નવી દિલ્હી : ઈરાન યુદ્ધ અને આસમાને પહોંચેલા કાચા તેલના ભાવે ભારતીય ચલણ બજારમાં ઉથલપાથલ મચાવી છે. આ વર્ષે, મુખ્ય એશિયન ચલણોમાં ભારતીય રૂપિયો સૌથી વધુ દબાણ હેઠળ છે. તેનું મૂલ્ય ૩ ટકાથી વધુ ઘટ્યું છે. જ્યારે રૂપિયો નબળો પડે છે, ત્યારે બધી આયાતી ચીજવસ્તુઓ વધુ મોંઘી થઈ જાય છે. ભારત તેની મોટાભાગની તેલ જરૂરિયાતો આયાત કરે છે, તેથી રૂપિયાની નબળાઈ પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં વધારો તરફ દોરી જાપ છે. આ ભયને સમજીને, ભારતીય રિઝર્વ બેંક એ હવે રૂપિયાને ટેકો આપવા માટે સીધી હસ્તક્ષેપ શરૂ કર્યો છે.
માર્ચના છેલ્લા અઠવાડિયામાં, પરિસ્થિતિ એટલી ખરાબ થઈ ગઈ કે એક ડોલરનું મૂલ્ય ૯૫ રૂપિયાના ઐતિહાસિક નીચલા સ્તરને પાર કરી ગયું. વિદેશી રોકાણકારો દ્વારા સતત ઉપાડ અને ઊંચા તેલ બિલોએ કટોકટીને વધુ વકરી. બજાર સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, પરિસ્થિતિને નિયંત્રિત કરવા માટે, રિઝર્વ બેંક એ હવે યુક્રેન યુદ્ધના પ્રારંભિક તબક્કા રમિયાન લાગુ કરાયેલા કટોકટીના પગલાં ફરીથી સક્રિય કર્યા છે. કેન્દ્રીય બેંકે દેશની મુખ્ય સરકારી માલિકીની તેલ કંપનીઓને તાત્કાલિક હાજર બજારમાંથી સીધી ડોલર ખરીદી બંધ કરવા કડક સૂચના આપી છે.
પરિસ્થિતિ જલ્દી જ પાટા પર આવે તેવી દેખાતી શક્યતા
અહેવાલ મુજબ, રિફાઈનરીઓને તેમની દૈનિક ડોલરની જરૂરિયાતો વ્યક્તિગત બેંકો દ્વારા નહીં, ફકત સ્ટેટ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા દ્વારા પૂરી કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવી રહી છે. કંપનીઓ પાસે હવે રીઝર્વ બેંક દ્વારા નિર્ધારિત સંદર્ભદરે ડોલર ખરીદવાનો અથવા આ ખાસ ક્રેડિટ લાઈનનો ઉપયોગ કરવાનો વિકલ્પ છે. વધુમાં, બેન્કે બજારમાં તેના વિદેશી વિનિમય અનામતમાંથી ડોલર પણ વેચ્યા છે. બજારમાં બિનજરૂરી અસ્થિરતા પેઇ કરતા આર્બિટ્રેજ વેપારીઓ પર કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે, અને બેંકોને કોર્પોરેશનો સાથે નોન-ડિલિવરેબલ ફોરવર્ડ કોન્ટ્રાક્ટમાં પ્રવેશવાથી સંપૂર્ણપણે પ્રતિબંધિત કરવામાં આવ્યા છે.આ કડક પગલાંની અસર હવે બજારમાં સ્પષ્ટપણે દેખાય છે. વિદેશી વિનિમય વેપારીઓએ પણ સ્વીકાર્યું છે કે તાજેતરના દિવસોમાં હાજર બજારમાં તેલ કંપનીઓની ડોલર ખરીદીમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે. રીઝર્વ બેંક દ્વારા છેલ્લા બે અઠવાડિયાથી ચાલી રહેલી આ કવાયતથી રૂપિયાને નોંધપાત્ર વેગ મળ્યો છે. રૂપિયો હવે તેના સૌથી નીચા સ્તરથી લગભગ ૨% સુધર્યો છે, જે ગુરુવારે પ્રતિ ડોલર ૯૩.૨૦ પર પહોંચ્યો છે.