અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઇલ આયાત કરવા બદલ ભારત પર 25 ટકા દંડ લાદ્યો છે. આનાથી ભારત પર ટેરિફ 50 ટકા સુધી વધી ગયો છે. અમેરિકા માને છે કે યુક્રેન પર રશિયન હુમલા પાછળ ભારત અને ચીન મુખ્ય કારણ છે. જો તેઓ રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવાનું બંધ કરશે, તો યુક્રેન પર હુમલો તરત જ બંધ થઈ જશે.
ભારતે ઓગસ્ટની સરખામણીમાં સપ્ટેમ્બરમાં રશિયા પાસેથી ઓછું તેલ ખરીદ્યું. જોકે, આ ઘટાડો ખૂબ જ નજીવો છે. વૈશ્વિક રીઅલ-ટાઇમ ડેટા અને એનાલિટિક્સ પ્રોવાઈડર કેપ્લરના ટ્રેકિંગ ડેટા અનુસાર, સપ્ટેમ્બરમાં રશિયાથી ભારતની તેલ આયાત દરરોજ 1.60 મિલિયન બેરલ હતી, જે ઓગસ્ટના સ્તરથી 5.4 ટકા ઘટી છે. કેપ્લરના અહેવાલ મુજબ, સપ્ટેમ્બરમાં ભારતીય સરકારી કંપનીઓની રશિયાથી ક્રૂડ ઓઇલની આયાત સરેરાશ 605,000 બેરલ પ્રતિ દિવસ હતી, જે એપ્રિલ-ઓગસ્ટના સરેરાશ કરતા 32 ટકા ઓછી છે.
ટ્રમ્પ કહે છે કે ભારત રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદીને યુક્રેનમાં હુમલાને પ્રોત્સાહન આપી રહ્યું છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું છે કે ભારત રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદીને યુક્રેનમાં રશિયાના હુમલાને ભંડોળ પૂરું પાડી રહ્યું છે. યુએસ સરકાર રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવાનું બંધ કરવા માટે ભારત પર સતત દબાણ કરી રહી છે, અને હવે એવું લાગે છે કે આ દબાણની આખરે અસર થઈ રહી છે.
રશિયાથી ભારતને પૂરા પાડવામાં આવનાર ઓઈલના જથ્થા અંગેના કરાર ડિલિવરીના છ થી આઠ અઠવાડિયા પહેલા કરવામાં આવે છે. આનો અર્થ એ થયો કે સપ્ટેમ્બરમાં નિકાસ કરવામાં આવનાર ઓઈલના બેરલની સંખ્યા જુલાઈ અને ઓગસ્ટમાં હસ્તાક્ષર કરાયેલા કરારોમાં નક્કી કરવામાં આવે છે. જુલાઈમાં, ટ્રમ્પે રશિયન તેલની ખરીદી પર ભારતને જાહેરમાં નિશાન બનાવવાનું શરૂ કર્યું, અને ઓગસ્ટના પહેલા અઠવાડિયા સુધીમાં, તેમણે ભારત સામે દંડની જાહેરાત કરી હતી. ઓક્ટોબરમાં રશિયાથી તેલનો પુરવઠો આવ્યા પછી જ સ્પષ્ટ થશે કે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રના દબાણની કોઈ નોંધપાત્ર અસર થઈ છે કે નહીં.
કેપ્લરે સમજાવ્યું કે આનું એક મુખ્ય કારણ રશિયાથી ભારત સુધીના માલસામાનના માલસામાનના ખર્ચ હોઈ શકે છે, જે ઘટ્યો નથી. સપ્ટેમ્બરના અંતથી ઓક્ટોબરની શરૂઆતમાં, રશિયાથી ભારત સુધીના માલસામાનના ખર્ચમાં વધારો થયો. તેલ ખરીદી પર ડિસ્કાઉન્ટ પણ પહેલાની તુલનામાં ઘટ્યું છે. વધુમાં, રશિયન તેલ ખરીદી પર યુએસ દબાણનું વધતું જોખમ અને રાજ્ય માલિકીની કંપનીઓ દ્વારા તેમના પુરવઠામાં વૈવિધ્યીકરણ કરવાની જરૂરિયાત પણ એક પરિબળ હોઈ શકે છે.