સોમવારે દિલ્હીના ઐતિહાસિક લાલ કિલ્લા પાસે એક કારમાં થયેલા વિસ્ફોટથી બધા ચોંકી ગયા છે. પોલીસ અને એજન્સીઓએ અત્યાર સુધીમાં અનેક શંકાસ્પદોની અટકાયત કરી છે. દિલ્હી વિસ્ફોટના ત્રણ મુખ્ય શંકાસ્પદો ડૉ. મુઝમ્મિલ, ડૉ. આદિલ અહેમદ ડાર અને ડૉ. ઉમર છે. ડૉ. ઉમરનું વિસ્ફોટ સમયે મૃત્યુ થયું હોવાની આશંકા છે, જ્યારે ડૉ. મુઝમ્મિલ અને ડૉ. આદિલ અહેમદ ડારની ધરપકડ કરવામાં આવી છે. હવે, મુઝમ્મિલની પૂછપરછમાં એક ચોંકાવનારો ખુલાસો થયો છે. આ ચોંકાવનારો ખુલાસો એ છે કે આ લોકોએ 26મી જાન્યુઆરીએ દિલ્હીના લાલ કિલ્લા પર હુમલો કરવાની યોજના બનાવી હતી. પરંતુ ફરીદાબાદમાં ચાલી રહેલા ઓપરેશન પછી ડૉ. ઉમર મોહમ્મદ ગભરાઈ ગયો હતો. તે એક અધૂરા બોમ્બ ડીવાઈઝને ક્યાંક લઇ જવા અથવા તેને રસ્તા પર ફેંકવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યો હતો, ત્યારે કાર ચાલી રહી હતી અને બ્લાસ્ટ થઇ ગયો. બોમ્બ સમય કરતા પહેલા બ્લાસ્ટ થઇ ગયો હતો અને સંપૂર્ણ રીતે બન્યો પણ ન હતો. તેથી, તેની અસર મર્યાદિત હતી.

દિલ્હી વિસ્ફોટ કેસમાં મુઝમ્મિલની પૂછપરછમાં એક મોટો ખુલાસો થયો છે. એવું બહાર આવ્યું છે કે ડૉ. મુઝમ્મિલ અને ડૉ. ઉમરે લાલ કિલ્લાની રેકી કરી હતી. આ માહિતી ડૉ. મુઝમ્મિલના ફોનના ડમ્પ ડેટામાંથી મળી હતી. પૂછપરછ દરમિયાન, તપાસ એજન્સીને એ પણ જાણવા મળ્યું કે તેમની યોજનાનો એક ભાગ 26 જાન્યુઆરીએ લાલ કિલ્લાને નિશાન બનાવવાનો હતો. તેઓ દિવાળી પર ભીડભાડવાળી જગ્યાને પણ નિશાન બનાવવાની યોજના બનાવી રહ્યા હતા.

ડૉ. ઉમર જાણતો હતો કે તેના અન્ય સાથીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી છે, અને વિસ્ફોટકો જપ્ત કરવામાં આવ્યા છે. તે પણ ટૂંક સમયમાં પકડાઈ જશે. તપાસ એજન્સીઓનો દાવો છે કે આ હુમલો એક મોટા પાયે કાવતરું હતું. પરંતુ સમયસર કાર્યવાહીથી નુકસાન ઓછું થયું. હાલમાં, તપાસ એજન્સીઓ દેશભરના અનેક રાજ્યોમાં દરોડા પાડી રહી છે. તેઓ શંકાસ્પદોને શોધી રહ્યા છે અને વિસ્ફોટમાં કોણ સામેલ છે તે નક્કી કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.

વિસ્ફોટમાં કયા પ્રકારના વિસ્ફોટક કે રસાયણનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો તે હજુ સ્પષ્ટ નથી. ફોરેન્સિક અને એનએસજી વિસ્ફોટક એકમો તેમના અહેવાલો રજૂ કરી રહ્યા છે. જોકે, ઘટનાસ્થળે થયેલા નુકસાન અને જાનહાનિની સંખ્યાને જોતાં, પ્રાથમિક મૂલ્યાંકન લશ્કરી-ગ્રેડ વિસ્ફોટકોનો ઉપયોગ સૂચવે છે.

તપાસમાં એ પણ બહાર આવ્યું છે કે વિસ્ફોટથી ખાડો પડ્યો ન હતો અને કોઈ ભારે વસ્તુ મળી ન હતી. અધિકારીઓ માને છે કે જો દેશભરમાં પહેલાથી જ કડક દેખરેખ અને સુરક્ષા તપાસ ન હોત તો હુમલો વધુ ખતરનાક બની શક્યો હોત. તપાસ એજન્સીઓ માને છે કે વિસ્ફોટ એક ગભરાટનો હુમલો લાગે છે, કારણ કે ડૉ. ચૌકરીની પોલીસે ધરપકડ કરી હતી અને ડૉ. ઉમર મોહમ્મદના સ્થાન પર સતત નજર રાખવામાં આવી રહી હતી.

ગૃહ મંત્રાલયે તપાસ એનઆઈએ ને સોંપી છે. ગઈકાલે રાત્રે, તપાસ એજન્સીએ મોટી ક્રેન અને ટ્રકનો ઉપયોગ કરીને ઘટનાસ્થળેથી ક્ષતિગ્રસ્ત કારનો કાટમાળ અને ચેસિસ દૂર કર્યા. જોકે, બાકીના ક્ષતિગ્રસ્ત વાહનો ઘટનાસ્થળે જ રહ્યા. એવી શંકા છે કે આ એ જ આઈ-20 કારની ચેસિસ હોઈ શકે છે જેમાં વિસ્ફોટકો રાખવામાં આવ્યા હતા. તેને વધુ તપાસ માટે ફોરેન્સિક લેબમાં લઈ જવામાં આવ્યા છે.

સોમવારે સાંજે લગભગ 6:52 વાગ્યે, લાલ કિલ્લા મેટ્રો સ્ટેશનના ગેટ નંબર 1 નજીક સુભાશ માર્ગ પર ટ્રાફિક સિગ્નલ પર એક આઈ-20 કારમાં અચાનક વિસ્ફોટ થયો. સીસીટીવી ફૂટેજમાં દેખાઈ રહ્યું છે કે કાર ધીમે ધીમે આગળ વધી રહી હતી. જ્યારે તે સિગ્નલ પર રોકાઈ, ત્યારે તે એક વિશાળ અગ્નિનો ગોળો બની ગયો. વિસ્ફોટથી લોકોમાં ભયનો માહોલ ફેલાયો હતો. તાત્કાલિક ફાયર બ્રિગેડને બોલાવવામાં આવી હતી. ઘાયલોને તાત્કાલિક હોસ્પિટલમાં ખસેડવામાં આવ્યા હતા. વિસ્ફોટમાં 13 લોકોના મોત થયા હતા, જ્યારે 24 અન્ય ઘાયલ થયા હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.

સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, તપાસકર્તાઓએ મંગળવારે ફોરેન્સિક નિષ્ણાતોને પૂછ્યું કે શું પીઇટીએન, સેમટેક્સ, અથવા આરડીએક્સનો ઉપયોગ થઈ શકે છે. પ્રારંભિક અહેવાલોમાં એમોનિયમ નાઈટ્રેટ ફ્યુઅલ ઓઈલ અને ડેટોનેટરનો ઉપયોગ પણ સૂચવવામાં આવ્યો છે. એમોનિયમ નાઈટ્રેટ આધારિત સંયોજનોનો ઉપયોગ ઔદ્યોગિક કાર્યમાં અને ઇમ્પ્રુવાઇઝ્ડ વિસ્ફોટક ઉપકરણોમાં થાય છે કારણ કે તે સસ્તા અને સરળતાથી ઉપલબ્ધ છે.

તપાસ દરમિયાન, દિલ્હી બ્લાસ્ટ ફરીદાબાદમાં થયેલા એક મોટા આતંકવાદી મોડ્યુલ સાથે જોડાયેલો હોવાનું બહાર આવ્યું હતું. 30 ઓક્ટોબરના રોજ, હરિયાણા સ્પેશિયલ ટાસ્ક ફોર્સે અલ-ફલાહ યુનિવર્સિટીના એમબીબીએસ વિદ્યાર્થી ડૉ. મુઝમ્મિલ શકીલની ધરપકડ કરી હતી. તેમના ભાડાના ઘરમાંથી 2900 કિલોગ્રામ વિસ્ફોટકો, એક એકે-47 રાઇફલ, મેગેઝિન અને ટાઈમર મળી આવ્યા હતા. પૂછપરછ દરમિયાન, મુઝમ્મિલે તેની ગર્લફ્રેન્ડ ડૉ. શાહીન શાહિદનું નામ લીધું, જેની કારના ટ્રંકમાં હથિયારો હતા.

દિલ્હી વિસ્ફોટોની તપાસ લખનૌ પહોંચી છે, જ્યાં ડૉ. શાહીનના ભાઈ, ડૉ. પરવેઝ અંસારી (50), મુખ્ય શંકાસ્પદ બન્યા છે. મંગળવારે સવારે 7 વાગ્યે, યુપી એટીએસ, જમ્મુ અને કાશ્મીર પોલીસ અને સ્થાનિક પોલીસની સંયુક્ત ટીમે લખનૌના મુત્તકીપુર, મડિયાણવ (IIM રોડ) ખાતે પરવેઝના ઘરે દરોડો પાડ્યો. પરવેઝ ઘરે મળ્યો ન હતો, પરંતુ ટીમે એક સફેદ અલ્ટો કાર, એક બાઇક, કમ્પ્યુટર સાધનો, એક મોબાઇલ ફોન, એક લેપટોપ અને મહત્વપૂર્ણ દસ્તાવેજો જપ્ત કર્યા.

ઇન્ટિગ્રલ યુનિવર્સિટીનો એક ગેટ પાસ, જ્યાં પરવેઝ એક સહાયક પ્રોફેસર હોવાનું કહેવાય છે, તે કારના વિન્ડશિલ્ડ પર ચોંટાડવામાં આવ્યો હતો. પડોશીઓએ કહ્યું, "પરવેઝ એકલો રહેતો હતો અને વધુ સામાજિક રીતે મળતો નહોતો." ટીમે નજીકના સીસીટીવી કેમેરા સ્કેન કર્યા પરંતુ કોઈ શંકાસ્પદ ફૂટેજ મળ્યા નહીં. યુનિવર્સિટી વહીવટીતંત્ર પાસેથી પરવેઝના રેકોર્ડની માંગ કરવામાં આવી છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, પરવેઝનો ફરીદાબાદ મોડ્યુલ સાથે અગાઉના સંબંધો હતા અને તે ફરાર છે. લખનૌ, સહારનપુર, મેરઠ, હાપુર, સંભલ, શાહજહાંપુર અને રામપુરમાં તેની શોધ ચાલુ છે.