જો તમે અથવા તમારા પરિવારમાં કોઈ ડાયાબિટીસ, બ્લડ પ્રેશર, હૃદય રોગ અથવા ઓસ્ટીયોપોરોસિસથી પીડિત છો, તો આ સમાચાર ઉપયોગી છે. સરકારે 30 આવશ્યક દવાઓની મહત્તમ કિંમતો નક્કી કરી છે જે દરરોજ અથવા લાંબા સમય સુધી લેવાની જરૂર છે. આનો અર્થ એ છે કે કોઈ પણ ફાર્મસી આ દવાઓ પર નિર્ધારિત MRP કરતાં એક રૂપિયો પણ વધુ વસૂલ કરી શકતી નથી. નેશનલ ફાર્માસ્યુટિકલ પ્રાઇસિંગ ઓથોરિટી (NPPA) એ 27 મે, 2026 ના રોજ આ આદેશ જારી કર્યો છે.
મોંઘી દવાઓની વાસ્તવિક સમસ્યા શું છે?
ભારતમાં દવાઓની કિંમત અંગેની સૌથી મોટી ફરિયાદ એ છે કે એક જ દવા વિવિધ બ્રાન્ડ નામો હેઠળ ખૂબ જ અલગ અલગ ભાવે વેચાય છે. એક દુકાનમાં 15 રૂપિયાની દવા બીજી દુકાનમાં 40 રૂપિયામાં મળી શકે છે. દર્દીઓને યોગ્ય કિંમતની જાણ હોતી નથી અને તેઓ ડૉક્ટર દ્વારા સૂચવવામાં આવેલી બ્રાન્ડ ખરીદવાની ફરજ પાડવામાં આવે છે. વધુમાં, કંપનીઓ એવી દવાઓ વેચી શકે છે જે નવી હોય અથવા જેના માટે સરકારી કિંમત હજુ સુધી નક્કી કરવામાં આવી નથી, ગમે તે ભાવે. આ જ કારણ છે કે ડાયાબિટીસ અથવા હૃદય રોગ જેવી ક્રોનિક બીમારીઓ માટે માસિક દવા બિલ હજારો રૂપિયા સુધી પહોંચી શકે છે.
હવે શું બદલાશે?
NPPAના આ આદેશ બાદ, સરકારે આ 30 દવાઓ માટે MRP નક્કી કરી છે. હવે, કોઈપણ કંપની કે દુકાન હોય, કોઈપણ વ્યક્તિ આ દવાઓ માટે નિર્ધારિત કિંમત કરતાં વધુ કિંમત વસૂલ કરી શકે છે. જો કોઈ દુકાનદાર વધુ કિંમત વસૂલ કરે છે, તો તે કાયદાનો ભંગ કરી રહ્યો છે અને તેની સામે કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
કયા રોગ માટે દરેક દવાની કિંમત કેટલી હશે?
ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે વિલ્ડાગ્લિપ્ટિન અને મેટફોર્મિન કોમ્બો ટેબ્લેટ હવે પ્રતિ ટેબ્લેટ ₹9.79 થી વધુ કિંમતે વેચાશે નહીં.
સીતાગ્લિપ્ટિન, ગ્લિમેપીરાઇડ અને મેટફોર્મિન ટેબ્લેટની કિંમત ₹10.39 થી ₹11.91 પ્રતિ ટેબ્લેટ રાખવામાં આવી છે.
ટેનેલિગ્લિપ્ટિન અને ડાપાગ્લિફ્લોઝિન કોમ્બો ટેબ્લેટની કિંમત ₹10.17 રાખવામાં આવી છે. આ દવાઓ દરરોજ લેવાની જરૂર છે, તેથી જો તમે દર મહિને 30 ગોળીઓની ગણતરી કરો છો, તો તમારે નિશ્ચિત કિંમતે ₹300 થી ₹360 થી વધુ ચૂકવણી કરવાની રહેશે નહીં.
હૃદય અને બ્લડ પ્રેશરના દર્દીઓ માટે બિસોપ્રોલોલ અને એમલોડિપાઇનના મિશ્રણની કિંમત પ્રતિ ટેબ્લેટ ₹7.31 થી ₹9.40 છે.
સિલ્નિડિપાઇન અને ટેલ્મિસારટનની એક ટેબ્લેટની કિંમત ₹12.98 થી ₹14.95 છે. એટોર્વાસ્ટેટિન અને ફેનોફાઇબ્રેટની કોલેસ્ટ્રોલ દવાની કિંમત ₹18.46 છે.
હાડકા અને પોષણની ઉણપ માટે વિટામિન D3 ઓરલ સોલ્યુશનની કિંમત ₹14.91 થી ₹15.88 પ્રતિ મિલી છે. કેલ્શિયમ, વિટામિન D3, મિથાઈલકોબાલામિન અને એલ-મેથાઈલફોલેટ કેલ્શિયમની મિશ્રણ ટેબ્લેટની કિંમત ₹19.78 છે.
કિડની અથવા લીવર ટ્રાન્સપ્લાન્ટ પછી આપવામાં આવતી ટેક્રોલિમસ પ્રોલોંગેડ રિલીઝ કેપ્સ્યુલની MRP પ્રતિ કેપ્સ્યુલ ₹127 નક્કી કરવામાં આવી છે. આ ખૂબ જ મોંઘી દવા માનવામાં આવે છે, અને ટ્રાન્સપ્લાન્ટ દર્દીઓ માટે કિંમત નક્કી કરવી મોટી રાહત છે.
એલર્જી અને અસ્થમા માટે બિલાસ્ટિન અને મોન્ટેલુકાસ્ટ ગોળીઓની કિંમત ₹21.22 છે, અને તાવ અને દુખાવા માટે પેરાસીટામોલ, ફેનીલેફ્રાઇન અને ક્લોરફેનિરામાઇન ગોળીઓની કિંમત માત્ર ₹5.15 છે.
તમે શું કરી શકો?
દવા ખરીદતી વખતે, હંમેશા પેકેજિંગ અથવા પેકેજિંગ પર છપાયેલ MRP તપાસો. જો દુકાનદાર MRP કરતાં વધુ માંગી રહ્યો હોય, તો તમે ના પાડી શકો છો. NPPA નિયમો અનુસાર, દરેક ફાર્મસીએ કિંમત સૂચિ પ્રદર્શિત કરવી આવશ્યક છે. ફરિયાદો માટે, તમે NPPA વેબસાઇટ nppa.gov.in ની મુલાકાત લઈ શકો છો અથવા રાજ્ય ડ્રગ કંટ્રોલરની ઑફિસમાં ફરિયાદ નોંધાવી શકો છો. આ આદેશ આકુમ્સ ડ્રગ્સ, એલ્કેમ વેલનેસ, ઝાયડસ લાઇફસાયન્સ, Ipca Laboratories, Dr. ને લાગુ પડે છે. રેડ્ડીઝ લેબોરેટરીઝ, ઇન્ટાસ ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, મેનકાઇન્ડ ફાર્મા અને મેકલિયોડ્સ ફાર્માસ્યુટિકલ્સ જેવી મોટી કંપનીઓને લાગુ પડે છે.