવાની વર્તમાન પદ્ધતિઓએ શરીરમાં તેમના સ્તરને ઓછો અંદાજ આપ્યો હશે અથવા વધારે પડતો અંદાજ લગાવ્યો હશે. હાલમાં વધુ સચોટ અંદાજ મેળવવાના પ્રયાસો ચાલી રહ્યા છે, જે વૈજ્ઞાનિકો દાવો કરે છે કે તેઓ આગામી વર્ષમાં પ્રાપ્ત કરશે.

સંશોધકોએ સ્વસ્થ મગજ કરતાં ડિમેન્શિયા ધરાવતા ૧૨ લોકોના મગજમાં ત્રણથી પાંચ ગણા વધુ પ્લાસ્ટિકના ટુકડા શોધી કાઢ્યા. આ ટુકડાઓ એટલા સૂક્ષ્મ હતા કે તેઓ નરી આંખે અદ્રશ્ય હતા. તેઓ મગજની ધમનીઓ અને નસોની દિવાલો તેમજ મગજના રોગપ્રતિકારક કોષોમાં ઘૂસી ગયા હતા. આ થોડું ચિંતાજનક છે, પરંતુ યાદ રાખો કે ડિમેન્શિયા એક એવો રોગ છે જેમાં રક્ત-મગજ અવરોધ અને ક્લિયરન્સ મિકેનિઝમ્સને નુકસાન થાય છે. વધુમાં, શક્ય છે કે ડિમેન્શિયા સાથે સંકળાયેલ સોજોવાળા કોષો અને મગજની પેશીઓ પ્લાસ્ટિક માટે સિંક બનાવી શકે છે. આનાથી એવી શક્યતા ઊભી થાય છે કે માઇક્રોપ્લાસ્ટિક્સ અને અલ્ઝાઇમર અને પાર્કિન્સન જેવા ન્યુરોડિજનરેટિવ રોગો વચ્ચે મજબૂત જોડાણ હોઈ શકે છે.

કેમ્પેને કહ્યું, અમે આ પરિણામોનું અર્થઘટન કરવામાં ખૂબ જ સાવધાની રાખવા માંગીએ છીએ કારણ કે રોગ (ડિમેન્શિયા) નું કારણ બનતા માઇક્રોપ્લાસ્ટિક્સનું પ્રમાણ ખૂબ વધારે છે, અને અમે હાલમાં એવું સૂચવતા નથી કે માઇક્રોપ્લાસ્ટિક્સ રોગનું કારણ છે. ન્યુ જર્સીના પિસ્કાટાવેમાં રુટગર્સ યુનિવર્સિટીમાં ફાર્માકોલોજી અને ટોક્સિકોલોજીના એસોસિયેટ પ્રોફેસર ફોબી સ્ટેપલટને જણાવ્યું હતું કે મગજમાં પ્લાસ્ટિકનું સંચય એ સાબિત કરતું નથી કે તે નુકસાન પહોંચાડે છે, જોકે તે નવા અભ્યાસમાં સામેલ નહોતી.

વૈજ્ઞાનિકો માને છે કે માઇક્રોપ્લાસ્ટિક્સ આપણા ખોરાક અને પાણી દ્વારા આપણા શરીરમાં પ્રવેશી રહ્યા છે. પ્લાસ્ટિક-દૂષિત પાણીથી સિંચાઈ કરાયેલા પાક અને માંસાહારી ખોરાકમાં તેમની સાંદ્રતા ખાસ કરીને ઊંચી રહી છે. વધુમાં, એવું જાણવા મળ્યું છે કે પોલિઇથિલિન (બોટલ અને પ્લાસ્ટિક કપમાં વપરાતું) મગજમાં સૌથી વધુ સંચય કરી રહ્યું છે. સંશોધનમાં એ પણ બહાર આવ્યું છે કે આ નાના કણો રક્ત-મગજ અવરોધ પાર કરીને મગજમાં પ્રવેશ કરી રહ્યા છે.