આ વર્ષે અત્યાર સુધીમાં સોના અને ચાંદી બંનેમાં મજબૂત વૃદ્ધિ જોવા મળી છે. જોકે, પ્લેટિનમ બંને ધાતુઓને વળતરની દ્રષ્ટિએ પાછળ છોડી ગયું છે. સોનાના ભાવમાં આશરે 51 ટકા અને ચાંદીમાં 68 ટકાનો વધારો થયો છે, પરંતુ આ વર્ષે અત્યાર સુધીમાં પ્લેટિનમના ભાવમાં આશરે 80 ટકાનો વધારો થયો છે. આને લગભગ 50 વર્ષમાં પ્લેટિનમના ભાવમાં સૌથી મોટો વધારો કહેવામાં આવી રહ્યો છે.
પ્લેટિનમે આ વર્ષે અપવાદરૂપે સારું પ્રદર્શન કર્યું છે, પરંતુ તે હજુ પણ મે 2008 માં સ્થાપિત $2,250 પ્રતિ ઔંસના તેના રેકોર્ડ ઉચ્ચતમ સ્તરથી લગભગ 28% નીચે ટ્રેડ કરી રહ્યું છે. પ્લેટિનમના ભાવમાં અનુક્રમે 2023 અને 2024 માં 8 ટકાનો ઘટાડો થયો હતો, જ્યારે 2022 માં તે 10 ટકા વધ્યા હતા.
નિષ્ણાતો કહે છે કે પ્લેટિનમના ભાવમાં આ વધારા પાછળનું સૌથી મોટું કારણ પુરવઠાની નોંધપાત્ર અછત છે. વધુમાં, ઔદ્યોગિક અને રોકાણ હેતુઓ માટે પણ ધાતુની માંગ વધી રહી છે.
પિનેટ્રી મેક્રોના સ્થાપક રિતેશ જૈન કહે છે, પ્લેટિનમ હવે સોનાને પકડી રહ્યું છે. થોડા વર્ષો પહેલા સુધી, પ્લેટિનમ સોના કરતાં વધુ મોંઘુ હતું. આજે, સોનું લગભગ ત્રણ ગણું મોંઘુ છે. ગ્રાહકો પણ દાગીનાની માંગમાં સોનાથી પ્લેટિનમ તરફ વળી રહ્યા છે. ખાણકામનું ઉત્પાદન વધવામાં નિષ્ફળ રહ્યું છે, જેનો પુરવઠો મર્યાદિત છે.
2025 દરમિયાન શેરબજારોમાં જોવા મળેલી અસ્થિરતા, નીતિ અનિશ્ચિતતા, ફુગાવાની ચિંતા અને યુએસ સરકારના શટડાઉને રોકાણકારોને સુરક્ષિત સંપત્તિ તરફ પાછા ખેંચ્યા છે. વધુમાં, ફેડરલ રિઝર્વના વ્યાજ દરમાં ઘટાડાએ પણ રોકાણકારોને કિંમતી ધાતુઓ તરફ આકર્ષ્યા છે.
દક્ષિણ આફ્રિકા વિશ્વનો સૌથી મોટો પ્લેટિનમ ઉત્પાદક દેશ છે. જો કે, આ વર્ષે, દેશ અતિશય વરસાદ, વીજળી આઉટેજ અને પાણીની અછત જેવી સમસ્યાઓનો સામનો કરી રહ્યો છે. આના કારણે વાર્ષિક ધોરણે પ્લેટિનમ ઉત્પાદનમાં આશરે 24 ટકાનો ઘટાડો થયો છે.
વર્લ્ડ પ્લેટિનમ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ કાઉન્સિલના જણાવ્યા અનુસાર, 2025 માં વૈશ્વિક બજારમાં આશરે 850,000 ઔંસની અછત રહેશે. આ સતત ત્રીજું વર્ષ હશે જ્યારે પ્લેટિનમનો પુરવઠો માંગ કરતા ઓછો રહેશે.
પ્લેટીનમની માંગનો લગભગ 70 ટકા ઔદ્યોગિક એપ્લિકેશનોમાંથી આવે છે, ખાસ કરીને ઉત્પ્રેરક કન્વર્ટર, ગ્રીન ટેકનોલોજી અને હાઇડ્રોજન ઉર્જા પ્રણાલીઓમાં. ચીનમાં આ વર્ષે પ્લેટિનમ આયાતમાં વધારો જોવા મળ્યો છે અને પ્રથમ ક્વાર્ટરમાં દાગીનાના ઉત્પાદનમાં 26 ટકાનો વધારો થયો છે, કારણ કે પ્લેટિનમના ભાવ સોના કરતા નોંધપાત્ર રીતે ઓછા રહ્યા છે.