જ્યારે તમે ગોલ્ડ લોન લો છો, ત્યારે બેંક કે ફાયનાન્સ કંપની તમારી જ્વેલરીને કોઈ ભાવનાત્મક વસ્તુ નહીં, પણ એક 'કોલેટરલ' (ગિરવે રાખેલી મિલકત) તરીકે જુએ છે. બેંક સોનાની તે દિવસની બજાર કિંમતના અમુક ટકા જ (સામાન્ય રીતે 75%) લોન તરીકે આપે છે. આ તફાવતને સુરક્ષા કવચ અથવા 'બફર' કહેવામાં આવે છે. પરંતુ જે ક્ષણે સોનાના ભાવ ઘટવા લાગે છે, તે ક્ષણે તમારી લોન સામે સુરક્ષાનું આ કવચ નબળું પડવા લાગે છે.

LTV રેશિયો અને ભાવનો ખેલ
બેંકો લોન આપતી વખતે Loan-to-Value (LTV) રેશિયો નક્કી કરે છે. માની લો કે તમે ₹1,00,000 ના સોના સામે ₹75,000 ની લોન લીધી છે. જો સોનાનો ભાવ 20% ઘટી જાય, તો તમારા ગિરવે રાખેલા સોનાની કિંમત હવે માત્ર ₹80,000 રહી જશે. આવા કિસ્સામાં બેંક માટે જોખમ વધી જાય છે કારણ કે લોનની રકમ અને વ્યાજ મળીને સોનાની નવી કિંમતની ખૂબ નજીક પહોંચી જાય છે.

ક્યારે આવે છે બેંકનો કોલ?
જો સોનાના ભાવમાં મોટો ઘટાડો થાય અને તે બેંક દ્વારા નક્કી કરાયેલી લિમિટની નીચે જાય, તો બેંક તમને નીચે મુજબના વિકલ્પો આપી શકે છે:

વધારાનું કેશ પેમેન્ટ: લોનનો અમુક હિસ્સો તાત્કાલિક ચૂકવીને લોનનું સંતુલન જાળવવું.

વધારાનું સોનું ગિરવે મૂકવું: લોનની રકમ સામે ગિરવે રાખેલા સોનાની વેલ્યૂ વધારવી.

ઘણા ગ્રાહકો માટે આ સ્થિતિ ચોંકાવનારી હોય છે, કારણ કે લોન લેતી વખતે તેમણે આવી કોઈ શરત વિશે વિચાર્યું હોતું નથી.

બેંક પાસે છે સોનું હરાજી કરવાનો અધિકાર
જો તમે બેંકના મેસેજ કે કોલને નજરઅંદાજ કરો છો અથવા વધારાનું માર્જિન જમા કરવામાં અસમર્થ રહો છો, તો બેંક વધુ રાહ જોશે નહીં. બેંકને પોતાનું લેણું વસૂલવાની ચિંતા હોય છે. ભાવ વધુ ઘટે તે પહેલાં બેંક તમારા ગિરવે રાખેલા સોનાની જાહેર હરાજી (Auction) કરી શકે છે. આનાથી તમે માત્ર તમારી જ્વેલરી જ નથી ગુમાવતા, પણ તમારા ક્રેડિટ સ્કોર પર પણ ખરાબ અસર પડે છે.

​​​​​​​રોકાણકારો માટે શું છે સલાહ?
સોનું હંમેશા સુરક્ષિત લાગે છે, પરંતુ એકવાર ગિરવે મૂક્યા પછી તે કોઈપણ અન્ય પ્રોપર્ટી જેવું જ કામ કરે છે જેની કિંમત ઉપર-નીચે થઈ શકે છે. જો તમે ગોલ્ડ લોન લીધી હોય, તો સોનાના ભાવમાં આવતા મોટા ઘટાડા પર સતત નજર રાખો. આ ઉપરાંત કટોકટીના સમયે વધારાની રકમ ચૂકવવા માટે હંમેશા થોડું ફંડ અલગ રાખો. તેમજ ગોલ્ડ લોન સામાન્ય રીતે ટૂંકા ગાળા માટે લેવી હિતાવહ છે જેથી બજારની લાંબા ગાળાની અસ્થિરતાની અસર ઓછી થાય.