ફેસબુક અને ઇન્સ્ટાગ્રામને મોટો કાનૂની ફટકો પડ્યો છે. ન્યૂ મેક્સિકોની એક જ્યુરીએ કંપનીને ગ્રાહકોને ગેરમાર્ગે દોરવા અને તેના પ્લેટફોર્મ પર બાળ જાતીય શોષણને પ્રોત્સાહન આપવા બદલ દોષિત ઠેરવી છે. કોર્ટે મેટાવર્સ પર 375 મિલિયન ડોલર (આશરે રૂ. 3,100 કરોડ)નો મોટો દંડ ફટકાર્યો છે. આ પહેલી વાર છે જ્યારે કોઈ જ્યુરીએ મેટાવર્સ પર તેના પ્લેટફોર્મ પર થયેલા ગુનાઓ માટે સીધી રીતે જવાબદાર ઠેરવ્યા છે. ન્યૂ મેક્સિકોના એટર્ની જનરલ રાઉલ ટોરેઝે તેને ઐતિહાસિક વિજય ગણાવતા કહ્યું, આ તે બધા બાળકો અને પરિવારો માટે વિજય છે જેમણે મેટાવર્સ માટે બાળ સુરક્ષા કરતાં નફો પસંદ કરીને કિંમત ચૂકવી છે.

તપાસમાં ચોંકાવનારા ખુલાસા

તપાસ અહેવાલ બાદ ડિસેમ્બર 2023માં મુકદ્દમો દાખલ કરવામાં આવ્યો હતો. તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે ફેસબુક અને ઇન્સ્ટાગ્રામ બાળ તસ્કરી માટેનું બજાર બની ગયા છે. મેટાવર્સ એક્ઝિક્યુટિવ્સ જાણતા હતા કે તેમના ઉત્પાદનો બાળકોને નુકસાન પહોંચાડી રહ્યા છે, પરંતુ તેમના પોતાના કર્મચારીઓ અને સલામતી નિષ્ણાતોની ચેતવણીઓને અવગણી હતી. ગુનાઓનું નિરીક્ષણ કરવા માટે કંપનીએ એઆઇ પર એટલો બધો આધાર રાખ્યો હતો કે તપાસ એજન્સીઓ "કચરો" અહેવાલોથી ભરાઈ ગઈ હતી, જેના કારણે વાસ્તવિક ગુનેગારોને પકડવાનું મુશ્કેલ બન્યું હતું.

મેટાએ આ નિર્ણય સાથે અસંમતિ વ્યક્ત કરી છે અને કહ્યું છે કે તે અપીલ કરશે. કંપનીના પ્રવક્તાએ એટર્ની જનરલ પર દસ્તાવેજો બનાવટી બનાવવાનો આરોપ લગાવ્યો અને કહ્યું કે તેઓ કિશોરોને સુરક્ષિત રાખવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે. સોશિયલ મીડિયા કંપનીઓ સામાન્ય રીતે યુએસ કાયદાની કલમ 230 નો ઉપયોગ કરીને કાર્યવાહીથી બચી જાય છે, જે તેમને વપરાશકર્તાઓ દ્વારા પોસ્ટ કરાયેલ સામગ્રી માટે કાનૂની જવાબદારીથી રક્ષણ આપે છે. જો કે, આ કેસમાં ન્યાયાધીશે તે દલીલને ફગાવી દીધી હતી કારણ કે મુકદ્દમો સામગ્રી (ભાષણ) પર નહીં પરંતુ મેટાના પ્લેટફોર્મ ડિઝાઇન અને આંતરિક નિર્ણયો પર કેન્દ્રિત હતો.

એટર્ની જનરલની ઓફિસ હવે 4 મેથી શરૂ થતા આગામી તબક્કામાં મેટા પાસેથી વધારાના નાણાકીય દંડ અને પ્લેટફોર્મમાં મોટા ફેરફારોની માંગ કરશે. આમાં અસરકારક વય ચકાસણી, પ્લેટફોર્મ પરથી ગુનેગારોને દૂર કરવા અને ગુનેગારોને શોધથી બચવા માટે સંદેશ એન્ક્રિપ્શનમાં સુધારો કરવાનો સમાવેશ થાય છે.