ચંદ્રની આસપાસ સફળ સફર કર્યા પછી ઓરિઅન અવકાશયાન પૃથ્વી પર પરત ફરી રહ્યું છે. બધું બરાબર ચાલી રહ્યું હતું, પરંતુ 23 મિલિયન ડોલર (લગભગ રૂ. 192 કરોડ)નું ટોઇલેટ અચાનક ખરાબ થઈ ગયું છે. અવકાશમાં પેશાબ છોડતી સિસ્ટમે કામ કરવાનું બંધ કરી દીધું છે. નાસા માને છે કે પેશાબ પ્રણાલીમાં રાસાયણિક પ્રતિક્રિયાને કારણે સમસ્યા થઈ હતી. મળ દૂર કરવા માટેની અલગ સિસ્ટમ સારી રીતે કામ કરી રહી છે.

અવકાશયાત્રી ક્રિસ્ટીના કોચે યુનિવર્સલ વેસ્ટ મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમમાંથી સળગતા હીટર જેવી ગંધ આવતી હોવાનું જણાવ્યું હતું. ફ્લાઇટ ડિરેક્ટર રિક હેનફ્લિંગે અહેવાલ આપ્યો હતો કે ટોઇલેટ હજુ પણ કાર્યરત છે, પરંતુ સમસ્યા ગંદા પાણીની ટાંકી ખાલી કરવામાં હતી. વેન્ટ ભરાઈ ગયું હતું, આથી ક્રૂને બેકઅપનો ઉપયોગ કરવો પડ્યો હતો.

હાલમાં, ચારેય અવકાશયાત્રીઓ વ્યક્તિગત ફરીથી વાપરી શકાય તેવા કન્ટેનરનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે, જેને કોલેપ્સીબલ કન્ટીજન્સી યુરિન ડિસ્પોઝલ ડિવાઇસ કહેવાય છે. લિફ્ટઓફના થોડા કલાકો પછી જ સમસ્યા શરૂ થઈ. ક્રિસ્ટીના કોચે સિસ્ટમના નિયંત્રણોને સમાયોજિત કર્યા અને મિશન કંટ્રોલની મદદથી તેને ફરીથી શરૂ કર્યું હતું. કોચે કહ્યું કે, શરૂઆતમાં, સમસ્યા હલ થઈ ગઈ હોય તેવું લાગ્યું હતું. મને મારી જાતને સ્પેસ પ્લમ્બર કહેવાનો ગર્વ છે. શૌચાલયને અવકાશયાનમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ સાધન તરીકે વર્ણવ્યું હતું.

આ સમસ્યા હજુ સંપૂર્ણપણે દૂર થઈ નથી. અવકાશયાત્રીઓ હજુ પણ અવકાશમાં પેશાબ કરી શકતા નથી. હ્યુસ્ટનના જોહ્ન્સન સ્પેસ સેન્ટરમાં દરેક પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં આ મુદ્દો મુખ્ય બની ગયો છે. આ એ જ સેન્ટર છે જ્યાં અવકાશયાત્રી જેક સ્વિગર્ટે 1970માં એપોલો 13 દરમિયાન "હ્યુસ્ટન, અમને એક સમસ્યા છે જાહેર કર્યું હતું. તે ઓક્સિજન ટાંકી ફાટી ગઈ, જેના કારણે મિશન રદ કરવું પડ્યું, પરંતુ ત્રણેય અવકાશયાત્રીઓ સુરક્ષિત રીતે પાછા ફર્યા હતા.

શરૂઆતમાં, નાસાને લાગ્યું કે સમસ્યા ફિલ્ટરમાં બરફ જમા થવાને કારણે છે. તેથી, અવકાશયાનને સૂર્ય તરફ ફેરવવામાં આવ્યું અને હીટર ચાલુ કરવામાં આવ્યા હતા. જોકે, રિક હેનફ્લિંગે સમજાવ્યું કે સમસ્યા બરફની નથી. નવો સિદ્ધાંત એ છે કે પેશાબને બેક્ટેરિયા અને સુક્ષ્મસજીવોથી બચાવવા માટે વપરાતા રસાયણો સાથેની પ્રતિક્રિયા કચરો બનાવી રહી છે જે ફિલ્ટરમાં ફસાઈ જાય છે.

ઓરિઅન અવકાશયાન પરનું શૌચાલય આંતરરાષ્ટ્રીય અવકાશ મથક પરના ટોઇલેટ જેવું જ છે. જોકે, તેનો ઉપયોગ પહેલીવાર ક્રૂ ડીપ સ્પેસ મિશન પર થઈ રહ્યો છે. એપોલો અવકાશયાત્રીઓ પાસે ટોઇલેટ નહોતા; તેઓ ખાસ બેગનો ઉપયોગ કરતા હતા. ઓરિઅન પાંચ મીટર પહોળું અને ત્રણ મીટર ઊંચું છે.

ટોઇલેટ ફ્લોર નીચે આવેલું છે એકમાત્ર એવી જગ્યા જ્યાં અવકાશયાત્રીઓ એકલા રહી શકે છે. અંદર ખૂબ જ ઘોંઘાટીયા હોય છે, તેથી કાનનું રક્ષણ કરવું જરૂરી છે. તેમાં માઇક્રોગ્રેવિટીમાં કામ કરવા માટે સક્શન સિસ્ટમ છે. મળને સંકુચિત કરીને એક નિકાલજોગ બેગમાં મૂકવામાં આવે છે અને પૃથ્વી પર પાછું લાવવામાં આવે છે.

નાસાના એસોસિયેટ એડમિનિસ્ટ્રેટર લોરી ગ્લેઝે જણાવ્યું હતું કે એકવાર અવકાશયાન ઉતરશે, તેઓ વધુ ઊંડાણપૂર્વક તપાસ કરશે અને સમસ્યાના મૂળ સુધી પહોંચશે. શુક્રવારે ઓરિઅન પેસિફિક મહાસાગરમાં ઉતરાણ કરશે. આ નાની સમસ્યા અવકાશ મિશનની જટિલતા દર્શાવે છે.