બહુપ્રતિક્ષિત નોબેલ શાંતિ પુરસ્કારની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. માનવાધિકાર કાર્યકર્તા મારિયા કોરિના મચાડોને આ પુરસ્કાર મળ્યો છે, તેમણે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને પાછળ છોડી દીધા છે. મચાડો વેનેઝુએલામાં એક અગ્રણી વિપક્ષી નેતા પણ છે. નિકોલસ માદુરોની સરકારને કારણે તે લાંબા સમયથી દેશમાં ભૂગર્ભમાં રહે છે અને સૂર્યપ્રકાશ જોવા માટે ઝંખે છે.
મારિયા કોરિના મચાડોએ વેનેઝુએલામાં લોકશાહી અધિકારોને પ્રોત્સાહન આપવા અને સરમુખત્યારશાહીથી લોકશાહીમાં શાંતિપૂર્ણ સંક્રમણ લાવવા માટે 20 વર્ષ સુધી અથાક લડત આપી છે. નોબેલ શાંતિ પુરસ્કારની જાહેરાત કરતા, નોબેલ સમિતિએ કહ્યું કે એવા સમયે જ્યારે વિશ્વના ઘણા ભાગોમાં સરમુખત્યારશાહી વધી છે અને લોકશાહી નબળી પડી છે, ત્યારે મારિયા મચાડો જેવા લોકોની હિંમત આશાના કિરણ જેવી છે.
નોબેલ સમિતિએ કહ્યું કે મારિયાને વેનેઝુએલામાં લોકશાહી માટે તેમના અથાક સંઘર્ષ અને સરમુખત્યારશાહી સામેની તેમની લડાઈ માટે આ પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવી રહ્યો છે. તે એક મહિલા છે જે અંધકારમાં લોકશાહીની જ્યોતને સળગાવતી રાખે છે.
અહેવાલો અનુસાર, મચાડોએ 2024ની રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી દરમિયાન વ્યાપકપણે પ્રચાર કર્યો હતો. તેણી પોતે રાષ્ટ્રપતિ પદ માટે ચૂંટણી લડવા માંગતી હતી, પરંતુ સરકારી દબાણને કારણે કોર્ટના ચુકાદાએ તેમનો માર્ગ રોકી દીધો. તેણી છેલ્લે આ વર્ષે જાન્યુઆરીમાં વેનેઝુએલાના કારાકાસમાં એક વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન જાહેરમાં જોવા મળી હતી. જોકે, માદુરો સરકારે તેમની ધરપકડ કરી હતી. જોકે, આંતરરાષ્ટ્રીય દબાણને કારણે તેણીને ટૂંક સમયમાં છોડી દેવામાં આવી હતી. જોકે, ત્યારથી તેણી જાહેરમાં જોવા મળી નથી.
માદુરોએ વારંવાર કહ્યું છે કે માચાડો દેશ છોડીને ભાગી ગયો છે, પરંતુ માચાડો સ્પષ્ટપણે કહે છે કે તે ભાગી નથી, દેશમાં રહે છે અને વેનેઝુએલાના લોકો માટે કામ કરવાનું ચાલુ રાખશે. અહેવાલો અનુસાર, ધરપકડના ડરને કારણે ગુપ્ત સ્થળે રહેતી માચાડો કહે છે કે તેણીએ લાંબા સમયથી સૂર્યની ગરમી અનુભવી નથી. માચાડોની મોટી પુત્રી તેની સાથે રહે છે, જ્યારે તેના બે અન્ય બાળકો અને પતિ વિદેશમાં રહે છે.
માદુરો સરકાર મારિયા કોરિના માચાડોને નિશાન બનાવી રહી છે કારણ કે માદુરો તેણીને તેમની સરકાર માટે સૌથી મોટો ખતરો માને છે. વિપક્ષનો દાવો છે કે માચાડોના સમર્થિત ઉમેદવાર, એડમુન્ડો ગોન્ઝાલેઝે 2024 ની રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી જીતી હતી, અને દાવો કર્યો હતો કે માદુરોએ ચૂંટણીમાં ગોટાળો કર્યો હતો.
માચાડો 2023માં વિપક્ષી પ્રાથમિક ચૂંટણી જીતી અને રાષ્ટ્રપતિ પદના ઉમેદવાર બન્યા, પરંતુ સરકારે તેમને ગેરલાયક ઠેરવ્યા. તેમણે 2014ના વિશાળ આંદોલન અને માદુરોના ત્રીજા કાર્યકાળ સામે 2025 ની ચૂંટણી જેવા વિરોધ પ્રદર્શનોનું નેતૃત્વ કરવાનું ચાલુ રાખ્યું.
મારિયા કોરિના માચાડો કોણ છે?
માચાડો વેનેઝુએલાના વિપક્ષી નેતા અને એન્જિનિયર છે. તેમનો જન્મ 7 ઓક્ટોબર, 1967ના રોજ કારાકાસમાં થયો હતો. તેઓ ચાર બહેનોમાં સૌથી મોટા છે. તેમના પિતા, હેનરિક માચાડો ઝુલોઆગા, સ્ટીલ ઉદ્યોગપતિ હતા, અને તેમની માતા, કોરિના પેરિસ્કા, એક મનોવિજ્ઞાની હતા. તેઓ વેનેઝુએલાના સ્વતંત્રતા સંગ્રામ સાથે જોડાયેલા ઐતિહાસિક પરિવારમાંથી આવે છે.
તેમણે કેથોલિક શાળામાં અભ્યાસ કર્યો અને પછી અમેરિકાની કેથોલિક યુનિવર્સિટીમાંથી ઇલેક્ટ્રિકલ એન્જિનિયરિંગમાં ડિગ્રી મેળવી. 1990ના દાયકામાં, તેમણે પોલાર ફાઉન્ડેશન્સ સાથે કામ કર્યું, જે ગરીબી નાબૂદી પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતી હતી.
તેમણે 2012ના વિપક્ષી પ્રાથમિક ચૂંટણીઓમાં રાષ્ટ્રપતિ પદ માટે ચૂંટણી લડી હતી પરંતુ હેનરિક કેપ્રિલ્સ સામે હારી ગઈ હતી. 2023માં, તેણીએ વેન્ટે વેનેઝુએલા પાર્ટીના રાષ્ટ્રીય સંયોજક તરીકે રાષ્ટ્રપતિ પદ માટે ચૂંટણી લડી હતી, પરંતુ સુપ્રીમ કોર્ટે તેમને ગેરલાયક ઠેરવ્યા હતા. આ હોવા છતાં, તેણીએ એડમુન્ડો ગોન્ઝાલેઝને ટેકો આપ્યો હતો, પરંતુ તેણીનો દાવો છે કે ગોન્ઝાલેઝે 2024 ની ચૂંટણી જીતી હતી પરંતુ માદુરોએ ચૂંટણીમાં ગોટાળા કર્યા હતા.
આ પુરસ્કાર લોકશાહી અધિકારોને પ્રોત્સાહન આપવા અને સરમુખત્યારશાહી સામે લડવાના તેમના પ્રયાસોને માન્યતા આપે છે. ટાઈમ મેગેઝિને મચાડોને 2025ની 100 સૌથી પ્રભાવશાળી લોકોની યાદીમાં સામેલ કર્યા હતા, તેમને વેનેઝુએલાની આયર્ન લેડી ગણાવી હતી.