ભારત સરકારે વર્ષ 2026 માટે વ્યાપાર કરારોની એક ઝડપી સમયરેખા નક્કી કરી છે. વાણિજ્ય સચિવ રાજેશ અગ્રવાલે પત્રકારો સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું હતું કે, લાંબા સમયથી પ્રતીક્ષિત ભારત-બ્રિટન (UK) મુક્ત વ્યાપાર કરાર મે 2026 સુધીમાં અમલમાં આવવાની શક્યતા છે. આ ઉપરાંત, ઓમાન સાથેનો કરાર 1 જૂનથી અમલી બનશે, જ્યારે ન્યુઝીલેન્ડ સાથે 27 એપ્રિલે હસ્તાક્ષર કરવામાં આવશે અને તે ઓક્ટોબર 2026 સુધીમાં લાગુ થઈ જશે.

વ્યાપારના વ્યાપમાં મોટો વિસ્તાર
વર્ષ 2014 થી અત્યાર સુધીમાં ભારતે આઠ મહત્વપૂર્ણ વ્યાપાર કરારો કર્યા છે, જે ભારતની વધતી આર્થિક શક્તિનું પ્રતીક છે:

અગાઉના સફળ કરારો: મોરેશિયસ (એપ્રિલ 2021), સંયુક્ત આરબ અમીરાત (મે 2022) અને ઓસ્ટ્રેલિયા (ડિસેમ્બર 2022) સાથેના કરારો પહેલેથી જ કાર્યરત છે.

નવા લક્ષ્યાંકો: યુરોપિયન ફ્રી ટ્રેડ એસોસિએશન (EFTA) – જેમાં સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ અને નોર્વે જેવા દેશો સામેલ છે – તેની સાથેનો કરાર ઓક્ટોબર 2025માં અમલી બન્યો છે. યુરોપિયન યુનિયન (EU) સાથેની વાતચીત પણ જાન્યુઆરી 2026 માં પૂર્ણ થઈ છે.

અમેરિકા સાથે ફરી શરૂ થશે વાટાઘાટો
ભારત હવે અમેરિકા સાથેના વચગાળાના વ્યાપાર કરાર માટે ફરીથી સક્રિય થયું છે. ભારતીય પ્રતિનિધિમંડળ આવતા અઠવાડિયે વોશિંગ્ટનની મુલાકાત લેશે. જોકે, અમેરિકાની ટેરિફ નીતિમાં આવેલા બદલાવને કારણે આ વાટાઘાટો થોડી જટિલ બની છે.

અમેરિકી સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદાની અસર
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા પ્રસ્તાવિત વ્યાપક ટેરિફને ત્યાંની સુપ્રીમ કોર્ટે રદ કર્યા બાદ વ્યાપાર નીતિમાં મોટો ફેરફાર થયો છે. વોશિંગ્ટને હવે તમામ દેશોથી થતી આયાત પર સમાન 10 ટકા ટેરિફ લાદી દીધો છે. અગાઉના માળખામાં ભારતીય સામાન પર ટેરિફ ઘટાડીને 18 ટકા કરવાની યોજના હતી, પરંતુ નવા 10 ટકાના સમાન ટેરિફે જૂના લાભોને અસર કરી છે. અમેરિકા હાલમાં 'સેક્શન 301' હેઠળ બે અલગ તપાસ પણ કરી રહ્યું છે, જેના કારણે આગામી સપ્તાહની બેઠક ભારત માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ રહેશે.

​​​​​​​નિષ્ણાતોના મતે આ નવા કરારોથી ભારતના ટેક્સટાઇલ, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ અને એન્જિનિયરિંગ ક્ષેત્રને મોટો ફાયદો થશે. જો ભારત આ તમામ લક્ષ્યાંકો સમયસર પૂરા કરશે, તો 'મેક ઇન ઇન્ડિયા' હેઠળ બનતી વસ્તુઓ વિશ્વના ખૂણેખૂણે પહોંચશે અને દેશના જીડીપીમાં નિકાસનો હિસ્સો નોંધપાત્ર રીતે વધશે.