તાજેતરમાં સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં ફિલિસ્તીન સાથે જોડાયેલા એક મહત્વપૂર્ણ પ્રસ્તાવ પર ભારતના મતદાન બાદ રાજકીય ગલિયારાઓમાં અનેક તર્ક-વિતર્ક શરૂ થયા હતા. ખાસ કરીને ભારત અને ઈઝરાયેલના ગાઢ સંબંધોને જોતા, ભારતના આ નિર્ણય પર આશ્ચર્ય વ્યક્ત કરવામાં આવ્યું હતું. જોકે, વિદેશ મંત્રાલયે (MEA) સત્તાવાર નિવેદન જારી કરીને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ભારતનું આ વલણ અચાનક લેવાયેલો નિર્ણય નથી, પરંતુ તે ભારતની વર્ષો જૂની સ્થાપિત વિદેશ નીતિને અનુરૂપ છે.

પ્રક્રિયા પર સવાલ, પણ સિદ્ધાંત પર અડગ
વિદેશ મંત્રાલયે એક મહત્વની વાત એ પણ નોંધી કે જે દસ્તાવેજ પર સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં મતદાન થયું હતું, તે સામાન્ય પ્રક્રિયા મુજબ પરસ્પર ચર્ચા કે સુધારા-વધારા સાથે તૈયાર કરવામાં આવ્યો નહોતો. સામાન્ય રીતે આવા સંવેદનશીલ પ્રસ્તાવો પર લાંબી ચર્ચા થતી હોય છે. આ ખામી હોવા છતાં, ભારતે પોતાના મૂળભૂત સિદ્ધાંતો અને ન્યાયી ઉકેલની દિશામાં પોતાનો મત આપવાનું મુનાસિબ માન્યું હતું.

ભારત-આરબ લીગના સંયુક્ત નિવેદનનો સંદર્ભ
ભારતની આ નીતિને સમજવા માટે વિદેશ મંત્રાલયે તાજેતરમાં જારી કરાયેલા ભારત-આરબ લીગ મંત્રીસ્તરીય સંયુક્ત નિવેદનનો હવાલો આપ્યો છે. આ નિવેદનમાં ભારતે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે:

મધ્ય-પૂર્વમાં ન્યાયસંગત, વ્યાપક અને કાયમી શાંતિ સ્થપાય તે ભારતની પ્રાથમિકતા છે.

આ શાંતિ આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાઓ અને સંયુક્ત રાષ્ટ્રના સંબંધિત પ્રસ્તાવોના આધારે જ હોવી જોઈએ.

શું છે ભારતની મુખ્ય માગણી? (1967ની સરહદો)
ભારતની ફિલિસ્તીન નીતિના કેન્દ્રમાં 'ટુ-સ્ટેટ સોલ્યુશન' (Two-State Solution) છે. આનો અર્થ એ છે કે ઈઝરાયેલ અને ફિલિસ્તીન બંને અલગ સાર્વભૌમ રાષ્ટ્રો તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે. ભારતનું સ્પષ્ટ માનવું છે કે:

૧૯૬૭ની સરહદો: ફિલિસ્તીન રાજ્યની સ્થાપના ૧૯૬૭ની સરહદોના આધારે થવી જોઈએ.

સાર્વભૌમ અને સ્વતંત્ર: ફિલિસ્તીન એક એવું સાર્વભૌમ અને વ્યવહારુ રાજ્ય બને જે ઈઝરાયેલની સાથે શાંતિપૂર્વક પાડોશી તરીકે રહી શકે.

જનતાના અધિકારો: ફિલિસ્તીની જનતાના મૂળભૂત અધિકારોનું રક્ષણ થાય અને તેમને ન્યાય મળે તે અનિવાર્ય છે.

​​​​​​​વિદેશ મંત્રાલયે અંતમાં ઉમેર્યું કે ભારત એકલું આ વિચારધારા ધરાવતું દેશ નથી. વિશ્વના અનેક જવાબદાર રાષ્ટ્રોએ પણ આ જ પ્રકારના શાંતિપૂર્ણ ઉકેલને ટેકો આપ્યો છે. ભારતની નીતિ સંતુલિત છે - તે એક તરફ ઈઝરાયેલ સાથે મજબૂત સુરક્ષા અને આર્થિક સંબંધો ઈચ્છે છે, તો બીજી તરફ ફિલિસ્તીનના ન્યાયી હક માટે પણ અવાજ ઉઠાવે છે.