ડેટા સેન્ટરો અને ઇલેક્ટ્રોનિક વાહનોના સતત વધતા ઉપયોગને કારણે વિશ્વભરમાં વીજળીની માંગમાં અભૂતપૂર્વ વધારો થઈ રહ્યો છે. એક અંદાજ મુજબ, આગામી પાંચ વર્ષમાં વૈશ્વિક વીજળીની માંગ 3.6 ટકાના દરે વધશે, જે પાછલા દાયકાના સરેરાશ કરતા 50 ટકાનો વધારો છે. દરમિયાન, વીજળીનો વપરાશ કુલ ઊર્જા માંગ કરતા ઓછામાં ઓછો અઢી ગણો ઝડપથી વધશે. 2030 સુધીમાં ભારતની વીજળીની માંગ 6.4 ટકાના દરે વધવાનો અંદાજ છે, જે વિશ્વમાં સૌથી વધુ છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય ઉર્જા એજન્સીના વાર્ષિક અહેવાલ, વીજળી 2026 અનુસાર, વૈશ્વિક વીજળીની માંગ દર વર્ષે આશરે 1,100 ટેરાવોટ-કલાક (ટીડબલ્યુએચ) વધશે, અને વૈશ્વિક વીજળીનો વપરાશ 2030 સુધીમાં 33,600 ટીડબલ્યુએચ સુધી પહોંચી શકે છે. નોંધનીય છે કે 2025 માં, આ આંકડો 28,200 ટીડબલ્યુએચ હતો. 2030 સુધીમાં ચીનમાં સૌથી વધુ વીજળીની માંગ આશરે 2,600 ટીડબલ્યુએચ થવાની ધારણા છે.
ડેટા સેન્ટર્સ, ઇલેક્ટ્રિક વાહનો, હીટ પંપ અને અદ્યતન ઉત્પાદનને કારણે લગભગ 15 વર્ષના સ્થિરતા પછી વિકસિત અર્થતંત્રોમાં વીજળીની માંગ ફરી વધી રહી છે. અહેવાલ મુજબ, 2025 માં વૈશ્વિક વીજળી માંગ વૃદ્ધિમાં વિકસિત અર્થતંત્રોનો હિસ્સો આશરે 20 ટકા હતો અને તે આ દરે રહેવાની ધારણા છે.
ઉદ્યોગ, કૃષિ અને પરિવહનના વીજળીકરણને કારણે, ભારતની માંગ 2030 સુધીમાં સરેરાશ વાર્ષિક 6.4 ટકાના દરે વધવાનો અંદાજ છે, જે વિશ્વમાં સૌથી ઝડપી છે. નોંધનીય છે કે સતત ચાર વર્ષ 6 ટકાથી વધુ વૃદ્ધિ પછી, 2025 માં ભારતની વીજળી માંગ વૃદ્ધિ તુલનાત્મક રીતે ધીમી હતી.
આ મુખ્યત્વે ચોમાસાની શરૂઆત પછી હળવા તાપમાનને કારણે હતું, જેના કારણે એર કન્ડીશનીંગનો ઉપયોગ અને કૃષિ પંપીંગમાં ઘટાડો થયો હતો. જોકે, આગામી પાંચ વર્ષમાં ભારતનો વાર્ષિક વીજળી વપરાશ 570 ટીડબલ્યુએચ થી વધુ વધવાની ધારણા છે. આ વધારામાં ઉદ્યોગનો હિસ્સો ત્રીજા ભાગનો હશે. કુલ વધેલી માંગમાં એર કન્ડીશનીંગનો ફાળો 20 ટકાથી વધુ રહેવાની ધારણા છે. કૃષિ અને પરિવહનનું વીજળીકરણ પણ મુખ્ય પરિબળો હશે. એ નોંધનીય છે કે ભારતમાં રાષ્ટ્રીય ટોચની માંગ 2017 થી 54 ટકા વધી છે, જે 2024 માં આશરે 250 જીડબલ્યુ સુધી પહોંચી ગઈ છે.