ભારતમાં ડિજિટલ રોકાણ ઝડપથી વધી રહ્યું હતું, અને ડિજિટલ ગોલ્ડ એક લોકપ્રિય પસંદગી બની ગયું હતું. યુપીઆઈદ્વારા ચુકવણી કરવી સરળ હતી, નાની રકમમાં પણ સોનું ખરીદી શકાતું હતું, અને તે તરત જ ઉપલબ્ધ હતું, જેના કારણે આ પદ્ધતિ લોકપ્રિય બની હતી. જોકે, નવેમ્બર 2025 માં પરિસ્થિતિ અચાનક બદલાઈ ગઈ. સેબીની કડક ચેતવણી પછી, ડિજિટલ ગોલ્ડ ખરીદીમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો, જેના કારણે રોકાણકારો રોકાણના આ નવા સ્વરૂપ વિશે મૂંઝવણમાં મુકાયા. ડેટા અનુસાર, યુપીઆઈ દ્વારા ડિજિટલ ગોલ્ડ ખરીદી 47% ઘટીને ₹1,215.36 કરોડ થઈ ગઈ, જે ઓક્ટોબરમાં ₹2,290.36 કરોડ હતી. આ વર્ષે સૌથી મોટો માસિક ઘટાડો અને બજાર માટે મોટો ફટકો માનવામાં આવે છે.
સેબીએ સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું છે કે ડિજિટલ સોનું તેના નિયમો હેઠળ આવતું નથી તેમાં રોકાણ કરવાથી સરકાર દ્વારા નિયંત્રિત ગોલ્ડ ઈટીએફ અથવા સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડ જેવા રોકાણોમાં ઉપલબ્ધ સુરક્ષા અથવા ખાતરી મળતી નથી. સૌથી મોટી સમસ્યા એ છે કે સેબી ફિનટેક કંપનીઓના સોનાના તિજોરીઓનું નિરીક્ષણ પણ કરી શકતું નથી. આનો અર્થ એ છે કે રોકાણકારોના નામે રાખવામાં આવેલું સોનું ખરેખર ત્યાં છે કે તેની ગુણવત્તા સારી છે તેની કોઈ ગેરંટી નથી.
આ ચેતવણીનો મોટા રોકાણકારો પર સૌથી વધુ પ્રભાવ પડ્યો છે. જ્યારે અગાઉ ડિજિટલ સોનું લાખોમાં ખરીદવામાં આવતું હતું, ત્યારે રોકાણકારો હવે ઓછી માત્રામાં ખરીદી કરી રહ્યા છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે, ભાવમાં તીવ્ર ઘટાડા છતાં, નવેમ્બરમાં ડિજિટલ સોનાની ખરીદીનું કુલ પ્રમાણ 6.44% વધીને 123.4 મિલિયન યુનિટ થયું છે. આનો સ્પષ્ટ અર્થ એ છે કે લોકો વિશ્વાસ તોડી રહ્યા નથી, પરંતુ મોટી રકમનું રોકાણ કરવાનું ટાળી રહ્યા છે.
નિષ્ણાતોનો અભિપ્રાય શું છે?
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ડિજિટલ સોનું તે લોકો માટે યોગ્ય છે જેઓ નિયમિતપણે નાની રકમનું રોકાણ કરવા માંગે છે. જોકે, જો કોઈ સુરક્ષિત, પારદર્શક અને લાંબા ગાળાના સોનામાં રોકાણ ઇચ્છતું હોય, તો ગોલ્ડ ઈટીએફ, એક્સચેન્જ-ટ્રેડેડ ગોલ્ડ રિસિપ્ટ અને એસજીબી વધુ સારા અને સુરક્ષિત છે કારણ કે તે નિયંત્રિત છે.