નાણાકીય વર્ષ 2025-26માં ઇનકમ ટેક્સ રિફંડમાં થઈ રહેલો વિલંબ અત્યારે ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે. ઘણા કરદાતાઓએ મહિનાઓ પહેલા રિટર્ન ફાઈલ કર્યું હોવા છતાં હજુ સુધી તેમના બેંક ખાતામાં રિફંડ જમા થયું નથી. ઇનકમ ટેક્સ વિભાગના તાજા ડેટા મુજબ મોટી સંખ્યામાં રિટર્ન હજુ પ્રોસેસિંગના તબક્કામાં છે.

શું કહે છે સરકારી આંકડા?
24 માર્ચ 2026 સુધીના સત્તાવાર ડેટા અનુસાર:

કુલ ફાઈલ થયેલા રિટર્ન: 8,89,20,822

વેરિફાઈ થયેલા રિટર્ન: 8,77,86,233

પ્રોસેસ થયેલા રિટર્ન: 8,50,59,270

આ આંકડાઓ સ્પષ્ટ કરે છે કે હજુ પણ 27 લાખથી વધુ રિટર્ન પ્રોસેસ થવાના બાકી છે, જેના કારણે કરદાતાઓના રિફંડ અટવાયેલા છે.

રિફંડ અટકી જવા પાછળના મુખ્ય કારણો
નિષ્ણાતોના મતે રિફંડમાં વિલંબ માત્ર વહીવટી કામગીરીને કારણે નહીં, પરંતુ કેટલીક ટેકનિકલ અને ડેટા સંબંધિત ભૂલોને કારણે પણ હોય છે:

ડેટામાં વિસંગતતા: જો તમારા ITRમાં આપેલી માહિતી AIS (Annual Information Statement) અને Form 26AS સાથે મેચ ન થતી હોય, તો આવકવેરા વિભાગ તેની ઊંડી તપાસ કરે છે, જેનાથી રિફંડ રોકાઈ જાય છે.

ઈ-વેરિફિકેશન બાકી હોવું: ઘણા કરદાતાઓ રિટર્ન તો ભરી દે છે પણ તેને ઈ-વેરિફાઈ કરવાનું ભૂલી જાય છે. વેરિફિકેશન વગર વિભાગ રિટર્ન પ્રોસેસ કરતું નથી.

બેંક ખાતાની વિગતોમાં ભૂલ: જો તમારું બેંક ખાતું વેલિડેટ ન હોય અથવા તે PAN સાથે લિંક ન હોય, તો રિફંડ ઇશ્યૂ કરવામાં ટેકનિકલ સમસ્યા નડે છે.

જટિલ કેસ અને મોટી રકમ: જેમાં અનેક પ્રકારની આવક, કેપિટલ ગેઈન્સ અથવા બહુ મોટી રકમનું રિફંડ માંગવામાં આવ્યું હોય, તેવા કેસોની તપાસમાં સિસ્ટમ વધુ સમય લે છે.

છેલ્લી ઘડીએ ફાઈલિંગ: ડેડલાઈનની નજીક એકસાથે લાખો લોકો રિટર્ન ફાઈલ કરે છે, જેનાથી સર્વર અને સિસ્ટમ પર દબાણ વધે છે અને પ્રોસેસિંગ ધીમું પડે છે.

કરદાતાઓએ શું કરવું જોઈએ?
જો તમારું રિફંડ પણ અટક્યું હોય, તો સૌ પ્રથમ ઇનકમ ટેક્સ પોર્ટલ પર જઈને તમારા રિટર્નનું સ્ટેટસ ચેક કરો. જો વિભાગ તરફથી કોઈ ક્વેરી કે નોટિસ (Defective Return) આવી હોય, તો તેનો તાત્કાલિક જવાબ આપો. સાથે જ ખાતરી કરો કે તમારું બેંક ખાતું 'Pre-validated' છે કે નહીં.