ભારતની જનતા હવે લોનના ડુંગર નીચે દબાઈ રહી હોય તેમ લાગી રહ્યું છે. મંગળવારે જારી કરાયેલા 'CRIF હાઈ માર્ક'ના ડેટા અનુસાર, ડિસેમ્બર ૨૦૨૫ના ત્રિમાસિક ગાળામાં ભારતીયો પરની કુલ રિટેલ લોન (Retail Loan) ૧૮.૧ ટકા વધીને ૧૬૨ લાખ કરોડ રૂપિયા પર પહોંચી ગઈ છે. આ આંકડો અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો આંકડો માનવામાં આવે છે.
હોમ લોનનો સૌથી મોટો હિસ્સો
કુલ રિટેલ લોનમાં સૌથી વધુ હિસ્સો ઘર ખરીદવા માટે લેવામાં આવતી હોમ લોનનો છે. આ સેગમેન્ટ ૧૦.૫ ટકાના વધારા સાથે ૪૩ લાખ કરોડ રૂપિયા પર પહોંચી ગયું છે. ખાસ વાત એ છે કે, તેલંગાણા, કર્ણાટક, ઉત્તર પ્રદેશ અને રાજસ્થાનમાં હોમ લોનની માંગ રાષ્ટ્રીય સરેરાશ કરતા પણ વધુ રહી છે, જ્યારે દિલ્હીમાં તે માત્ર ૭.૭ ટકા સાથે સૌથી ધીમી રહી છે.
કયા સેગમેન્ટમાં કેટલો વધારો થયો?
રિપોર્ટ મુજબ વિવિધ લોન સેગમેન્ટમાં વાર્ષિક ધોરણે નોંધપાત્ર વૃદ્ધિ જોવા મળી છે:
| લોનનો પ્રકાર | વધારો (%) | કુલ આઉટસ્ટેન્ડિંગ (₹ લાખ કરોડ) |
| ગોલ્ડ લોન | ૪૪.૧% | ૧૬.૨ |
| પર્સનલ લોન | ૧૧.૬% | ૧૫.૯ |
| ઓટો લોન | ૧૪.૬% | - |
| ટુ-વ્હીલર લોન | ૧૨.૩% | - |
| કન્ઝ્યુમર ડ્યુરેબલ લોન | ૧૪.૩% | - |
ગોલ્ડ લોનમાં કેમ આવી આટલી તેજી?
સોનાના વધતા ભાવ, તહેવારોની સીઝન અને જીએસટી (GST) માં થયેલા સુધારાને કારણે લોકોએ પોતાની પાસે રહેલા સોના પર લોન લેવાનું વધુ પસંદ કર્યું છે. ગોલ્ડ લોનમાં નોંધાયેલો ૪૪.૧ ટકાનો વધારો સૂચવે છે કે રોકડની તાત્કાલિક જરૂરિયાત માટે ભારતીયો સોનાને ગિરવે રાખવાનું શ્રેષ્ઠ માધ્યમ માની રહ્યા છે.
સારી એસેટ ક્વોલિટી
ચિંતાજનક આંકડાઓ વચ્ચે એક રાહતના સમાચાર એ છે કે ભારતીયો હવે લોનના હપ્તા ભરવામાં વધુ શિસ્તબદ્ધ બન્યા છે. ૩૦ થી ૧૮૦ દિવસના બાકી લોન (Delinquency) નો દર જે એક વર્ષ પહેલા ૩.૨ ટકા હતો, તે હવે ઘટીને ૨.૮ ટકા થઈ ગયો છે. એટલે કે લોન વધી છે, પણ તેની સાથે વસૂલાત પણ સારી થઈ રહી છે.
સરકારી બેંકોનો દબદબો
રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે ૧૨ થી વધુ સરકારી બેંકો (PSUs) એ આ ગાળામાં પોતાની કામગીરી તેજ કરી છે અને કુલ લોન વિતરણમાં અડધાથી વધુ હિસ્સો માત્ર આ સરકારી બેંકોનો જ રહ્યો છે. મધ્યમ અને ઉચ્ચ મધ્યમ વર્ગમાં લક્ઝરી કાર અને નવા ઈલેક્ટ્રોનિક ગેજેટ્સ માટે લોન લેવાનું ચલણ પણ વધ્યું છે.