સામાન્ય લોકો માટે ઇન્ટરનેટ વિના યુપીઆઈ પેમેન્ટ સરળતાથી કરી શકાશે. અહેવાલ મુજબ, આ બાબતથી પરિચિત ત્રણ લોકો કહે છે કે ભારત એક યુપીઆઈ સુવિધા વિકસાવી રહ્યું છે જે ગ્રાહકોને વેપારીના પોઈન્ટ-ઓફ-સેલ (પીઓએસ) ટર્મિનલ પર પેમેન્ટ કરવાની મંજૂરી આપશે, ભલે બંને ઉપકરણો કનેક્ટ ન હોય. રિપોર્ટ અનુસાર, નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (એનપીસીઆઈ) 2026માં મુખ્ય ટર્મિનલ ઉત્પાદકો પાસેથી પીઓએસ ઉપકરણોને પ્રમાણિત કરવાનું શરૂ કરી શકે છે. પ્રસ્તાવિત સિસ્ટમ નજીક-ક્ષેત્ર સંચાર (એનએફસી) ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરશે અને ઑફલાઇન ટર્મિનલ પર એનએફસી-સક્ષમ ફોનને ટેપ કરીને રૂ.2,000 સુધીના પેમેન્ટને મંજૂરી આપશે.

રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે આ સુવિધા એવા સ્થળો માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે જ્યાં કનેક્ટિવિટી ઉપલબ્ધ નથી અથવા અવિશ્વસનીય છે, જેમાં વિમાન કેબિન અને ભૂગર્ભ ટ્રેન નેટવર્કનો સમાવેશ થાય છે. ગ્રાહકો પહેલા ઇન્ટરનેટ સાથે કનેક્ટેડ હોય ત્યારે તેમના ઉપકરણ પર યુપીઆઈ લાઇટ વોલેટમાં પૈસા લોડ કરશે. ત્યારબાદ તેઓ યુપીઆઈ પિન દાખલ કર્યા વિના ઑફલાઇન ટર્મિનલ્સ પર તે બેલેન્સનો ઉપયોગ કરી શકશે.

આ બાબતથી પરિચિત ફિનટેક ફર્મના એક વ્યક્તિએ એક મીડિયા રિપોર્ટમાં જણાવ્યું હતું કે પીઓએસ કંપનીઓને ઑફલાઇન સેટિંગમાં યુપીઆઈ પેમેન્ટ સ્વીકારવા માટે એનપીસીઆઈ તરફથી પ્રમાણપત્રની જરૂર પડશે. એકવાર પ્રમાણિત થયા પછી, તેઓ આ પ્રમાણપત્રના આધારે એપ્લિકેશન બનાવી શકે છે. પીઓએસ ટર્મિનલ એ વેપારી-બાજુનું હાર્ડવેર છે જેનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે ડેબિટ અને ક્રેડિટ કાર્ડ, પ્રીપેડ કાર્ડ અને મોબાઇલ-વોલેટ પેમેન્ટ સ્વીકારવા માટે થાય છે. પ્રસ્તાવિત સિસ્ટમ હેઠળ, ટર્મિનલ ચુકવણી અધિકૃતતા સંગ્રહિત કરશે અને કનેક્ટિવિટી પુનઃસ્થાપિત થયા પછી તેને ટ્રાન્સમિટ કરશે.

બીજા વ્યક્તિએ બીએસને કહ્યું કે આ યુપીઆઈ એપ્સ માટે એનએફસી-આધારિત ઉપયોગનો કેસ છે. તમે એપનો ઉપયોગ કરીને ટેપ કરશો. જો ટર્મિનલ ઓફલાઇન હોય, તો પણ તમે રૂ.2,000 સુધીની ચુકવણી કરી શકો છો. તે ઓથોરાઇઝેશન કેપ્ચર કરશે અને નેટવર્ક પુનઃસ્થાપિત થયા પછી તેને ચકાસણી માટે મોકલશે. વ્યક્તિના જણાવ્યા મુજબ, બેંકો અને તૃતીય-પક્ષ યુપીઆઈ એપ્લિકેશન પ્રદાતાઓ પણ તેમની એપ્સમાં આ સુવિધા ઉમેરવા માટે કામ કરી રહ્યા છે.

આ પ્રસ્તાવિત સુવિધા એનપીસીઆઈ દ્વારા એનએફસીનો પહેલો ઉપયોગ નથી કે ઑફલાઇન વેપારી ચુકવણીની પહેલી દસ્તાવેજીકૃત પદ્ધતિ નથી. જો કે, તે પ્રમાણિત પરંપરાગત પીઓએસ ટર્મિનલ્સ સુધી આવી ચુકવણીઓ વિસ્તૃત કરશે. એનપીસીઆઈએ સપ્ટેમ્બર 2023માં યુપીઆઈ લાઇટ ટેન રજૂ કર્યું હતું જેથી મોબાઇલ કનેક્ટિવિટી ઉપલબ્ધ ન હોય ત્યારે પણ વ્યવહારો કરી શકાય. યુપીઆઈ લાઇટ થી વિપરીત, જેને મોકલનાર બેંકની કોર બેંકિંગ સિસ્ટમમાં રીઅલ-ટાઇમ ઍક્સેસની જરૂર નથી પરંતુ સામાન્ય રીતે કનેક્ટિવિટીની જરૂર હોય છે, લાઈટ ટેન ફક્ત ઑફલાઇન ચુકવણીઓ માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું હતું.

એનપીસીઆઈની જાન્યુઆરી 2024 યુપીઆઈ લાઈટ ટેન માર્ગદર્શિકામાં એનએફસી-સક્ષમ ફોન વચ્ચે ઑફલાઇન વ્યક્તિ-થી-વ્યક્તિ ચુકવણીઓ અને એનએફસી-સક્ષમ ક્યુઆર કોડ, સાઉન્ડબોક્સ અથવા સ્ટીકરને ટેપ કરીને વ્યક્તિ-થી-વેપારી ચુકવણીઓ આવરી લેવામાં આવી હતી. હાલમાં વર્ણવેલ ક્ષમતામાં તફાવત સ્વીકૃતિ હાર્ડવેરનો છે. વેપારીઓ એનપીસીઆઈ-પ્રમાણિત પીઓએસ ટર્મિનલ દ્વારા ચુકવણીઓ પ્રાપ્ત કરશે, ભલે તે ટર્મિનલ ડિસ્કનેક્ટ હોય.

જૂન 2026માં અપડેટ કરાયેલ એનપીસીઆઇની ભીમ-યુપીઆઈ બ્રાન્ડિંગ માર્ગદર્શિકામાં એનએફસી-સક્ષમ સ્ટેટિક અને ડાયનેમિક ક્યુઆર કોડ્સ અને "સ્કેન અથવા ટેપ ટુ પે" સૂચનાઓ સાથે સાઉન્ડબોક્સ માટે ડિઝાઇન સ્પષ્ટીકરણો પણ શામેલ છે. તે માર્ગદર્શિકામાં વેપારી-મુખી પ્રસ્તુતિનો સમાવેશ થાય છે, પરંતુ જણાવેલ ઑફલાઇન પીઓએસ પ્રમાણપત્ર કાર્યક્રમની જાહેરાત કરવામાં આવતી નથી.

પ્રતિ ચુકવણી રૂ.2,000ની જણાવેલ મર્યાદા ભારતીય રિઝર્વ બેંકના તાજેતરમાં પ્રકાશિત નિયમો દ્વારા નિર્ધારિત મર્યાદાથી અલગ છે. આરબીઆઈનું ઓફલાઇન ડિજિટલ-ચુકવણી માળખું, જે જાન્યુઆરી 2022માં શરૂ થયું હતું અને છેલ્લે ડિસેમ્બર 2024માં અપડેટ કરવામાં આવ્યું હતું, તે સામાન્ય ઓફલાઇન વ્યવહાર માટે રૂ.500ની મર્યાદા અને એક સાધન પર કુલ બાકી ઓફલાઇન મર્યાદા રૂ.2,000ની મર્યાદા નક્કી કરે છે. તે રૂ.5,000ની કુલ બેલેન્સ મર્યાદા સાથે રૂ.1,000 સુધીની યુપીઆઈ લાઇટ ચુકવણીઓને પણ મંજૂરી આપે છે.