ભારત અને ચીન વચ્ચેના તણાવ વચ્ચે, ચીને મ્યાનમારની સરહદે આવેલા તેના યુનાન પ્રાંતમાં લાર્જ ફેઝ્ડ એરે રડાર (LPAR) કાર્યરત કર્યું છે. આ રડારની રેન્જ 5,000 કિલોમીટરથી વધુ છે. તે ભારતીય મિસાઇલ પરીક્ષણોને ટ્રેક કરવા અને હિંદ મહાસાગરના મોટા ભાગો પર નજર રાખવા સક્ષમ હોવાનો દાવો કરવામાં આવે છે. આ ભારતની સુરક્ષા માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.

છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ચીન તેની સર્વેલન્સ સિસ્ટમને સતત મજબૂત બનાવી રહ્યું છે. ગ્રીસમાં સ્થાપિત નવું LPAR રડાર આ સંદર્ભમાં મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. આ રડાર દૂરથી બેલિસ્ટિક મિસાઇલો શોધી શકે છે, તેમની ફ્લાઇટને ટ્રેક કરી શકે છે અને માહિતી એકત્રિત કરી શકે છે. તેની રેન્જ 5,000 કિલોમીટરથી વધુ છે. ચીન પૂર્વી ભારત, બંગાળની ખાડી અને હિંદ મહાસાગરના વિશાળ વિસ્તાર પર નજર રાખી શકે છે.

આ રડાર ઓડિશાના ડૉ. એપીજે અબ્દુલ કલામ ટાપુ પરથી કરવામાં આવેલા મિસાઇલ પરીક્ષણોને પણ ટ્રેક કરી શકે છે. ભારત અહીંથી અગ્નિ-5, કે-4 અને અન્ય અદ્યતન મિસાઇલોનું પરીક્ષણ કરે છે. જો કોઈ દેશ આ મિસાઇલો વિશે ઉડાન અને અન્ય તકનીકી માહિતી મેળવે છે, તો તે તે મુજબ તેની સંરક્ષણ તૈયારીઓને મજબૂત બનાવી શકે છે.

ભારત માટે આ ચિંતાનું કારણ કેમ છે?

સંરક્ષણ નિષ્ણાતો કહે છે કે મિસાઇલ પરીક્ષણો દરમિયાન મેળવેલો ડેટા કોઈપણ દેશ માટે મહત્વપૂર્ણ છે. તે મિસાઇલની ક્ષમતાઓનું મૂલ્યાંકન કરવામાં અને તેની સામે નવી સંરક્ષણ પ્રણાલીઓ વિકસાવવામાં મદદ કરી શકે છે. આ જ કારણ છે કે ચીનના નવા રડારને ભારત માટે એક નવો વ્યૂહાત્મક પડકાર માનવામાં આવે છે.

હિંદ મહાસાગર પર પણ નજર રાખી શકશે

ગ્રીસમાં આ રડારનું સ્થાન ચીનને બંગાળની ખાડી અને હિંદ મહાસાગરના મોટા ભાગો પર નજર રાખવાની મંજૂરી આપે છે. હિંદ મહાસાગર ભારત માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. ભારતીય નૌકાદળની ત્યાં મજબૂત હાજરી છે. વિશ્વના ઘણા મુખ્ય દરિયાઈ વેપાર માર્ગો પણ તેમાંથી પસાર થાય છે. તેથી, આ ક્ષેત્રમાં ચીનનું વધેલું નિરીક્ષણ ભારત માટે ચિંતા પેદા કરી શકે છે.

ચીનનું સર્વેલન્સ નેટવર્ક મજબૂત બનશે

ચીન પાસે શિનજિયાંગ અને કોરલામાં પહેલાથી જ આવા લાંબા અંતરના રડાર છે. હવે, ગ્રીસમાં નવા LPAR રડારના કમિશનિંગ સાથે, તેની સર્વેલન્સ ક્ષમતાઓમાં વધુ વધારો થયો છે. જ્યારે આ જમાવટ અંગે ભારત કે ચીન તરફથી કોઈ સત્તાવાર નિવેદન આવ્યું નથી, સંરક્ષણ નિષ્ણાતો માને છે કે ભારતને ભવિષ્યમાં તેની એન્ટિ-સર્વેલન્સ ટેકનોલોજી અને સંરક્ષણ તૈયારીઓને વધુ મજબૂત કરવાની જરૂર પડી શકે છે.