મધ્ય પૂર્વમાં વધી રહેલા યુદ્ધની અસર હવે વૈશ્વિક ઉર્જા બજાર પર પડી રહી છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, ઇઝરાયલ અને ઇરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા સંઘર્ષ વચ્ચે, ઘણા તેલ ઉત્પાદક દેશો ઉત્પાદન અને નિકાસ અંગે મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયો લઈ રહ્યા છે. આ નિર્ણયો વૈશ્વિક તેલ અને ગેસ પુરવઠા અંગે ચિંતા વધારી રહ્યા છે.

તાજેતરમાં, કતારે LNG નિકાસ અંગે એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. હવે, કુવૈતે પણ તેલ ઉત્પાદનમાં ઘટાડો કરવાની જાહેરાત કરી છે. રાજ્ય માલિકીની કંપની કુવૈત પેટ્રોલિયમ કોર્પોરેશન (KPC) એ 7 માર્ચે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે પ્રદેશમાં વધતા સુરક્ષા જોખમોને કારણે જોખમ વ્યવસ્થાપન અને વ્યવસાય વ્યૂહરચનાના ભાગ રૂપે આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. જોકે, કંપનીએ ઉત્પાદન કાપની હદ સ્પષ્ટ કરી નથી.

કુવૈત રાજ્ય માલિકીની કંપની દ્વારા નિર્ણય

બ્લૂમબર્ગના અહેવાલ મુજબ, કુવૈત રાજ્ય માલિકીની કંપનીએ જણાવ્યું હતું કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં વધતા ખતરાએ શિપિંગને જોખમી બનાવ્યું છે. તેથી, તેલ ઉત્પાદન ઘટાડવાનો નિર્ણય સાવચેતીના પગલા તરીકે લેવામાં આવ્યો હતો. કુવૈતે જણાવ્યું હતું કે જો પ્રાદેશિક પરિસ્થિતિઓ સામાન્ય થાય છે, તો આ નિર્ણયની ફરીથી સમીક્ષા કરવામાં આવશે અને ઉત્પાદનમાં વધારો થઈ શકે છે. કુવૈત વિશ્વના સૌથી મોટા તેલ ઉત્પાદકોમાંનો એક છે. ફેબ્રુઆરીમાં, તેણે દરરોજ આશરે 2.6 મિલિયન બેરલ તેલનું ઉત્પાદન કર્યું હતું. તેથી, તેના ઉત્પાદનમાં કોઈપણ ફેરફાર વૈશ્વિક બજારોને અસર કરી શકે છે. અહેવાલો સૂચવે છે કે ઘણા ખાડી દેશોમાં ઉત્પાદન અને નિકાસને અસર થઈ છે. ઇરાકના તેલ ક્ષેત્રોમાં પણ ઉત્પાદનમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે, જે દરરોજ આશરે 1.5 મિલિયન બેરલ ઘટ્યો છે. વધતા શિપિંગ જોખમોને કારણે નિકાસ માર્ગો અને સંગ્રહ સુવિધાઓ પર દબાણ આવ્યું છે.

સંયુક્ત આરબ અમીરાત માટે તણાવ

આ દરમિયાન, જો દરિયાઈ અવરોધ ચાલુ રહે તો સંયુક્ત આરબ અમીરાત ઉત્પાદન ઘટાડનાર આગામી મુખ્ય દેશ હોવાનું પણ અનુમાન છે. ઈરાન અને ઓમાન વચ્ચે સ્થિત હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ, વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઉર્જા માર્ગોમાંનો એક છે, જે વિશ્વના લગભગ 20 ટકા તેલનું પરિવહન કરે છે. આ માર્ગમાં કોઈપણ વિક્ષેપ વૈશ્વિક ઉર્જા બજારને અસર કરે છે. પાકિસ્તાન આ કટોકટીથી સૌથી વધુ પ્રભાવિત દેખાય છે, જે પહેલાથી જ ઉર્જા સંકટનો સામનો કરી રહ્યું છે.

અહેવાલો અનુસાર, દેશમાં ક્રૂડ તેલ અને ગેસનો મર્યાદિત ભંડાર છે. પરિસ્થિતિ વધુ ગંભીર બની છે કારણ કે કતારે તાજેતરમાં પાકિસ્તાનને નોટિસ મોકલી છે, જેમાં LNG પુરવઠો બંધ કરવાની ધમકી આપવામાં આવી છે. પાકિસ્તાનના ઉર્જા મંત્રી અલી પરવેઝ મલિકે જણાવ્યું હતું કે જો કતારનો પુરવઠો બંધ કરવામાં આવે છે, તો દેશનો ઉર્જા સંકટ વધુ ઘેરો બની શકે છે, કારણ કે કતાર પાકિસ્તાનની લગભગ 99 ટકા LNG જરૂરિયાતો પૂરી કરે છે.

પાકિસ્તાનનું તેલ ક્યાંથી આવે છે?

તેલ ઉત્પાદન ઘટાડવાનો કુવૈતનો નિર્ણય પણ પાકિસ્તાન માટે એક નવો પડકાર ઉભો કરી શકે છે. પાકિસ્તાન તેની તેલ જરૂરિયાતોનો મોટો હિસ્સો આયાત દ્વારા પૂર્ણ કરે છે, અને કુવૈત તેના મુખ્ય સપ્લાયર્સમાંનો એક છે. આંકડા અનુસાર, પાકિસ્તાન કુવૈતમાંથી દરરોજ આશરે 40,000 થી 60,000 બેરલ પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો અને ક્રૂડ તેલની આયાત કરે છે.