અમદાવાદના મોટેરા વિસ્તારમાં આવેલી કરોડોની કિંમતની વિવાદિત જમીન મામલે ગુજરાત હાઈકોર્ટે અત્યંત મહત્વનો અને ઐતિહાસિક ચુકાદો આપ્યો છે. મુખ્ય ન્યાયાધીશ સુનીતા અગરવાલ અને ન્યાયાધીશ ડી. એન. રેની ડિવિઝન બેન્ચે આસારામ આશ્રમ ટ્રસ્ટ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી તમામ અપીલોને ફગાવી દીધી છે. આ નિર્ણય સાથે જ ૪૫,૦૦૦ ચોરસ મીટરથી વધુની કિંમતી જમીન હવે રાજ્ય સરકારના હસ્તક પરત આવશે.
આ જમીન વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વના સ્થળે આવેલી છે. વિશ્વના સૌથી મોટા નરેન્દ્ર મોદી સ્ટેડિયમ અને સરદાર પટેલ સ્પોર્ટ્સ કોમ્પ્લેક્સની બિલકુલ નજીક આવેલી આ જમીનનો કબજો મળવો એ રાજ્ય સરકાર માટે મોટી જીત સમાન છે. સરકારના માસ્ટર પ્લાન મુજબ, આ વિસ્તારને ભવિષ્યના 'સ્પોર્ટ્સ હબ' તરીકે વિકસાવવાની યોજના છે. ભારત જ્યારે કોમનવેલ્થ ગેમ્સ ૨૦૩૦ અને ભવિષ્યમાં ઓલિમ્પિક જેવી વૈશ્વિક સ્પર્ધાઓની યજમાની માટે તૈયારી કરી રહ્યું છે, ત્યારે આ જમીન આંતરરાષ્ટ્રીય કક્ષાની સ્પોર્ટ્સ સુવિધાઓ ઉભી કરવા માટે પાયાની કડી સાબિત થશે.
દાયકાઓ અગાઉ, રાજ્ય સરકાર દ્વારા આશ્રમને ધાર્મિક હેતુઓ માટે આશરે ૩૩,૯૮૦ ચોરસ મીટર જમીન ફાળવવામાં આવી હતી. જોકે, આ ફાળવણીમાં કેટલીક કડક શરતો રાખવામાં આવી હતી. હાઈકોર્ટમાં સુનાવણી દરમિયાન સરકારે ચોંકાવનારા પુરાવા રજૂ કર્યા હતા. જીપીએસ અને અત્યાધુનિક સેટેલાઇટ મેપિંગ દ્વારા સાબિત કરવામાં આવ્યું કે આશ્રમ ટ્રસ્ટે શરતોનો સરેઆમ ભંગ કરીને પોતાનો કબજો ૫૦,૦૦૦ ચોરસ મીટર સુધી વધારી દીધો હતો. આ વધારાની જમીનમાં મોટી માત્રામાં સરકારી જમીન અને નદીની જમીન દબાવી દેવામાં આવી હોવાનું સ્પષ્ટ થયું હતું.
ડિવિઝન બેન્ચે આ મામલે અગાઉના સિંગલ જજના ચુકાદાને યથાવત રાખતા નોંધ્યું હતું કે, જે સંસ્થા કે વ્યક્તિ સરકારી શરતોનો વારંવાર ભંગ કરે છે તેમને કોઈ પણ પ્રકારની ન્યાયિક રાહત આપી શકાય નહીં. આશ્રમ તરફથી એવી દલીલ કરવામાં આવી હતી કે તેઓ વર્ષોથી આ જમીન પર કબજો ધરાવે છે અને ત્યાં વિવિધ પ્રવૃત્તિઓ ચાલે છે, તેથી તેમને સ્ટે આપવામાં આવે. જોકે, ન્યાયાધીશોએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું હતું કે, "ગેરકાયદેસર દબાણને ગમે તેટલા વર્ષો વીતી જાય તો પણ તેને કાયદેસર બનાવી શકાય નહીં."
કોર્ટના આ ચુકાદા બાદ હવે વહીવટી તંત્ર દ્વારા જમીન ખાલી કરાવવાની કાયદેસરની પ્રક્રિયા તેજ કરવામાં આવશે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, હવે આશ્રમની ગેરકાયદેસર ઇમારતો પર બુલડોઝર ફેરવીને જમીનનો પ્રત્યક્ષ કબજો મેળવવાનો માર્ગ સાફ થઈ ગયો છે. સરકાર આ જમીન પર અત્યાધુનિક સ્ટેડિયમ, ખેલાડીઓ માટે ટ્રેનિંગ સેન્ટર અને અન્ય ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સ શરૂ કરવાની તૈયારીમાં છે.
આ ચુકાદો માત્ર એક જમીન વિવાદનો અંત નથી, પરંતુ જાહેર હિત અને રમતગમતના વિકાસ માટે રાજ્ય સરકારની મક્કમતા પર કોર્ટે મારેલી મહોર છે. આગામી દિવસોમાં મોટેરા વિસ્તારનો નકશો આ વૈશ્વિક પ્રોજેક્ટ્સને કારણે બદલાઈ જશે તે નક્કી છે.