આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય ભંડોળ (IMF) ના રિપોર્ટ અનુસાર, ડોલર સામે ભારતીય રૂપિયાના મૂલ્યમાં થયેલા ઘટાડાને કારણે ભારતના જીડીપી (GDP) ના મૂલ્યમાં ફેરફાર થયો છે. જે ભારત થોડા સમય પહેલા ચોથા ક્રમે હતું, તે હવે જાપાન અને યુનાઇટેડ કિંગડમ (UK) થી પાછળ રહીને છઠ્ઠા ક્રમે આવી ગયું છે. જોકે રાહતની વાત એ છે કે વૃદ્ધિ દરના મામલે ભારત હજુ પણ વિશ્વના ટોચના દેશોમાં મોખરે છે.

વૈશ્વિક અર્થતંત્રોનું તાજેતરનું રેન્કિંગ
IMF દ્વારા જાહેર કરાયેલા ડેટા મુજબ વિશ્વના ટોચના 10 અર્થતંત્રોની સ્થિતિ નીચે મુજબ છે:

અમેરિકા: $32.38 ટ્રિલિયન સાથે પ્રથમ ક્રમે.
ચીન: $20.85 ટ્રિલિયન સાથે બીજા ક્રમે.
જર્મની: $5.45 ટ્રિલિયન સાથે ત્રીજા ક્રમે.
જાપાન: $4.38 ટ્રિલિયન સાથે ચોથા ક્રમે.
યુનાઇટેડ કિંગડમ: $4.26 ટ્રિલિયન સાથે પાંચમા ક્રમે.
ભારત: $4.15 ટ્રિલિયન સાથે છઠ્ઠા ક્રમે.

ભારત માટે ક્યાં છે પડકાર અને ક્યાં છે આશા?
જોકે રેન્કિંગમાં ભારત પાછળ ગયું છે, પરંતુ આંકડાઓ બે અલગ વાર્તા રજૂ કરે છે:

સૌથી ઝડપી વૃદ્ધિ દર: ભારતનો જીડીપી ગ્રોથ રેટ 6.48% છે, જે ટોચના 10 દેશોમાં સૌથી વધુ છે. અમેરિકા (2.32%) અને ચીન (4.41%) કરતા ભારતની વિકાસની ગતિ તેજ છે.

રૂપિયાનું મૂલ્ય: ભારતનું અર્થતંત્ર ડોલરના મૂલ્યમાં માપવામાં આવે છે. જ્યારે રૂપિયો નબળો પડે છે, ત્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય સરખામણીમાં ભારતનો જીડીપી આંકડો ઓછો દેખાય છે, જે આ રેન્કિંગમાં ઘટાડાનું મુખ્ય કારણ છે.

નિષ્ણાતોનો મત
હિરેન ગાંધી (PhD Pursuing )ના જણાવ્યા પ્રમાણે મેક્રોઇકોનોમિક્સ પર PhD કરતા વિદ્યાર્થી તરીકે હું આ સમાચારને “પુસ્તકને માત્ર કવરથી નહીં જુઓ” જેવું માનું છું. વાયરલ પોસ્ટ માત્ર રેન્કિંગ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને અનાવશ્યક ગભરાટ ફેલાવે છે, જ્યારે અસલ ૬.૫% રિયલ ગ્રોથને અવગણે છે. હા...રૂપિયાનું નબળું પડવું એક પરિબળ છે, પરંતુ તેનાથી નિકાસ વધી શકે છે અને ભારતીય માલસામાન વિદેશમાં સસ્તા થાય છે. બેઝ વર્ષ બદલવું એ માત્ર સ્ટેટિસ્ટિકલ સુધારો છે, અર્થતંત્રની તાકાતમાં ઘટાડો નથી. મારું માનવું છે કે, આ અસ્થાયી દેખાવનો ઘટાડો છે – વિનિમય દર અને ગણતરીની વાત. અસલ સૂચકાંકો (રોજગાર, મેન્યુફેક્ચરિંગ, ડિજિટલ અર્થતંત્ર, ગ્રીન એનર્જી) પર ધ્યાન આપો. રોકાણકારો અને નાગરિકો માટે સંદેશ સ્પષ્ટ છે: ભારતની વિકાસ વાર્તા અકબંધ અને વેગવાન છે. કામચલાઉ રેન્કિંગ આપણને વિચલિત ન કરે. સરળ ભાષામાં કહીએ તો – એન્જિન મજબૂત છે, માત્ર વિદેશી કરન્સીમાં સ્પીડોમીટરનું વાંચન અલગ દેખાય છે. આશાવાદી રહો, પરંતુ ઉત્પાદકતા અને રૂપિયાની સ્થિરતા માટે સુધારા ચાલુ રાખો.

તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતુ કે, રેન્કિંગમાં આ ફેરફાર કામચલાઉ હોઈ શકે છે. જો ભારત પોતાનો ઉચ્ચ વૃદ્ધિ દર જાળવી રાખે અને નિકાસમાં વધારો કરે, તો તે ટૂંક સમયમાં ફરીથી ટોચના 5 અર્થતંત્રોમાં સ્થાન મેળવી શકે છે. ભારત હાલમાં ફ્રાન્સ ($3.6 ટ્રિલિયન) અને ઇટાલી ($2.74 ટ્રિલિયન) કરતા આગળ મજબૂત સ્થિતિમાં છે.

સરકાર દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલા માળખાગત સુધારા અને મેક ઇન ઇન્ડિયા જેવા અભિયાનો લાંબા ગાળે ભારતને ફરીથી વિશ્વના ટોચના 3 અર્થતંત્રોમાં સ્થાન અપાવવા માટે મદદરૂપ સાબિત થઈ શકે છે.